Υποοικογένεια Περισορείνες (Perisoreinae): Οι Βόρειες Κίσσες και οι Κυανοκίσσες.
Η υποοικογένεια Perisoreinae (Περισορείνες) αποτελεί μια ιδιαίτερη και αρχέγονη ταξινομική ομάδα εντός της οικογένειας των Κορακιδών (Corvidae). Περιλαμβάνει 5 συνολικά είδη χωρισμένα σε 2 διακριτά γένη (Perisoreus και Cyanopica), τα οποία παρουσιάζουν ευρεία εξάπλωση στις βόρειες, ευρασιατικές και αμερικανικές επικράτειες.
Αν και τα δύο γένη διαφέρουν σημαντικά στην εξωτερική τους εμφανιση —το γένος Perisoreus προσαρμόστηκε στα ψυχρά βορινά δάση κωνοφόρων (τάϊγκα), ενώ το γένος Cyanopica διαθέτει εντυπωσιακό γαλάζιο φτέρωμα— οι μοριακές και φυλογενετικές μελέτες επιβεβαιώνουν την κοινή τους καταγωγή.
Η υποοικογένεια Perisoreinae (στην οποία ανήκουν γένη πτηνών της οικογένειας των Κορακιδών, όπως το Perisoreus και το Cyanopica) αποδίδεται στα ελληνικά με την επιστημονική ονομασία Περισορείνες (ή ανεπίσημα ως υποοικογένεια των κισσών του βορρά/κυανοκισσών).
Καθώς πρόκειται για μια εξειδικευμένη και συχνά άτυπη ή υπό αναθεώρηση ταξινομική βαθμίδα (Informal subfamily) που περιλαμβάνει κυρίως είδη της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας (όπως η καναδική κίσσα ή η κυανοκίσσα), δεν υφίσταται ευρέως καθιερωμένη λαϊκή (κοινή) ελληνική ονομασία πέρα από τη μεταγραφή του επιστημονικού όρου.
1. Γένος Perisoreus (Βόρειες Κίσσες / Boreal Jays)
Τα μέλη του γένους Perisoreus είναι μεσαίου μεγέθους πουλιά των βορινών δασών με πυκνό φτέρωμα, προσαρμοσμένα στις σκληρές συνθήκες του χειμώνα.
◾ Perisoreus infaustus — Σιβηρική κίσσα (Siberian Jay)
Περιγραφή: Μεσαίο πουλί (25–31 εκ.) με απαλό γκρι-καφέ σώμα, σκούρα κορυφή κεφαλιού και εντυπωσιακό κοκκινωπό-πορτοκαλί χρώμα στις φτερούγες, τα πλάγια της ουράς και το ουροπύγιο.Βιολογία & Συμπεριφορά: Διαβιεί στα παρθένα δάση κωνοφόρων (τάϊγκα) της Βόρειας Ευρώπης, της Σιβηρίας και της Σκανδιναβίας. Είναι εξαιρετικά ήρεμο, περίεργο και συχνά πλησιάζει τους κατασκηνωτές για τροφή.
Προσαρμογή: Χρησιμοποιεί το κολλώδες σάλιο του για να κολλάει και να αποθηκεύει τροφή (σπόρους, έντομα, κρέας) στους κορμούς των δέντρων για τον χειμώνα.
◾ Perisoreus canadensis — Καναδική κίσσα (Canada Jay / Whiskey Jack)
Περιγραφή: Σχεδόν ολόιδιο σε μέγεθος με τη σιβηρική, αλλά με χρωματική παλέτα που κυριαρχείται από το γκρίζο, το λευκό και το μαύρο. Έχει λευκό μέτωπο και λαιμό, γκρι ράχη και κοιλιά, και μια σκούρα μαύρη "κουκούλα" στο πίσω μέρος του κεφαλιού.Εξάπλωση: Ευρεία εξάπλωση στα βορινά δάση της Βόρειας Αμερικής (Καναδάς, Αλάσκα, Βραχώδη Όρη των ΗΠΑ).
Σημασία: Εμβληματικό πουλί του Καναδά, γνωστό για την αντοχή του σε ακραίες θερμοκρασίες (φωλιάζει ακόμη και τον Φεβρουάριο εν μέσω βαρυχειμωνιάς).
◾ Perisoreus internigrans — Κίσσα του Σετσουάν (Sichuan Jay)
Περιγραφή: Το πιο σπάνιο και σκουρόχρωμο είδος του γένους. Έχει ομοιόμορφο μαυριδερό-γκρίζο φτέρωμα σε όλο το σώμα, χωρίς τις έντονες αντιθέσεις των άλλων δύο ειδών.Εξάπλωση: Ενδημικό των ορεινών δασών κωνοφόρων της νοτιοδυτικής Κίνας (επαρχίες Σετσουάν, Τσινγκχάι, Γκανσού) σε υψόμετρα 3.000–4.300 μέτρων.
Καθεστώς: Τρωτό (VU). Απειλείται άμεσα από την αποψίλωση και τον κατακερματισμό των ορεινών δασών της Κίνας.
2. Γένος Cyanopica (Κυανοκίσσες / Azure-winged Magpies)
Το γένος Cyanopica περιλαμβάνει κομψές κίσσες με μακριά ουρά, μαύρη κουκούλα στο κεφάλι και πανέμορφο γαλάζιο/κυανό χρώμα στις φτερούγες και την ουρά. Παρουσιάζουν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες γεωγραφικές διασπάσεις (disjunct distribution) στον πλανήτη.
◾ Cyanopica cooki — Ιβηρική κυανοκίσσα (Iberian Magpie)
Περιγραφή: Κομψό πουλί (34–36 εκ.) με κατάμαυρη κουκούλα στο κεφάλι, λευκό λαιμό, ροζέ-ασημί/ροδακινί σώμα και έντονο ουράνιο γαλάζιο στις φτερούγες και τη μακριά ουρά. Διαφέρει από την ασιατική καθώς λείπει το λευκό άκρο στην ουρά.Εξάπλωση: Ενδημικό της Ιβηρικής Χερσονήσου (Ισπανία, Πορτογαλία).
Συμπεριφορά: Εξαιρετικά κοινωνικό είδος που μετακινείται σε πολυπληθείς, θορυβώδεις ομάδες σε ελαιώνες, δάση δρυός (dehesas) και πάρκα.
◾ Cyanopica cyanus — Ασιατική κυανοκίσσα (Asian Azure-winged Magpie)
Περιγραφή: Εμφανισιακά σχεδόν παρόμοια με την ιβηρική, αλλά φέρει καθαρό λευκό μπάλωμα στην άκρη των κεντρικών φτερών της ουράς και έχει ελαφρώς πιο γκριζωπό σώμα.Εξάπλωση: Ανατολική Ασία (Ανατολική Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία, Νοτιοανατολική Ρωσία).
Ταξινομική Ιστορία: Για δεκαετίες επικρατούσε η θεωρία ότι οι κυανοκίσσες μεταφέρθηκαν στην Ισπανία από Πορτογάλους ναυτικούς το 16ο αιώνα. Ωστόσο, απολιθώματα 44.000 ετών που βρέθηκαν στο Γιβραλτάρ και μοριακές αναλύσεις απέδειξαν ότι πρόκειται για δύο διακριτά είδη που διαχωρίστηκαν πριν από εκατομμύρια χρόνια (πιθανώς κατά τους παγετώνες).
