Θαλλασοπούλια

Θαλλασοπούλια
Οι θάλασσες αποτελούν πηγή ζωής για πολλούς οργανισμούς οι οποίοι είτε κατοικούν σε αυτές, είτε εξαρτώνται από αυτές για την επιβίωσή τους. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα θαλασσοπούλια.
Τα θαλασσοπούλια δεν αποτελούν μια ενιαία ταξινομική ομάδα, αλλά περιλαμβάνουν διάφορες οικογένειες που μοιράζονται κοινό τρόπο ζωής. Χαρακτηρίζονται από μακροζωία, καθυστερημένη αναπαραγωγή και την ανάγκη τους να επιστρέφουν στη στεριά μόνο για να φωλιάσουν.
Θαλασσοπούλια είναι τα πουλιά που περνούν ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους, εκτός από την εποχή αναπαραγωγής, εν πλω.

◾1. Προσελλαριόμορφα (Procellariiformes)
Οι "Ρινίσκοι" (Tube-nosed swimmers). Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει τα πιο "γνήσια" θαλασσοπούλια. Τα ρουθούνια τους βρίσκονται μέσα σε σωληνάρια πάνω στο ράμφος, κάτι που τους βοηθά στην όσφρηση και στην αποβολή του αλατιού.
🔸Άλμπατρος (Diomedeidae): Οι γίγαντες των αιθέρων. Το Πλανόδιο Άλμπατρος έχει το μεγαλύτερο άνοιγμα φτερών από οποιοδήποτε πουλί στον κόσμο (έως 3,5 μέτρα). Μπορούν να πετούν για μέρες χωρίς να κουνήσουν τις φτερούγες τους, χρησιμοποιώντας τα ρεύματα του αέρα.
🔸Μύχοι και Πετρέλοι (Procellariidae): Στην Ελλάδα συναντάμε τον Αρτέμη (Calonectris coryi) και τον Μύχο (Puffinus yelkouan). Είναι δεξιοτέχνες στην κατάδυση και στο πέταγμα "ξύριζα" πάνω από τα κύματα.
◾2. Χαραδριόμορφα (Charadriiformes)
Οι "Πειρατές" και οι "Ψαράδες". Περιλαμβάνουν μερικά από τα πιο γνωστά θαλασσοπούλια που βλέπουμε συχνά κοντά στις ακτές.
🔸Γλάροι (Laridae): Πολύ προσαρμοστικά πτηνά, παμφάγα και κοινωνικά. Στην Ελλάδα ο πιο κοινός είναι ο Ασημόγλαρος.
🔸Γλαρόνια (Sternidae): Πιο λεπτά και κομψά από τους γλάρους. Η Χιονογλάρονα (Sterna hirundo) είναι γνωστή για τις θεαματικές βουτιές της. Ο Ποταμογλάρονος της Αρκτικής κατέχει το ρεκόρ της μεγαλύτερης μετανάστευσης, ταξιδεύοντας από την Αρκτική στην Ανταρκτική κάθε χρόνο.
🔸Σκούες (Stercorariidae): Οι "πειρατές" των θαλασσών. Συχνά κυνηγούν άλλα πουλιά για να τους κλέψουν την τροφή (κλεπτοπαρασιτισμός).
◾3. Σουλίδες και Πελεκάνοι (Suliformes & Pelecaniformes)
🔸Σούλες (Sulidae): Διάσημες για τις κατακόρυφες βουτιές τους από μεγάλο ύψος με ταχύτητα που φτάνει τα 100 χλμ/ώρα.
🔸Κορμοράνοι (Phalacrocoracidae): Εξαιρετικοί δύτες. Το φτέρωμά τους δεν είναι πλήρως αδιάβροχο, γι' αυτό συχνά τους βλέπουμε να κάθονται σε βράχια με ανοιχτά τα φτερά για να στεγνώσουν.
🔸Φρεγάτες (Fregatidae): Έχουν το μεγαλύτερο άνοιγμα φτερών σε σχέση με το βάρος του σώματός τους. Δεν μπορούν να κολυμπήσουν ή να περπατήσουν καλά, γι' αυτό αρπάζουν την τροφή τους από την επιφάνεια του νερού.
Οι Κίνδυνοι για τα Θαλασσοπούλια
Τα θαλασσοπούλια είναι από τις πιο απειλούμενες ομάδες πουλιών παγκοσμίως λόγω:
Παρεμπίπτουσας αλιείας (Bycatch): Πιάνονται κατά λάθος σε παραγάδια και δίχτυα.
Πλαστικής ρύπανσης: Συχνά μπερδεύουν τα πλαστικά με τροφή, κάτι που οδηγεί σε θάνατο.
Κλιματικής αλλαγής: Επηρεάζει τη διαθεσιμότητα των ψαριών και τις περιοχές φωλιάσματος.

Στην Ελλάδα, τα θαλασσοπούλια αποτελούν δείκτες της υγείας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Παρόλο που τα βλέπουμε συχνά κοντά στις ακτές, η ζωή τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ανοιχτό πέλαγος και τα απομονωμένα ερημονήσια.
Οι ελληνικές θάλασσες φιλοξενούν έξι είδη θαλασσοπουλιών: τον Αιγαιόγλαρο, τον Ασημόγλαρο, τον Θαλασσοκόρακα, τον Αρτέμη, τον Μύχο και τον Υδροβάτη.
◾1. Αρτέμης (Calonectris coryi)
🔸Περιγραφή: Ένα από τα μεγαλύτερα θαλασσοπούλια της Μεσογείου. Έχει γκριζοκάστανη ράχη και λευκή κοιλιά.
🔸Συμπεριφορά: Πετάει γλιστρώντας πάνω από τα κύματα χωρίς να κουνάει συχνά τις φτερούγες του.
🔸Αναπαραγωγή: Φωλιάζει σε απομονωμένα νησιά και βραχονησίδες, μέσα σε τρύπες στα βράχια.
◾2. Μύχος (Puffinus yelkouan)
🔸Περιγραφή: Μοιάζει με τον Αρτέμη αλλά είναι μικρότερος και πιο σκουρόχρωμος. Είναι ενδημικό είδος της Μεσογείου.
🔸Συμπεριφορά: Είναι "δεινός" δύτης και πετάει πολύ γρήγορα, σχεδόν αγγίζοντας την επιφάνεια του νερού με τις φτερούγες του.
🔸Σημασία: Η Ελλάδα φιλοξενεί ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού του.
◾3. Υδροβάτης (Hydrobates pelagicus)
🔸Περιγραφή: Το μικρότερο θαλασσοπούλι της Μεσογείου, με μέγεθος που θυμίζει χελιδόνι. Είναι σχεδόν όλο μαύρο με μια χαρακτηριστική λευκή κηλίδα στο ουροπύγιο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι πολύ δύσκολο να τον δει κανείς, καθώς ζει στο ανοιχτό πέλαγος και πλησιάζει τις στεριές μόνο τη νύχτα για να φωλιάσει σε βαθιές σχισμές βράχων.
◾4. Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii)
🔸Περιγραφή: Ο μοναδικός γλάρος που ζει αποκλειστικά στη Μεσόγειο. Ξεχωρίζει από το σκούρο κόκκινο ράμφος του και τα μαύρα πόδια.
🔸Κατάσταση: Είναι ένα από τα πιο σπάνια είδη γλάρων παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, οι πληθυσμοί του προστατεύονται αυστηρά, καθώς φωλιάζει μόνο σε ακατοίκητες βραχονησίδες.
◾5. Ασημόγλαρος (Larus michahellis)
🔸Περιγραφή: Ο πιο κοινός γλάρος που βλέπουμε σε λιμάνια και πόλεις. Είναι μεγάλος, με κίτρινα πόδια και κίτρινο ράμφος με μια κόκκινη κηλίδα στην άκρη.
🔸Συμπεριφορά: Είναι εξαιρετικά προσαρμοστικός και συχνά τρέφεται με υπολείμματα τροφής από τον άνθρωπο, αν και η φυσική του τροφή είναι τα ψάρια.
◾6. Θαλασσοκόρακας (Phalacrocorax aristotelis)
🔸Περιγραφή: Όπως αναφέραμε και στην προηγούμενη ενότητα, είναι ένας μαύρος, λεπτός κόρακας της θάλασσας με πράσινες μεταλλικές ανταύγειες.
🔸Συμπεριφορά: Δεν απομακρύνεται πολύ από τις ακτές και βουτάει σε μεγάλα βάθη για να πιάσει ψάρια. Χαρακτηριστική είναι η στάση του με τις ανοιχτές φτερούγες για να στεγνώσει.
Η Προστασία τους
Τα θαλασσοπούλια κινδυνεύουν από τη ρύπανση των θαλασσών (πλαστικά, πετρελαιοκηλίδες), την υπεραλίευση που μειώνει την τροφή τους, και την παρουσία ξένων ειδών (όπως αρουραίοι) στις βραχονησίδες που φωλιάζουν.

◾1. Ασημόγλαρος (Larus cachinnans)
Ο Ασημόγλαρος, όντας ο μεγαλύτερος γλάρος της Ελλάδος, έχει μήκος 66 περίπου εκατοστά και άνοιγμα φτερων 1,6 μέτρα. Αποτελεί τον τυπικό γλάρο του Αρχιπελάγους που απεικονίζεται στις τουριστικές κάρτες και εικόνες. Είναι λευκός με γκρίζες φτερούγες και πλάτη και κίτρινα πόδια και ράμφος.
Είναι πολύ προσαρμοστικός και χάρις στην ικανότητά του αυτή κατάφερε να συνηθίσει τη ζωή στην πόλη και να αυξήσει τον πληθυσμό του.
Στην Ελλάδα υπάρχουν 60.000 με 100.000 ζευγάρια.
Ο Ασημόγλαρος έχει παμφάγες διατροφικές συνήθειες και από τη φύση του τρώει τα πάντα. Κύριες, ωστόσο, πηγές της τροφής του είναι τα ψάρια που πετιούνται από τα αλιευτικά σκάφη και τα σκουπίδια στις χωματερές. Τέλος, έχει εξελιχθεί σε σοβαρό θηρευτή φωλιών.
◾2. Αιγαιόγλαρος, Λάρος ο ελαιόπους (Larus audouinii)
Ο κατεξοχήν γλάρος του πελάγους αναγνωρίζεται από το σκουρόχρωμο κόκκινο ράμφος. Αποφεύγει τα κατοικημένα νησιά, προτιμώντας να ψαρεύει στην ανοιχτή θάλασσα και να φωλιάζει ομαδικά στις ακατοίκητες νησίδες. Οι περισσότερες αποικίες Αιγαιόγλαρου στην Ελλάδα βρίσκονται στο νότιο και το ανατολικό Αιγαίο. Φωλιάζει αποκλειστικά σε νησιά της Μεσογείου. Εκτιμάται ότι υπάρχουν στην Ελλάδα περίπου 600 ζευγάρια Αιγαιόγλαρων σε πάνω από 20 μικρές διάσπαρτες αποικίες, που είναι ο μεγαλύτερος πληθυσμός στην ανατολική Μεσόγειο.
◾3. Φαλακροκόραξ ο αριστοτέλειος (Phalacrocorax aristotelis)
Ο Θαλασσοκόρακας Ο θαλασσοκόρακας μοιάζει εξωτερικά με κορμοράνο, αλλά είναι μικρότερος από αυτόν. Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής εμφανίζεται πάνω από το κρανίο του ένα λοφίο, ενώ το πτέρωμά του αποκτά μεταλλικές ανταύγειες. Είναι από τους δεινότερους δύτες και κυνηγά ψάρια κάτω από το νερό. Στην Ελλάδα απαντάται κυρίως ως επιδημητικό είδος. Κατοικεί κατά κόρον σε παράκτιες και βραχώδεις περιοχές και, σπανιότερα, σε αμμώδεις ή λασπώδεις ακτές. Ο θαλασσοκόρακας είναι κυρίως ιχθυοφάγο πτηνό και τα ψάρια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της δίαιτάς τους, αλλά τρέφονται και με μικρο αριθμό κεφαλόποδων, οστράκων και μαλακίων. Ωστόσο, η τροφή του λιγοστεύει εξαιτίας της υπεραλίευσης και της ρύπανσης.
◾4. Αρτέμης (Calonectris diomedea)
Ανήκει στην ίδια τάξη με τα άλμπατρος( πουλιά των ωκεανών του νότου). Έχει μήκος σώματος 45- 52 εκατοστά. Άνοιγμα φτερών 100- 125 εκατοστά και βάρος 700- 800 γραμμάρια. Το πάνω μέρος του σώματός του, τα φτερά και το κεφάλι έχουν σκούρο γκρίζο χρώμα, ενώ το υπόλοιπο σώμα του είναι λευκό και υπόλευκο. Ο Αρτέμης είναι πλήρως μεταναστευτικό πτηνό υπερπόντιων αποστάσεων και μπορεί να διανύσει καθημερινά μεγάλες αποστάσεις.
Στην Ελλάδα έρχεται συνήθως τα καλοκαίρια για να αναπαραχθεί. Η κύρια τροφή του Αρτέμη είναι κυρίως καλαμάρια, κεφαλόποδα, μαλάκια, τα ψάρια τα οποία είτε συλλαμβάνει από τα επιφανειακά στρώματα της θάλασσας, είτε καταδύεται για να τα συλλάβει.
Συχνά ακολουθεί τις τράτες για τα απομεινάρια που πετιούνται στη θάλασσα από τα δίχτυα και, αρκετές φορές ακολουθεί τα απόνερα που αφήνουν οι φάλαινες και τα δελφίνια.
◾5. Μύχος (Puffinus yelkouan)
Στο σώμα του Μύχου υπάρχει εναλλαγή μεταξύ του λευκού της ράχης του και του σκούρου χρώματος της κοιλιάς του. Ο Μύχος φωλιάζει, κυρίως την άνοιξη σε νησιά της Μεσογείου. Ο πληθυσμός του στην Ελλάδα είναι περίπου 4000 με 7000 ζευγάρια, ενώ μόνο και μόνο το κάθε κοπάδι του αποτελείται από χιλιάδες άτομα. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον Αρτέμη, τους ρινοτρύπιδες, και μοιάζει με μικρογραφία του.
◾6. Υδροβάτης (Hydrobates pelagicus)
Ο υδροβάτης, με μέγεθος χελιδονιού και άνοιγμα φτερών 38 εκατοστά είναι το μικρότερο θαλασσοπούλι στον κόσμο. Είναι ένα από τα πιο μυστηριώδη πτηνά, καθώς έχει βρεθεί μόνο μια αποικία του στην Εύβοια και λόγω αυτού και του μικρού του μεγέθους η μελέτη των συνηθειών του και του τρόπου ζωής του είναι δύσκολη. Ο Υδροβάτης σπάνια πλησιάζει τη στεριά και τα πλοία, ούτε πηγαίνει κοντά σε άλλα θαλασσοπούλια.
Είναι πάντοτε μοναχικός στο ανοιχτό πέλαγος και, σε συνδυασμό με το μικρό του μέγεθος και τη χαμηλή, στην επιφάνεια της θάλασσας, πτήση, γίνεται δύσκολα ορατός. Ο λόγος για τον οποίο πετάει στα ανοιχτά είναι να αποφύγει τα αρπακτικά. Γι’ αυτό και για να αποφύγει τα τρωκτικά φωλιάζει μόνο σε πολύ μικρές νησίδες ή σε απρόσιτες σπηλιές. Η τροφή του αποτελείται από γόνο ψαριών και πλαγκτόν τα οποία και βρίσκει και με τη χρήση της όσφρησής του.
Blogger Advanced Labels Widget
Φόρτωση...
Ετικέτες: Θαλλασοπούλια

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Θαλλασοπούλια

Back To Top