Μυγοθηρίδες (Muscicapidae)Οι Μυγοθηρίδες είναι μια μεγάλη οικογένεια πτηνών που ανήκει σε μια υποκατηγορία στα ωδικά πτηνά (Passeri) της τάξης (Passeriformes) η οποία υπάρχει μόνο στον Παλαιό Κόσμο. Η συστηματική αυτής της ομάδας είναι συχνά αμφιλεγόμενη και είναι στενά συνδεδεμένες με την τσίχλες. Οι Μυγοθηρίδες είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους πουλιά με μήκος που κυμαίνεται από 10 έως 21 εκατοστά, με σχετικά μεγάλα κεφάλια και μεγάλα μάτια. Το ράμφος τους είναι επίπεδο και φαρδύ στη βάση με τρίχες. Τα πόδια είναι κοντά και τα φτερά σχετικά μακρυά. Τρέφονται με διάφορα εντόμα που ζουν σε δέντρα.
Βιότοπός τους τα δάση, πάρκα ανοιχτές εκτάσεις με δέντρα, ακόμη και τα ορεινά δάση των Ιμαλαΐων. Τα είδη που ζούν βόρεια σε ψυχρά κλίματα μεταναστεύουν νοτιότερα το χειμώνα, εξασφαλίζοντας έτσι τη συνεχή διατροφή, αφού τρέφονται με έντομα.
Οι φωλιές τους είναι καλαθόσχημες τις κατασκευάζουν σε δέντρα, ή σε τρύπες δέντρων ή σε βράχους. Τα αυγά είναι μπλε κατά κανόνα, τα είδη που αναπαράγονται σε ανοικτές φωλιές τα αυγά έχουν καφέ κηλίδες. Συνήθως μόνο το θηλυκό επωάζει. Οι νεοσσοί έχουν σκούρα γκρι πούπουλα και κίτρινο λαιμό.
Φοινίκουροι & Ερύθακοι
🔸Ερύθακος (Κοκκινολαίμης): Ο γνωστός μας "καλόκαρδος" του χειμώνα. Αν και πολλοί τον θεωρούν μόνιμο, οι πληθυσμοί που βλέπουμε το χειμώνα είναι κυρίως μετανάστες από τον βορρά.
🔸Φοινίκουροι (Καρβουνιάρηδες): Χαρακτηρίζονται από τη σκουρόχρωμη εμφάνιση και την πορτοκαλί-κόκκινη ουρά που τινάζουν συνεχώς. Ο Καρβουνιάρης είναι μόνιμος κάτοικος, ενώ ο Φοινίκουρος είναι καλοκαιρινός επισκέπτης.
🔸Φοινίκουροι (Καρβουνιάρηδες): Χαρακτηρίζονται από τη σκουρόχρωμη εμφάνιση και την πορτοκαλί-κόκκινη ουρά που τινάζουν συνεχώς. Ο Καρβουνιάρης είναι μόνιμος κάτοικος, ενώ ο Φοινίκουρος είναι καλοκαιρινός επισκέπτης.
Μυγοχάφτες (Muscicapa)
Καλοκαιρινοί επισκέπτες στην χώρα μας (Μάρτιος έως Οκτώβριος).
🔸Χαρακτηριστικά: Είναι καλοκαιρινοί επισκέπτες (Μάρτιος-Οκτώβριος). Κάθονται σε περιωπή, ορμούν στον αέρα για να πιάσουν ένα έντομο και επιστρέφουν ακριβώς στο ίδιο κλαδί.
🔸Είδη: Ο Σταχτομυγοχάφτης (Muscicapa striata) είναι ο πιο κοινός σε κήπους και πάρκα, ενώ ο Κρικομυγοχάφτης προτιμά τα δάση.
🔸Χαρακτηριστικά: Είναι καλοκαιρινοί επισκέπτες (Μάρτιος-Οκτώβριος). Κάθονται σε περιωπή, ορμούν στον αέρα για να πιάσουν ένα έντομο και επιστρέφουν ακριβώς στο ίδιο κλαδί.
🔸Είδη: Ο Σταχτομυγοχάφτης (Muscicapa striata) είναι ο πιο κοινός σε κήπους και πάρκα, ενώ ο Κρικομυγοχάφτης προτιμά τα δάση.
Γένος Αηδόνια (Luscinia)
Οι κορυφαίοι μουσικοί του δάσους. Οι τόποι αναπαραγωγής τους βρίσκονται κυρίως στις εύκρατες ζώνες της Ευρώπης και της Ασίας.
🔸Χαρακτηριστικά: Αναπαράγονται στις εύκρατες ζώνες της Ευρώπης και Ασίας. Είναι "κρυπτικά" πουλιά, δηλαδή δύσκολα τα βλέπεις, αλλά τα ακούς συνεχώς.
🔸Το Κελάηδισμα: Το Κοινό Αηδόνι είναι διάσημο για το πλούσιο, δυνατό και μελωδικό του κελάηδισμα, το οποίο συνεχίζεται ακόμα και τη νύχτα.
🔸Χαρακτηριστικά: Αναπαράγονται στις εύκρατες ζώνες της Ευρώπης και Ασίας. Είναι "κρυπτικά" πουλιά, δηλαδή δύσκολα τα βλέπεις, αλλά τα ακούς συνεχώς.
🔸Το Κελάηδισμα: Το Κοινό Αηδόνι είναι διάσημο για το πλούσιο, δυνατό και μελωδικό του κελάηδισμα, το οποίο συνεχίζεται ακόμα και τη νύχτα.
Γένος Σαξικόλη (Saxicola)
Εντομοφάγα πουλιά ανοικτών περιοχών με χαμηλή βλάστηση.
🔸Χαρακτηριστικά: Μικρόσωμα πουλιά που λατρεύουν τα λιβάδια και τις περιοχές με χαμηλή βλάστηση.
🔸Είδη: Ο Μαυρολαίμης (Saxicola rubicola) είναι μόνιμος κάτοικος, ενώ ο Καστανολαίμης μας επισκέπτεται το καλοκαίρι. Συχνά κάθονται στην κορυφή θάμνων ή σε συρματοπλέγματα.
🔸Χαρακτηριστικά: Μικρόσωμα πουλιά που λατρεύουν τα λιβάδια και τις περιοχές με χαμηλή βλάστηση.
🔸Είδη: Ο Μαυρολαίμης (Saxicola rubicola) είναι μόνιμος κάτοικος, ενώ ο Καστανολαίμης μας επισκέπτεται το καλοκαίρι. Συχνά κάθονται στην κορυφή θάμνων ή σε συρματοπλέγματα.
Γένος Μοντικόλη (Monticola)
Οι "μπλε" κάτοικοι των βράχων. Μεσαίου μεγέθους πουλιά που προτιμούν ορεινές βραχώδεις περιοχές.
🔸Χαρακτηριστικά: Μεσαίου μεγέθους πουλιά (μεγαλύτερα από τους πετρόκληδες). Προτιμούν ορεινές βραχώδεις περιοχές και ερείπια.
🔸Είδη: Ο Πετροκότσυφας (Monticola saxatilis) με τα εντυπωσιακά πορτοκαλί και μπλε χρώματα, και ο Γαλαζοκότσυφας (Monticola solitarius) που είναι εξ ολοκλήρου βαθυκύανος.
🔸Χαρακτηριστικά: Μεσαίου μεγέθους πουλιά (μεγαλύτερα από τους πετρόκληδες). Προτιμούν ορεινές βραχώδεις περιοχές και ερείπια.
🔸Είδη: Ο Πετροκότσυφας (Monticola saxatilis) με τα εντυπωσιακά πορτοκαλί και μπλε χρώματα, και ο Γαλαζοκότσυφας (Monticola solitarius) που είναι εξ ολοκλήρου βαθυκύανος.
Γένος Οινάνθη (Oenanthe)
Οι επιζώντες της ξηρασίας. Προσαρμοσμένα να ζουν σε ερήμους ή γενικά σε άνυδρα μέρη.
🔸Χαρακτηριστικά: Άριστα προσαρμοσμένα είδη σε ερήμους, ημιερήμους και άνυδρα μέρη. Χαρακτηρίζονται από το λευκό ουροπύγιο (εξ ου και το όνομα "Ασπροκωλίνα").
🔸Συμπεριφορά: Φωλιάζουν σε τρύπες στο έδαφος ή ανάμεσα σε πέτρες. Η Ασπροκωλίνα είναι από τους πιο μακρινούς μετανάστες, φτάνοντας μέχρι την υποσαχάρια Αφρική.
🔸Χαρακτηριστικά: Άριστα προσαρμοσμένα είδη σε ερήμους, ημιερήμους και άνυδρα μέρη. Χαρακτηρίζονται από το λευκό ουροπύγιο (εξ ου και το όνομα "Ασπροκωλίνα").
🔸Συμπεριφορά: Φωλιάζουν σε τρύπες στο έδαφος ή ανάμεσα σε πέτρες. Η Ασπροκωλίνα είναι από τους πιο μακρινούς μετανάστες, φτάνοντας μέχρι την υποσαχάρια Αφρική.
Ταξινόμηση και Χαρακτηριστικά
Η οικογένεια ανήκει στην υποκατηγορία των ωδικών πτηνών (Passeri) της τάξης των Passeriformes. Παρόλο που η συστηματική τους ταξινόμηση είναι συχνά αντικείμενο ακαδημαϊκών συζητήσεων λόγω της στενής τους συγγένειας με τις τσίχλες, τα ιδιαίτερα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά τις καθιστούν μοναδικές.
Μορφολογία
Μέγεθος: Μικρά έως μεσαία πουλιά (10 - 21 εκατοστά).
Κεφάλι & Μάτια: Αναλογικά μεγάλο κεφάλι με μεγάλα, εκφραστικά μάτια που βοηθούν στον εντοπισμό θηραμάτων.
Ράμφος: Επίπεδο και φαρδύ στη βάση, περιτριγυρισμένο από λεπτές τρίχες (σαν "μουστάκια") που κατευθύνουν τα έντομα στο στόμα κατά την πτήση.
Άκρα: Σχετικά κοντά πόδια και μακριές φτερούγες για ευελιξία στον αέρα.
Βιότοπος και Τρόπος Ζωής
Θα τις συναντήσουμε σε ποικιλία οικοσυστημάτων:
Δάση και πάρκα.
Ανοιχτές εκτάσεις με δέντρα.
Ορεινές περιοχές (ακόμη και στα Ιμαλάια).
Μετανάστευση
Πολλά είδη είναι μεταναστευτικά. Ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα από την Αφρική για να φωλιάσουν στη χώρα μας την άνοιξη, επιστρέφοντας στον νότο το χειμώνα για να εξασφαλίσουν τη διατροφή τους σε κλίματα όπου τα έντομα αφθονούν.
Αναπαραγωγή
Φωλιά: Καλαθόσχημη, χτισμένη σε σχισμές βράχων, τρύπες δέντρων ή κλαδιά.
Αυγά: Συνήθως μπλε χρώματος. Στις ανοιχτές φωλιές φέρουν καφέ κηλίδες για παραλλαγή.
Φροντίδα: Κυρίως το θηλυκό επωάζει, ενώ οι νεοσσοί αναγνωρίζονται από τα σκούρα γκρι πούπουλα και τον έντονο κίτρινο λαιμό τους.
Η Τεχνική του Κυνηγιού
Σε αντίθεση με άλλα πουλιά, οι μυγοθηρίδες είναι "κυνηγοί ενέδρας".
Στρατηγικό σημείο (Perch): Στέκονται ακίνητες σε ένα κλαδί.
Επίθεση: Εφορμούν ξαφνικά στον αέρα μόλις εντοπίσουν έντομο.
Το "Κλικ": Η σύλληψη συνοδεύεται συχνά από έναν χαρακτηριστικό ήχο του ράμβους.
Συμπεριφορά: Τινάζουν συχνά τα φτερά ή την ουρά τους, μια κίνηση που βοηθά στον εντοπισμό ή τον εκφοβισμό των εντόμων.
Ετικέτες:
Μυγοθηρίδες
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Μυγοθηρίδες
