Φοινίκουροι, Καρβουνιάρηδες (Phoenicurus) 
Το γένος Καρβουνιάρηδες (Phoenicurus) περιλαμβάνει έντεκα είδη πτηνών που ταξινομούνται στην οικογένεια Μυγοθηρίδες (Muscicapidae). Ζούν στην Ευρώπη, στην Ασία και στην Αφρική. Είναι μικρά εντομοφάγα πτηνά, τα αρσενικά ως επί το πλείστον έχουν έντονα χρώματα σε διάφορους συνδυασμούς του κόκκινου, μπλε, λευκού και μαύρου, τα θηλυκά έχουν ανοικτό καφέ χρώμα και καφέ -κόκκινη ουρά. Ο βιότοπός τους είναι ανοιχτά ορεινά βραχώδη τοπία, ή αραιά δάση. Το πιο κοινό είδος στην Ευρώπη είναι ο Καρβουνιάρης, Black Redstart (Phoenicurus ochruros) και ο Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus).
Οι Φοινίκουροι είναι μικρά, κομψά εντομοφάγα πουλιά. Το όνομά τους προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "φοίνιξ" (πορφυρό-κόκκινο) και "ουρά", αναφερόμενο στο χαρακτηριστικό κεραμιδί χρώμα της ουράς που διαθέτουν σχεδόν όλα τα είδη.
🔸Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει σχεδόν μαύρο σώμα ("καρβουνί") με λευκό σημάδι στις φτερούγες και έντονη σκουρόχρωμη πορτοκαλί ουρά.
🔸Βιότοπος: Πολύ κοινό είδος στην Ελλάδα, ζει σε βράχια αλλά και μέσα στις πόλεις (σε κτίρια).
🔸Βιότοπος: Προτιμά ανοιχτά δάση, κήπους και πάρκα. Είναι μεταναστευτικό είδος που επισκέπτεται την Ευρώπη το καλοκαίρι.
🔸Περιοχή: Κεντρική Ασία (Τιεν Σαν, Αλτάι).
🔸Περιοχή: Ιμαλάια και Κεντρική Ασία.
🔸Περιοχή: Θιβέτ και κεντρική Κίνα.
🔸Περιοχή: Ανατολική Ασία (Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία).
🔸Περιοχή: Βορειοδυτική Αφρική (Όρη Άτλαντας).
🔸Περιοχή: Υψηλά όρη του Καυκάσου και των Ιμαλαΐων.
🔸Περιοχή: Ιμαλάια και κεντρική Κίνα.
🔸Περιοχή: Κεντρική Κίνα και Ιμαλάια.
🔸Περιοχή: Ενδημικό σε περιορισμένες ορεινές περιοχές της κεντρικής Κίνας.
Βιβλιογραφία:
U. N. Glutz von Blotzheim, K. M. Bauer: Handbuch der Vögel Mitteleuropas (HBV). Band 11/I, Turdidae / Erithacinae, AULA-Verlag, ISBN 3-923527-00-4
Armin Landmann: Der Hausrotschwanz. AULA-Verlag, Wiesbaden 1996, ISBN 3-89104-551-4
Το γένος Καρβουνιάρηδες (Phoenicurus) περιλαμβάνει έντεκα είδη πτηνών που ταξινομούνται στην οικογένεια Μυγοθηρίδες (Muscicapidae). Ζούν στην Ευρώπη, στην Ασία και στην Αφρική. Είναι μικρά εντομοφάγα πτηνά, τα αρσενικά ως επί το πλείστον έχουν έντονα χρώματα σε διάφορους συνδυασμούς του κόκκινου, μπλε, λευκού και μαύρου, τα θηλυκά έχουν ανοικτό καφέ χρώμα και καφέ -κόκκινη ουρά. Ο βιότοπός τους είναι ανοιχτά ορεινά βραχώδη τοπία, ή αραιά δάση. Το πιο κοινό είδος στην Ευρώπη είναι ο Καρβουνιάρης, Black Redstart (Phoenicurus ochruros) και ο Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus).
Φοινίκουρος (Κοινός) (Phoenicurus phoenicurus)
Χαρακτηριστικός αντιπρόσωπος του γένους είναι το είδος Phoenicurus phoenicurus, μήκους 14 εκ. Το πουλί αυτό είναι γνωστό με την κοινή ονομασία κοκκινούρης, λόγω της καστανοκόκκινης ουράς του, την οποία τινάζει συνεχώς. Το καλοκαιρινό φτέρωμα των αρσενικών είναι ποικιλόχρωμο: καστανοκόκκινο στην ουρά και στο ουροπύγιο, μαύρο στο πρόσωπο και στον λαιμό, γκριζωπό στη ράχη και στο πάνω μέρος του κεφαλιού, με μια λευκή κηλίδα στο μέτωπο, πορτοκαλόχρωμο στο στήθος, καστανό στις φτερούγες και λευκωπό στην κοιλιά. Το ράμφος και τα πόδια του είναι μαύρα. Το θηλυκό έχει πιο μουντά χρώματα και είναι γενικά καστανό με ανοιχτόχρωμη κοιλιά.
Καλοκαιρινός επισκέπτης της Ευρώπης, κοινός στη Σκανδιναβία και στη Μεγάλη Βρετανία, ο κοκκινούρης συναντάται και στην Ελλάδα, ενώ το φθινόπωρο μεταναστεύει προς την Αφρική. Φωλιάζει σε ρωγμές και κοιλότητες δέντρων, όπου το θηλυκό γεννά 5-6 γαλάζια, διάστικτα αβγά. Το κελάδημά του είναι ευχάριστο.
Χαρακτηριστικός αντιπρόσωπος του γένους είναι το είδος Phoenicurus phoenicurus, μήκους 14 εκ. Το πουλί αυτό είναι γνωστό με την κοινή ονομασία κοκκινούρης, λόγω της καστανοκόκκινης ουράς του, την οποία τινάζει συνεχώς. Το καλοκαιρινό φτέρωμα των αρσενικών είναι ποικιλόχρωμο: καστανοκόκκινο στην ουρά και στο ουροπύγιο, μαύρο στο πρόσωπο και στον λαιμό, γκριζωπό στη ράχη και στο πάνω μέρος του κεφαλιού, με μια λευκή κηλίδα στο μέτωπο, πορτοκαλόχρωμο στο στήθος, καστανό στις φτερούγες και λευκωπό στην κοιλιά. Το ράμφος και τα πόδια του είναι μαύρα. Το θηλυκό έχει πιο μουντά χρώματα και είναι γενικά καστανό με ανοιχτόχρωμη κοιλιά.
Καλοκαιρινός επισκέπτης της Ευρώπης, κοινός στη Σκανδιναβία και στη Μεγάλη Βρετανία, ο κοκκινούρης συναντάται και στην Ελλάδα, ενώ το φθινόπωρο μεταναστεύει προς την Αφρική. Φωλιάζει σε ρωγμές και κοιλότητες δέντρων, όπου το θηλυκό γεννά 5-6 γαλάζια, διάστικτα αβγά. Το κελάδημά του είναι ευχάριστο.
Καρβουνιάρης (Phoenicurus ochruros)
Παρόμοιο στη μορφή και στις διαστάσεις είναι το είδος Phoenicurus ochruros, το οποίο αναπαράγεται κυρίως στην κεντρική και νότια Ευρώπη· μόνο οι πληθυσμοί των ψυχρότερων περιοχών μεταναστεύουν το φθινόπωρο για να διαχειμάσουν στη νότια Ευρώπη και στην Αφρική. Το πουλί αυτό φωλιάζει και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστό με την κοινή ονομασία καρβουνιάρης.
Το αρσενικό διακρίνεται από το γκριζόμαυρο χρώμα του φτερώματός του, που έρχεται σε αντίθεση με την ξανθοκόκκινη ουρά, ενώ οι φτερούγες του φέρουν λευκές κηλίδες· το θηλυκό έχει πιο ανοιχτόχρωμο και μουντό φτέρωμα.
Ο καρβουνιάρης φωλιάζει σε γκρεμούς, κτίρια και βραχώδεις πλαγιές και τινάζει συνεχώς την ουρά του, όπως ο κοκκινούρης.
Παρόμοιο στη μορφή και στις διαστάσεις είναι το είδος Phoenicurus ochruros, το οποίο αναπαράγεται κυρίως στην κεντρική και νότια Ευρώπη· μόνο οι πληθυσμοί των ψυχρότερων περιοχών μεταναστεύουν το φθινόπωρο για να διαχειμάσουν στη νότια Ευρώπη και στην Αφρική. Το πουλί αυτό φωλιάζει και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστό με την κοινή ονομασία καρβουνιάρης.
Το αρσενικό διακρίνεται από το γκριζόμαυρο χρώμα του φτερώματός του, που έρχεται σε αντίθεση με την ξανθοκόκκινη ουρά, ενώ οι φτερούγες του φέρουν λευκές κηλίδες· το θηλυκό έχει πιο ανοιχτόχρωμο και μουντό φτέρωμα.
Ο καρβουνιάρης φωλιάζει σε γκρεμούς, κτίρια και βραχώδεις πλαγιές και τινάζει συνεχώς την ουρά του, όπως ο κοκκινούρης.
Οικογένεια: Μυγοθηρίδες (Muscicapidae)
Συνοπτικός Οδηγός για τους Φοινίκουρους (Γένος Phoenicurus)
Οι Φοινίκουροι είναι μικρά, κομψά εντομοφάγα πουλιά. Το όνομά τους προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "φοίνιξ" (πορφυρό-κόκκινο) και "ουρά", αναφερόμενο στο χαρακτηριστικό κεραμιδί χρώμα της ουράς που διαθέτουν σχεδόν όλα τα είδη.Οι Φοινίκουροι είναι μικρά, κομψά εντομοφάγα πουλιά. Το όνομά τους προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη "φοίνιξ" (πορφυρό-κόκκινο) και "ουρά", αναφερόμενο στο χαρακτηριστικό κεραμιδί χρώμα της ουράς που διαθέτουν σχεδόν όλα τα είδη.
◾Κοκκινοκώλης, Καρβουνιάρης, Black Redstart (Phoenicurus ochruros)
Στην πατρίδα μας τον γνωρίζουν ως Κοκκινούρη ή Κοκκινοκώλη. Το όνομά του προέρχεται από τον χρωματισμό του φτερώματος της ουράς του...🔸Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει σχεδόν μαύρο σώμα ("καρβουνί") με λευκό σημάδι στις φτερούγες και έντονη σκουρόχρωμη πορτοκαλί ουρά.
🔸Βιότοπος: Πολύ κοινό είδος στην Ελλάδα, ζει σε βράχια αλλά και μέσα στις πόλεις (σε κτίρια).
◾Φοινίκουρος (Κοινός), Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus)
🔸Εμφάνιση: Πιο φανταχτερός από τον Καρβουνιάρη. Έχει λευκό μέτωπο, μαύρο πρόσωπο και έντονο πορτοκαλί στήθος και κοιλιά.🔸Βιότοπος: Προτιμά ανοιχτά δάση, κήπους και πάρκα. Είναι μεταναστευτικό είδος που επισκέπτεται την Ευρώπη το καλοκαίρι.
◾Eversmann's Redstart (Phoenicurus erythronotus)
🔸Εμφάνιση: Μεγάλος φοινίκουρος με χαρακτηριστική καφεκόκκινη (σκουριά) πλάτη και μαύρη μάσκα.🔸Περιοχή: Κεντρική Ασία (Τιεν Σαν, Αλτάι).
◾Blue-capped Redstart (Phoenicurus caeruleocephala)
🔸Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει ένα εντυπωσιακό γαλάζιο-γκρι "καπέλο" στο κεφάλι, μαύρο σώμα και λευκές κηλίδες στις φτερούγες.🔸Περιοχή: Ιμαλάια και Κεντρική Ασία.
◾Hodgson's Redstart (Phoenicurus hodgsoni)
🔸Εμφάνιση: Μοιάζει πολύ με τον Κοινό Φοινίκουρο, αλλά το αρσενικό έχει γκρίζα πλάτη και ελαφρώς διαφορετική κατανομή του πορτοκαλί χρώματος.🔸Περιοχή: Θιβέτ και κεντρική Κίνα.
◾Daurian Redstart (Phoenicurus auroreus)
🔸Εμφάνιση: Ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα είδη της Ασίας. Έχει γκρίζο κεφάλι, μαύρο πρόσωπο και μια πολύ έντονη λευκή κηλίδα στη μαύρη φτερούγα.🔸Περιοχή: Ανατολική Ασία (Κίνα, Κορέα, Ιαπωνία).
◾Φοινίκουρος του Άτλαντα Moussier's Redstart (Phoenicurus moussieri)
🔸Εμφάνιση: Μικρόσωμος αλλά πολύ εντυπωσιακός. Έχει μια πλατιά λευκή λωρίδα που ξεκινά πάνω από το μάτι και συνεχίζει προς τα κάτω, με έντονο πορτοκαλί στήθος.🔸Περιοχή: Βορειοδυτική Αφρική (Όρη Άτλαντας).
◾Güldenstädt's Redstart (Phoenicurus erythrogastrus)
🔸Εμφάνιση: Ο μεγαλύτερος φοινίκουρος. Έχει λευκό κεφάλι, μαύρη πλάτη και ολόκληρο το κάτω μέρος του σώματος είναι βαθύ πορτοκαλί-κόκκινο.🔸Περιοχή: Υψηλά όρη του Καυκάσου και των Ιμαλαΐων.
◾Blue-fronted Redstart (Phoenicurus frontalis)
🔸Εμφάνιση: Πολύ ιδιαίτερο χρώμα· το κεφάλι και η πλάτη του αρσενικού είναι βαθύ μπλε-γκρι, ενώ η κοιλιά και η ουρά είναι πορτοκαλί.🔸Περιοχή: Ιμαλάια και κεντρική Κίνα.
◾White-throated Redstart (Phoenicurus schisticeps)
🔸Εμφάνιση: Ξεχωρίζει από το καθαρό λευκό σημάδι στον λαιμό, το μπλε κεφάλι και την πορτοκαλί κοιλιά.🔸Περιοχή: Κεντρική Κίνα και Ιμαλάια.
◾Przevalski's Redstart (Phoenicurus alaschanicus)
🔸Ένας σπάνιος και κομψός φοινίκουρος με απαλά χρώματα. Συνδυάζει γκρίζο κεφάλι, πορτοκαλί-καφέ πλάτη και κοιλιά, με λεπτές μαύρες λεπτομέρειες.🔸Περιοχή: Ενδημικό σε περιορισμένες ορεινές περιοχές της κεντρικής Κίνας.
Βιβλιογραφία:
U. N. Glutz von Blotzheim, K. M. Bauer: Handbuch der Vögel Mitteleuropas (HBV). Band 11/I, Turdidae / Erithacinae, AULA-Verlag, ISBN 3-923527-00-4
Armin Landmann: Der Hausrotschwanz. AULA-Verlag, Wiesbaden 1996, ISBN 3-89104-551-4
Ετικέτες:
Μυγοθηρίδες
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Φοινίκουροι
