Χαύνα, Chauna (Ανχιμίδες, Anhimidae) 
Οικογένεια νησσόμορφων (Anseriformes) υδρόβιων πουλιών της Νότιας Αμερικής που περιλαμβάνει τρία είδη που συναντούνται σε έλη. Παρόλο που μοιάζουν εξωτερικά με τα ορνιθόμορφα, οι πιο κοντινοί συγγενείς τους είναι τα νησσόμορφα. Τα πουλιά αυτά είναι γνωστά για τις δυνατές κραυγές τους, που τους έχουν δώσει την αγγλική ονομασία Screamers. Είναι χορτοφάγα τρέφονται με υδρόβια φυτά και φωλιάζουν στο έδαφος σε καλαμιώνες κοντά στο νερό. Υπάρχουν δύο γένη, με τρία είδη, που βρίσκονται στην τροπική και υποτροπική Ν. Αμερική. Χαρακτηριστικά με την πρώτη ματιά, τα πουλιά αυτά με το παχουλό σώμα, το μικρό κεφάλι και με το μικρό ράμφος μοιάζουν περισσότερο με ορνιθόμορφα. Το ύψος κυμαίνεται από 75 έως 95 εκατοστά και μπορούν να φτάσουν σε βάρος έως 4,5 κιλά, έχουν μακριά, παχιά πόδια με μακριά δάχτυλα.
Διατροφή
Κυρίως φυτοφάγα, τρέφονται κυρίως με υδρόβια φυτά, σπόρους, φύλλα, ρίζες και μίσχους λαχανικών και άλλων σιτηρών, τα νεαρά πουλιά σιτίζονται και με μικρές ποσότητες εντόμων.
Βιότοπος
Ζούν σε ζεύγη (κατά την περίοδο αναπαραγωγής) ή μεγάλα σμήνη ως 100 πουλιών, μόνο στη Νότια Αμερική. Η περιοχή κατανομής των τριών ειδών περιλαμβάνει τις πεδινές περιοχές της Κολομβίας και της Βενεζουέλας και μια μεγάλη περιοχή ανατολικά της οροσειράς των Άνδεων από τη Βολιβία έως την κεντρική Αργεντινή. Ο προτιμώμενος βιότοπος είναι τροπικοί ή υποτροπικοί υγρότοποι, κυρίως ελώδες εκτάσεις, όχθες ποταμών με αργή ροή, λίμνες στην ανοιχτή σαβάνα και καλλιεργημένες εκτάσεις.
Αναπαραγωγή
Κάνουν μονογαμικές σχέσεις που κρατούν για πολλά χρόνια ή πιθανόν για όλη τους την ζωή. Η περίοδος αναπαραγωγής είναι πολύ διαφορετική και εξαρτάται έντονα από τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, όπως η θερμοκρασία και η υγρασία, αλλά με εξαίρεση το είδος Chauna chavaria, το οποίο αναπαράγεται όλο το χρόνο, επικεντρώνεται γύρω από τη νότια άνοιξη, δηλαδή Σεπτέμβριο έως Οκτώβριο.
Είναι πράγματι από τις πιο ιδιαίτερες περιπτώσεις στην ορνιθολογία, καθώς αποτελούν τον "συνδετικό κρίκο" ανάμεσα στα χηνόμορφα και τα ορνιθόμορφα, διατηρώντας πρωτόγονα χαρακτηριστικά που θυμίζουν άλλες εποχές.
Τα Τρία Είδη της Οικογένειας
Αξίζει να δούμε ονομαστικά τα τρία είδη στα οποία αναφέρομαι:
Horned Screamer (Anhima cornuta): Ξεχωρίζει από το χαρακτηριστικό "κέρατο" (ένα χόνδρινο εξόγκωμα) στο κεφάλι του. Ζει κυρίως στον Αμαζόνιο.
Southern Screamer (Chauna torquata): Ο "Κράχτης με το περιλαίμιο", ο οποίος είναι και ο πιο πολυπληθής, εξαπλωμένος από τη Βολιβία μέχρι την Αργεντινή.
Northern Screamer (Chauna chavaria): Ο "Μαυρόλαιμος Κράχτης", που περιορίζεται κυρίως στην Κολομβία και τη Βενεζουέλα και θεωρείται "Σχεδόν Απειλούμενο" είδος.
Τα "Κρυφά" Όπλα τους
Πέρα από τη φωνή τους, ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό που δεν φαίνεται εύκολα είναι οι δύο αιχμηρές οστέινες προεξοχές (σπιρούνια) που έχουν σε κάθε φτερούγα. Τα χρησιμοποιούν για προστασία από θηρευτές αλλά και σε μάχες μεταξύ τους για την περιοχή. Αυτά τα σπιρούνια είναι ο λόγος που οι ντόπιοι τα εμπιστεύονται ως "φύλακες" για τις κότες τους, καθώς μπορούν να τραυματίσουν σοβαρά μικρά σαρκοφάγα.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
Οικογένεια νησσόμορφων (Anseriformes) υδρόβιων πουλιών της Νότιας Αμερικής που περιλαμβάνει τρία είδη που συναντούνται σε έλη. Παρόλο που μοιάζουν εξωτερικά με τα ορνιθόμορφα, οι πιο κοντινοί συγγενείς τους είναι τα νησσόμορφα. Τα πουλιά αυτά είναι γνωστά για τις δυνατές κραυγές τους, που τους έχουν δώσει την αγγλική ονομασία Screamers. Είναι χορτοφάγα τρέφονται με υδρόβια φυτά και φωλιάζουν στο έδαφος σε καλαμιώνες κοντά στο νερό. Υπάρχουν δύο γένη, με τρία είδη, που βρίσκονται στην τροπική και υποτροπική Ν. Αμερική. Χαρακτηριστικά με την πρώτη ματιά, τα πουλιά αυτά με το παχουλό σώμα, το μικρό κεφάλι και με το μικρό ράμφος μοιάζουν περισσότερο με ορνιθόμορφα. Το ύψος κυμαίνεται από 75 έως 95 εκατοστά και μπορούν να φτάσουν σε βάρος έως 4,5 κιλά, έχουν μακριά, παχιά πόδια με μακριά δάχτυλα.
Διατροφή
Κυρίως φυτοφάγα, τρέφονται κυρίως με υδρόβια φυτά, σπόρους, φύλλα, ρίζες και μίσχους λαχανικών και άλλων σιτηρών, τα νεαρά πουλιά σιτίζονται και με μικρές ποσότητες εντόμων.
Βιότοπος
Ζούν σε ζεύγη (κατά την περίοδο αναπαραγωγής) ή μεγάλα σμήνη ως 100 πουλιών, μόνο στη Νότια Αμερική. Η περιοχή κατανομής των τριών ειδών περιλαμβάνει τις πεδινές περιοχές της Κολομβίας και της Βενεζουέλας και μια μεγάλη περιοχή ανατολικά της οροσειράς των Άνδεων από τη Βολιβία έως την κεντρική Αργεντινή. Ο προτιμώμενος βιότοπος είναι τροπικοί ή υποτροπικοί υγρότοποι, κυρίως ελώδες εκτάσεις, όχθες ποταμών με αργή ροή, λίμνες στην ανοιχτή σαβάνα και καλλιεργημένες εκτάσεις.
Αναπαραγωγή
Κάνουν μονογαμικές σχέσεις που κρατούν για πολλά χρόνια ή πιθανόν για όλη τους την ζωή. Η περίοδος αναπαραγωγής είναι πολύ διαφορετική και εξαρτάται έντονα από τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, όπως η θερμοκρασία και η υγρασία, αλλά με εξαίρεση το είδος Chauna chavaria, το οποίο αναπαράγεται όλο το χρόνο, επικεντρώνεται γύρω από τη νότια άνοιξη, δηλαδή Σεπτέμβριο έως Οκτώβριο.
Είναι πράγματι από τις πιο ιδιαίτερες περιπτώσεις στην ορνιθολογία, καθώς αποτελούν τον "συνδετικό κρίκο" ανάμεσα στα χηνόμορφα και τα ορνιθόμορφα, διατηρώντας πρωτόγονα χαρακτηριστικά που θυμίζουν άλλες εποχές.
Τα Τρία Είδη της Οικογένειας
Αξίζει να δούμε ονομαστικά τα τρία είδη στα οποία αναφέρομαι:
Horned Screamer (Anhima cornuta): Ξεχωρίζει από το χαρακτηριστικό "κέρατο" (ένα χόνδρινο εξόγκωμα) στο κεφάλι του. Ζει κυρίως στον Αμαζόνιο.
Southern Screamer (Chauna torquata): Ο "Κράχτης με το περιλαίμιο", ο οποίος είναι και ο πιο πολυπληθής, εξαπλωμένος από τη Βολιβία μέχρι την Αργεντινή.
Northern Screamer (Chauna chavaria): Ο "Μαυρόλαιμος Κράχτης", που περιορίζεται κυρίως στην Κολομβία και τη Βενεζουέλα και θεωρείται "Σχεδόν Απειλούμενο" είδος.
Τα "Κρυφά" Όπλα τους
Πέρα από τη φωνή τους, ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό που δεν φαίνεται εύκολα είναι οι δύο αιχμηρές οστέινες προεξοχές (σπιρούνια) που έχουν σε κάθε φτερούγα. Τα χρησιμοποιούν για προστασία από θηρευτές αλλά και σε μάχες μεταξύ τους για την περιοχή. Αυτά τα σπιρούνια είναι ο λόγος που οι ντόπιοι τα εμπιστεύονται ως "φύλακες" για τις κότες τους, καθώς μπορούν να τραυματίσουν σοβαρά μικρά σαρκοφάγα.
Διάφορα
◾ Γιατί "Χαύνος";
Chauna, Χαύνος, πνευματικά νωθρός, αποκοιμισμένος, αποβλακωμένος.
Η ετυμολογία για το γένος Chauna (από το ελληνικό χαύνος) είναι εύστοχη, αν και στην ορνιθολογία το όνομα δόθηκε πιθανότατα λόγω της "αερώδους" φύσης του σώματός τους. Οι Κράχτες έχουν ένα μοναδικό σύστημα υποδόριων αεροφόρων σάκων. Το δέρμα τους "τριζει" αν το πιέσεις, και αυτή η ελαφριά κατασκευή τους βοηθά να πετούν εξαιρετικά καλά για το μέγεθός τους, παρά την "παχουλή" τους εμφάνιση.
◾Το όνομά τους "Screamers" οφείλεται στην πολύ δυνατή φωνή τους, η οποία μπορεί να ακουστεί σε απόσταση έως 3 χιλιομέτρων. Οι ντόπιοι πιάνουν νεαρούς κράχτες για να τους μεγαλώσουν μαζί με κότες τις οποίες υπερασπίζονται διακαώς από τους θηρευτές τους. Είναι εξαιρετικά ζώα φύλαξης, λόγω των δυνατών κραυγών τους όταν συναντούν οτιδήποτε νέο και δυνητικά απειλητικό.
◾Το είδος Chauna torquata, θεωρείται παρασιτικό καθώς προκαλεί καταστροφές σε καλλιέργειες.
◾ Γιατί "Χαύνος";
Chauna, Χαύνος, πνευματικά νωθρός, αποκοιμισμένος, αποβλακωμένος.
Η ετυμολογία για το γένος Chauna (από το ελληνικό χαύνος) είναι εύστοχη, αν και στην ορνιθολογία το όνομα δόθηκε πιθανότατα λόγω της "αερώδους" φύσης του σώματός τους. Οι Κράχτες έχουν ένα μοναδικό σύστημα υποδόριων αεροφόρων σάκων. Το δέρμα τους "τριζει" αν το πιέσεις, και αυτή η ελαφριά κατασκευή τους βοηθά να πετούν εξαιρετικά καλά για το μέγεθός τους, παρά την "παχουλή" τους εμφάνιση.
◾Το όνομά τους "Screamers" οφείλεται στην πολύ δυνατή φωνή τους, η οποία μπορεί να ακουστεί σε απόσταση έως 3 χιλιομέτρων. Οι ντόπιοι πιάνουν νεαρούς κράχτες για να τους μεγαλώσουν μαζί με κότες τις οποίες υπερασπίζονται διακαώς από τους θηρευτές τους. Είναι εξαιρετικά ζώα φύλαξης, λόγω των δυνατών κραυγών τους όταν συναντούν οτιδήποτε νέο και δυνητικά απειλητικό.
◾Το είδος Chauna torquata, θεωρείται παρασιτικό καθώς προκαλεί καταστροφές σε καλλιέργειες.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
