Αγριόπαπιες

Πάπια Νήσσα, (Anas)
είναι η κοινή ονομασία που έχουν πτηνά της οικογένειας των Νησσιδών (Anatidae), που ανήκουν στην τάξη των Χηνόμορφων. Αποτελούν υδρόβια κυρίως πτηνά, μικρότερα ως επί το πλείστον σε σύγκριση με τα συγγενικά τους πουλιά, τους κύκνους και τις χήνες.
Πρόκειται για πουλιά με παχύ σώμα, κοντό λαιμό, πλατύ ράμφος και κοντά πόδια με ανεπτυγμένη νηκτική μεμβράνη ανάμεσα στα δάχτυλα. Η άκρη του ράμφους και της γλώσσας τους είναι εφοδιασμένη με μια σειρά από ελάσματα τα οποία βοηθούν στην πρόσληψη της τροφής τους. Οι π. είναι μικρότερες σε μέγεθος και έχουν αρκετά κοντύτερο λαιμό και πόδια, σε σχέση με τους κοντινούς συγγενείς τους, τις χήνες και τους κύκνους, μαζί με τους οποίους συγκροτούν την οικογένεια των νησσιδών. Αλλάζουν κάθε χρόνο το φτέρωμά τους, ενώ τα ερετικά φτερά των πτερύγων τους αλλάζουν όλα μαζί με αποτέλεσμα να μην πετούν για μια περίοδο μεγαλύτερη του ενός μήνα, η οποία ακολουθεί την αναπαραγωγική τους περίοδο. Τα αρσενικά ορισμένων ειδών χαρακτηρίζονται από φανταχτερό φτέρωμα το οποίο το καλοκαίρι αποπίπτει, κάνοντας τα να μοιάζουν περισσότερο με τα θηλυκά. Πολλά είδη, ιδιαίτερα αυτά που αναπαράγονται στις εύκρατες και αρκτικές περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου, είναι μεταναστευτικά, ενώ άλλα όχι.
Υπάρχουν περίπου 75 είδη πάπιας, τα οποία ζουν σε όλες τις περιοχές του πλανήτη.
Bird Master Challenge, Πάπιες: Νήσσα (Anas). 🦆Quiz με εικόνες
Κατηγορία: Υδρόβια & Παρυδάτια🦆

Πάπιες & Βουτυχτάρια (Anatidae & Podicipedidae)

Γένος Anas

Οι πάπιες του γένους Anas είναι γνωστές ως "πάπιες επιφανείας". Χαρακτηρίζονται από την ικανότητά τους να απογειώνονται απευθείας από το νερό (χωρίς να τρέχουν στην επιφάνεια) και από το γεγονός ότι τρέφονται κυρίως με φυτά και μικρά ασπόνδυλα που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια.
Τι είναι το "Κάτοπτρο" (Speculum);
Σχεδόν όλες οι πάπιες του γένους Anas έχουν στην πάνω επιφάνεια της φτερούγας μια περιοχή με έντονα, ιριδίζοντα χρώματα (πράσινο, μπλε ή λευκό) που ονομάζεται κάτοπτρο. Αυτό το χρώμα είναι συχνά το κλειδί για την αναγνώριση των θηλυκών ή των πουλιών που πετούν μακριά.

◾Σουβλόπαπια (Anas acuta)

🔸Αρσενικό: Σοκολατί κεφάλι, λευκός λαιμός που εκτείνεται ως το στήθος και μακριά, μυτερή ουρά (σαν σουβλί).
🔸Χαρακτηριστικό: Πολύ λεπτή και κομψή σιλουέτα.

◾Σφυριχτάρι (Anas penelope)

🔸Αρσενικό: Καστανοκόκκινο κεφάλι με κίτρινη-πορτοκαλί λωρίδα (μέτωπο). Το σώμα είναι γκρίζο και το στήθος ρόδινο.
🔸Φωνή: Το όνομά του προέρχεται από το χαρακτηριστικό σφύριγμα ("γουί-ου") που βγάζει το αρσενικό.

◾Κιρκίρι (Anas crecca)

🔸Αρσενικό: Καστανό κεφάλι με μια πλατιά πράσινη λωρίδα που περιβάλλει το μάτι. Μια λευκή οριζόντια γραμμή διατρέχει τα πλευρά.
🔸Μέγεθος: Πολύ μικρό και ευκίνητο πουλί. Η μικρότερη πάπια της Ευρώπης.

◾Πρασινοκέφαλη (Anas platyrhynchos)

🔸Αρσενικό: Εμβληματικό γυαλιστερό πράσινο κεφάλι, κίτρινο ράμφος, λευκό κολάρο και καφέ στήθος.
🔸Θηλυκό: Ομοιόμορφο καφέ-στιγματοειδές φτέρωμα για καμουφλάζ.
🔸Βιότοπος: Παντού όπου υπάρχει νερό, από λίμνες και ποτάμια μέχρι και αστικά πάρκα. Η πιο γνωστή αγριόπαπια.

◾Σαρσέλα (Anas querquedula)

🔸Αρσενικό: Καφέ κεφάλι με μια πολύ έντονη λευκή τοξοειδή λωρίδα πάνω από το μάτι που φτάνει ως τον σβέρκο.
🔸Μετανάστευση: Είναι κυρίως καλοκαιρινός επισκέπτης στην Ελλάδα (έρχεται την άνοιξη), σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες πάπιες.

◾Φλυαρόπαπια (Anas strepera)

🔸Αρσενικό: Αντίθετα με τα άλλα είδη, δεν έχει έντονα χρώματα. Είναι κυρίως γκρίζο-καφετί με μαύρο πίσω μέρος.
🔸Αναγνώριση: Το καλύτερο στοιχείο αναγνώρισης είναι το λευκό "κάτοπτρο" (τετράγωνη λευκή κηλίδα) στις φτερούγες που φαίνεται στην πτήση.

◾Χουλιαρόπαπια (Anas clypeata)

🔸Αρσενικό: Πράσινο κεφάλι (μοιάζει με της Πρασινοκέφαλης), αλλά ξεχωρίζει από το λευκό στήθος και την καστανοκόκκινη κοιλιά.
🔸Ράμφος: Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι το τεράστιο, πλατύ ράμφος σε σχήμα σπάτουλας ή κουταλιού (χουλιάρι), που το χρησιμοποιεί για να φιλτράρει το νερό .Η πάπια με το "κουτάλι".

Γένος Aythya

Οι πάπιες του γένους Aythya είναι εξειδικευμένες στις καταδύσεις. Έχουν το σώμα τους πιο βαθιά μέσα στο νερό σε σχέση με τις πάπιες επιφανείας, και τα πόδια τους είναι τοποθετημένα πιο πίσω στο σώμα, κάτι που τις κάνει εξαιρετικές στην κολύμβηση κάτω από την επιφάνεια αλλά κάπως δυσκίνητες στην ξηρά.
Τεχνική Κατάδυσης
Οι πάπιες του γένους Aythya τρέφονται βουτώντας στον βυθό για να βρουν υδρόβια φυτά, μαλάκια και μικρά καρκινοειδή.
Σε αντίθεση με τις πάπιες επιφανείας που απογειώνονται κάθετα, οι βουτηχτόπαπιες χρειάζονται ένα μικρό "διάδρομο" τρέχοντας πάνω στην επιφάνεια του νερού για να απογειωθούν, λόγω του βαρύτερου σώματός τους.

◾Τσικνόπαπια (Aythya fuligula)

🔸Αρσενικό: Έχει ένα εντυπωσιακό μαύρο φτέρωμα με λευκά πλευρά που κάνουν έντονη αντίθεση. Το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο είναι το μακρύ λοφίο που κρέμεται από το πίσω μέρος του κεφαλιού.
🔸Μάτια: Τα μάτια του έχουν ένα έντονο κίτρινο-χρυσό χρώμα.
🔸Βιότοπος: Λίμνες, ποτάμια και λιμνοθάλασσες. Είναι πολύ κοινή στην Ελλάδα τον χειμώνα.

◾Κυνηγόπαπια (Aythya ferina)

🔸Αρσενικό: Διακρίνεται από το καστανοκόκκινο κεφάλι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κατάμαυρο στήθος και την γκρίζα ράχη.
🔸Εμφάνιση: Έχει χαρακτηριστικό τριγωνικό σχήμα κεφαλιού και ένα γαλαζωπό ράμφος με μαύρη άκρη.
🔸Συμπεριφορά: Είναι κοινωνικό πουλί και συχνά σχηματίζει μεγάλα κοπάδια σε ανοιχτά νερά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

◾Βαλτόπαπια (Aythya nyroca)

🔸Εμφάνιση: Είναι μικρότερη από τις προηγούμενες. Το φτέρωμά της έχει ένα βαθύ, ομοιόμορφο καστανό-μαόνι χρώμα.
🔸Χαρακτηριστικό: Διαθέτει λευκά μάτια (στα αρσενικά) και μια χαρακτηριστική λευκή περιοχή κάτω από την ουρά που είναι ορατή όταν το πουλί κολυμπά.
🔸Κατάσταση: Θεωρείται "Σχεδόν Απειλούμενο" είδος παγκοσμίως. Στην Ελλάδα φωλιάζει σε περιορισμένους αριθμούς σε υγρότοπους με πλούσια βλάστηση.

◾Μαυροκέφαλη (Aythya marila)

🔸Εμφάνιση: Μοιάζει με την Τσικνόπαπια αλλά είναι μεγαλύτερη και δεν έχει λοφίο. Το αρσενικό έχει πράσινη μεταλλική λάμψη στο κεφάλι και γκρίζα ράχη.
🔸Βιότοπος: Είναι κυρίως θαλάσσιο είδος τον χειμώνα, προτιμώντας τις παράκτιες περιοχές.

Γένος Oxyura

Τα είδη του γένους Oxyura είναι γνωστά διεθνώς ως "stiff-tailed ducks" (σκληρόουρες πάπιες) λόγω της μακριάς και δύσκαμπτης ουράς τους, την οποία συχνά κρατούν ανασηκωμένη σε όρθια γωνία καθώς κολυμπούν.

◾Κεφαλούδι (Oxyura leucocephala)

🔸Εμφάνιση (Αρσενικό)
🔸Ράμφος: Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι το πρησμένο, γαλαζωπό ράμφος (στη βάση του είναι πολύ φαρδύ), το οποίο κατά την περίοδο της αναπαραγωγής παίρνει ένα λαμπερό γαλάζιο χρώμα.
🔸Κεφάλι: Έχει ένα χαρακτηριστικό κατάλευκο κεφάλι με μια μαύρη κηλίδα στην κορυφή ("σκούφο").
🔸Σώμα: Το σώμα του είναι κυρίως καστανοκόκκινο/καφέ, ενώ η ουρά του είναι μαύρη, μακριά και συνήθως στραμμένη προς τα πάνω.
Εμφάνιση (Θηλυκό)
Είναι πιο διακριτικό, με γκρίζο-καφέ σώμα και υπόλευκο κεφάλι που διασχίζεται από μια σκούρα οριζόντια λωρίδα κάτω από το μάτι.

Γένος Bucephala

Το όνομα προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις "βους" και "κεφαλή", λόγω του μεγάλου και στρογγυλού κεφαλιού της.

◾Κουδουνόπαπια, Βουκεφάλα (Bucephala clangula)

🔸Εμφάνιση (Αρσενικό): Διαθέτει ένα μεγάλο, τριγωνικό κεφάλι με πρασινόμαυρη μεταλλική λάμψη. Το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι οι δύο μεγάλες λευκές κυκλικές κηλίδες ανάμεσα στο ράμφος και το μάτι.
🔸Σώμα: Κατάλευκα πλευρά και στήθος, με μαύρη ράχη.
🔸Μάτια: Έντονο κίτρινο χρώμα (εξ ου και το αγγλικό όνομα Goldeneye).
🔸Ήχος: Ονομάζεται "Κουδουνόπαπια" γιατί κατά την πτήση, οι φτερούγες της παράγουν έναν χαρακτηριστικό συριγμό που μοιάζει με κουδούνισμα.

Γένος Tadorna

Οι Βαρβάρες είναι ενδιάμεσα είδη ανάμεσα στις πάπιες και τις χήνες.

◾Βαρβάρα (Tadorna tadorna)

Είναι η μεγαλύτερη πάπια στην Ελλάδα και ίσως η πιο εντυπωσιακή σε χρωματισμούς.
🔸Εμφάνιση: Το φτέρωμά της είναι ένας συνδυασμός λευκού, μαύρου και καστανού.
🔸Χαρακτηριστικά: * Έχει μια πλατιά καστανή λωρίδα που διατρέχει το στήθος και την πλάτη.
Το κεφάλι είναι σκούρο πράσινο (σχεδόν μαύρο).
Το ράμφος είναι έντονο κόκκινο. Στα αρσενικά, στη βάση του ράμφους υπάρχει ένα χαρακτηριστικό κόκκινο εξόγκωμα.
Βιότοπος: Προτιμά αλμυρά ή υφάλμυρα νερά, όπως λιμνοθάλασσες και δέλτα ποταμών.

Γένος Mergus & Mergellus

Οι Πρίστες είναι οι "ψαράδες" της οικογένειας των παπιών. Το όνομά τους προέρχεται από το στενό, μακρύ ράμφος τους που διαθέτει μικρά "δόντια" (πριονωτές εγκοπές) στις άκρες, επιτρέποντάς τους να κρατούν γερά τα ψάρια που πιάνουν υποβρυχίως.
Συμπεριφορά και Κυνήγι
🔸Κατάδυση: Είναι δεινοί δύτες. Κολυμπούν συχνά με το κεφάλι μισοβυθισμένο στο νερό για να εντοπίσουν τη λεία τους πριν καταδυθούν.
🔸Πτήση: Πετούν πολύ γρήγορα και χαμηλά πάνω από την επιφάνεια του νερού, με το σώμα τους σε απόλυτα ευθεία γραμμή.

◾Χηνοπρίστης (Mergus merganser)

🔸Εμφάνιση (Αρσενικό): Έχει κατάλευκο σώμα (με μια ελαφριά ρόδινη απόχρωση στο στήθος ζωντανό), μαύρη ράχη και πρασινόμαυρο κεφάλι χωρίς λοφίο. Το ράμφος του είναι έντονο κόκκινο.
🔸Βιότοπος: Προτιμά κυρίως γλυκά νερά, μεγάλες λίμνες και καθαρά ποτάμια. Στην Ελλάδα είναι σπάνιος χειμερινός επισκέπτης, κυρίως στα βόρεια.

◾Θαλασσοπρίστης (Mergus serrator)

🔸Εμφάνιση (Αρσενικό): Ξεχωρίζει από το διπλό, ανακατεμένο λοφίο στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Έχει καφετί-πορτοκαλί στήθος με μαύρα στίγματα, λευκό κολάρο και γκρίζα πλευρά.
🔸Βιότοπος: Όπως λέει και το όνομά του, τον χειμώνα τον συναντάμε κυρίως σε παράκτιες περιοχές, ρηχούς κόλπους και λιμνοθάλασσες (ιδιαίτερα στη Θράκη και στον Αμβρακικό).
🔸Χαρακτηριστικό: Είναι πολύ πιο κοινός στην Ελλάδα από τον Χηνοπρίστη κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

◾Νανοπρίστης (Mergellus albellus)

🔸Εμφάνιση (Αρσενικό): Είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς παπιοειδείς. Είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου λευκός, με λεπτές μαύρες γραμμές και μια χαρακτηριστική μαύρη "μάσκα" γύρω από το μάτι.
🔸Εμφάνιση (Θηλυκό): Έχει γκρίζο σώμα και ένα πολύ χαρακτηριστικό καστανό-κόκκινο κεφάλι με λευκά μάγουλα.
🔸Βιότοπος: Προτιμά προφυλαγμένους υγροτόπους και λίμνες. Είναι τακτικός αλλά σε μικρούς αριθμούς χειμερινός επισκέπτης στη Βόρεια Ελλάδα.

Πυγοποδίδες (Podicipedidae)

Τα Βουτηχτάρια είναι υδρόβια πουλιά που μοιάζουν με τις πάπιες, αλλά ανήκουν σε εντελώς διαφορετική τάξη. Το όνομά τους ("Πυγοποδίδες") προέρχεται από τις λέξεις πυγή (πίσω μέρος) και πούς (πόδι), επειδή τα πόδια τους είναι τοποθετημένα πολύ πίσω στο σώμα τους, γεγονός που τα κάνει άριστους κολυμβητές αλλά αδύναμα στο περπάτημα στη στεριά.
Ιδιαίτερα Χαρακτηριστικά των Πυγοποδίδων
🔸Τα Πόδια: Δεν έχουν μεμβράνη ανάμεσα στα δάχτυλα όπως οι πάπιες, αλλά κάθε δάχτυλο έχει δικούς του δερμάτινους λοβούς (σαν πτερύγια) που κλείνουν και ανοίγουν για μέγιστη ώθηση.
🔸Η Φωλιά: Κατασκευάζουν πλωτές φωλιές από υδρόβια φυτά, οι οποίες στερεώνονται σε καλαμιές. Αν χρειαστεί να φύγουν, σκεπάζουν τα αυγά με βρεγμένα χόρτα για να τα κρύψουν.
🔸Η Μεταφορά των Μικρών: Οι γονείς συχνά μεταφέρουν τους νεοσσούς στην πλάτη τους, ανάμεσα στις φτερούγες τους, ακόμα και όταν κολυμπούν ή βουτούν!
🔸Κατάποση Φτερών: Τα βουτηχτάρια τρώνε τα δικά τους φτερά. Πιστεύεται ότι αυτό προστατεύει το στομάχι τους από τα αιχμηρά κόκαλα των ψαριών που καταπίνουν.

Τάξη Πυγοποδόµορφα (Podicipediformes)

Υπάρχουν 22 γνωστά είδη. Το πιο δημοφιλές είδος στην Ευρώπη είναι το Σκουφοβουτηχτάρι
◾1. Σκουφοβουτηχτάρι (Podiceps cristatus)
Το πιο εντυπωσιακό και διαδεδομένο είδος
🔸Εμφάνιση (Αναπαραγωγή): Αναγνωρίζεται αμέσως από τα δύο σκούρα λοφία στην κορυφή του κεφαλιού και τις πλούσιες καστανοκόκκινες παρειές (σαν χαίτη) γύρω από το πρόσωπο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι διάσημο για τον εντυπωσιακό "χορό" του ζευγαρώματος, όπου το αρσενικό και το θηλυκό σηκώνονται όρθια πάνω στο νερό, αντικριστά, κουνώντας τα κεφάλια τους και προσφέροντας υδρόβια φυτά το ένα στο άλλο.
◾2. Νανοβουτηχτάρι (Tachybaptus ruficollis)
Το μικρότερο της οικογένειας
🔸Εμφάνιση: Πολύ μικρό και στρογγυλό πουλί. Το καλοκαίρι έχει χαρακτηριστικό καστανοκόκκινο χρώμα στον λαιμό και μια ανοιχτόχρωμη κηλίδα στη βάση του ράμφους.
🔸Συμπεριφορά: Είναι αρκετά ντροπαλό και κρύβεται συχνά μέσα στις καλαμιές. Η φωνή του μοιάζει με ένα γρήγορο, τρεμουλιαστό γέλιο.
◾3. Μαυροβουτηχτάρι (Podiceps nigricollis)
Εμφάνιση (Αναπαραγωγή): Έχει μαύρο κεφάλι και λαιμό, με εντυπωσιακές χρυσοκίτρινες τούφες φτερών που ξεκινούν πίσω από τα κατακόκκινα μάτια του.
🔸Βιότοπος: Στην Ελλάδα το συναντάμε συχνά τον χειμώνα σε μεγάλους αριθμούς σε λιμνοθάλασσες και παράκτια νερά.
◾4. Κοκκινολαιμοβουτηχτάρι (Podiceps grisegena)
🔸Εμφάνιση: Ενδιάμεσο σε μέγεθος μεταξύ Σκουφοβουτηχταριού και Μαυροβουτηχταριού. Το καλοκαίρι έχει γκρίζα μάγουλα και βαθύ κεραμιδί λαιμό.
🔸Κατάσταση: Στην Ελλάδα είναι κυρίως σπάνιος χειμερινός επισκέπτης.
Ετικέτες: Οικογένεια, Πάπιες

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Αγριόπαπιες

Back To Top