Βουτυχτάρια, Πυγοποδίδες (Podicipedidae). 
Γένος υδρόβιων πτηνών της οικογένειας των ποδικεπιτιδών. Περιλαμβάνει 8 είδη τα οποία συναντώνται σχεδόν σε όλες τις περιοχές της Γης· στην Ελλάδα είναι γνωστά με την κοινή ονομασία βουτηχτάρια. Πρόκειται για μετρίου ή μικρού μεγέθους πουλιά, με μήκος 25-50 εκ. και αιχμηρό ράμφος. Τα δάχτυλά τους ενώνονται με νηκτική μεμβράνη και η ουρά τους είναι υποτυπώδης. Έχουν γενικά σκούρο φτέρωμα, το οποίο αλλάζει την εποχή της αναπαραγωγής. Είναι ικανοί κολυμβητές, ενώ, αντίθετα, πετούν με δυσκολία γιατί διαθέτουν κοντές πτέρυγες· στο έδαφος είναι ιδιαίτερα δυσκίνητα επειδή τα πόδια τους είναι
Στην Ελλάδα ζουν τέσσερα είδη π.: Podiceps cristatus (κοινώς σκουφοβουτηχτάρι ή κολυμβίδα)· Podiceps grisegena (κοινώς κοκκινοβουτηχτάρι ή κακαειδού), με κόκκινο χρώμα στον λαιμό· Podiceps auritus (κοινώς χειμωνοβουτηχτάρι)· Podiceps nigricolis (κοινώς μαυροβουτηχτάρι). Με την κοινή ονομασία νανοβουτηχτάρι είναι γνωστό το είδος Tachybaptus ruficollis που ανήκει στην ίδια οικογένεια.
Υπάρχουν 22 γνωστά είδη, με το ένα τρίτο πιθανώς να έχει εξαφανιστεί. Το πιο δημοφιλές είδος στην Ευρώπη είναι το Σκουφοβουτηχτάρι. Το μήκος του σώματος ποικίλλει μεταξύ 23 και 74 εκατοστά και το βάρος από 120 έως 1500 γραμμάρια. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι: με το μακρύ λαιμό και μακριά ράμφη που κατά κύριο λόγο τρέφονται με ψάρια, ενώ ο δεύτερος τύπος που τρέφετε και με έντομα και έχει μικρότερο λαιμό και ράμφος.
Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο του Κόκκινου Βιβλίου για τα απειλούμενα σπονδυλόζωα της Ελλάδος, στην κατηγορία Ανεπαρκώς Γνωστά. ΙΙ. Συμπεριλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
🔸Εμφάνιση: Το μικρότερο μέλος της οικογένειας. Το καλοκαίρι έχει βαθυκάστανο χρώμα με μια χαρακτηριστική ανοιχτόχρωμη κηλίδα στη βάση του ράμφους.
🔸Χαρακτηριστικό: Μοιάζει με μια μικρή επιπλέουσα "μπάλα" πούπουλων. Όταν τρομάζει, βυθίζεται αθόρυβα αφήνοντας μόνο το ράμφος του έξω από το νερό.
🔸Εμφάνιση: Το καλοκαίρι ξεχωρίζει από τα δύο "κέρατα" (λοφία) στο κεφάλι και την εντυπωσιακή καστανοκόκκινη χαίτη γύρω από τον λαιμό. Η ράχη του πουλιού έχει χρώμα καστανόμαυρο ενώ ο λαιμός και η κοιλιά έχουν ασπριδερή εμφάνιση.
🔸Χειμώνας: Χάνει τη χαίτη και τα λοφία, παίρνοντας μια ασπρόμαυρη εμφάνιση με λευκό λαιμό και πρόσωπο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι διάσημο για το "χορό των νούφαρων", όπου το ζευγάρι προσφέρει ο ένας στον άλλο φυτά από το βυθό.
🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Κατάμαυρο κεφάλι και λαιμός, με εντυπωσιακές χρυσαφένιες τούφες που ξεκινούν από τα μάτια.
🔸Αναγνώριση: Το κύριο χαρακτηριστικό του, ακόμα και το χειμώνα, είναι το κατακόκκινο μάτι και το ελαφρώς ανασηκωμένο (προς τα πάνω) ράμφος.
🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Μαύρο στέμμα που φτάνει μέχρι τα μάτια, λευκά μάγουλα και ένας πολύ χαρακτηριστικός σκουροκόκκινος λαιμός.
🔸Χειμώνας: Παίρνει μια πιο ομοιόμορφη γκρίζα εμφάνιση, αλλά το κίτρινο χρώμα στη βάση του ράμφους παραμένει καλό αναγνωριστικό στοιχείο.
🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Διακρίνεται από το κοκκινωπό σώμα και τις χρυσαφένιες φούντες που μοιάζουν με κέρατα, αλλά το κεφάλι του είναι πιο "τετραγωνισμένο" από του Μαυροβουτηχταριού.
🔸Αναγνώριση: Το χειμώνα έχει πολύ καθαρό ασπρόμαυρο μοτίβο στο κεφάλι, με την λευκή περιοχή να φτάνει μέχρι πάνω από το
🔸Απογείωση: Λόγω του βάρους τους, χρειάζονται "διάδρομο" στο νερό (έως και 200 μέτρα) τρέχοντας στην επιφάνεια για να μπορέσουν να πετάξουν.
🔸Φτέρωμα: Το καλοκαίρι έχουν εντυπωσιακά γεωμετρικά σχέδια (ασπρόμαυρα), ενώ το χειμώνα γίνονται ομοιόμορφα γκρίζα και λευκά.
🔸Στην Ελλάδα: Είναι τακτικός χειμερινός επισκέπτης στις ελληνικές θάλασσες (κυρίως στο Βόρειο Αιγαίο).
🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι το μόνο είδος που μπορεί να απογειωθεί απευθείας από το νερό χωρίς μεγάλο διάδρομο.
🔸Φωνή: Το κάλεσμά του είναι εμβληματικό για τις λίμνες της Βόρειας Αμερικής, θυμίζοντας απόκοσμο γέλιο ή θρήνο.
🔸Βιότοπος: Ζει στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της Αρκτικής.
🔸Θαλασσοβούτι του Ειρηνικού (Gavia pacifica)
🔸Εμφάνιση: Πολύ παρόμοιο με το Λαμπροβούτι, αλλά με πιο βελούδινο γκρίζο χρώμα στον αυχένα. Απαντάται κυρίως στις ακτές του Ειρηνικού στην Αμερική και την Ασία.
Περιλαμβάνει μεγάλα και σχετικά πρωτόγονα πτηνά, τα οποία ανήκουν στο γένος Gavia και ζουν στις βόρειες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου.
Γένος υδρόβιων πτηνών της οικογένειας των ποδικεπιτιδών. Περιλαμβάνει 8 είδη τα οποία συναντώνται σχεδόν σε όλες τις περιοχές της Γης· στην Ελλάδα είναι γνωστά με την κοινή ονομασία βουτηχτάρια. Πρόκειται για μετρίου ή μικρού μεγέθους πουλιά, με μήκος 25-50 εκ. και αιχμηρό ράμφος. Τα δάχτυλά τους ενώνονται με νηκτική μεμβράνη και η ουρά τους είναι υποτυπώδης. Έχουν γενικά σκούρο φτέρωμα, το οποίο αλλάζει την εποχή της αναπαραγωγής. Είναι ικανοί κολυμβητές, ενώ, αντίθετα, πετούν με δυσκολία γιατί διαθέτουν κοντές πτέρυγες· στο έδαφος είναι ιδιαίτερα δυσκίνητα επειδή τα πόδια τους είναι
Βουτηχτάρια
Σκουφοβουτηχτάρι
Μαυροβουτηχτάρι
Κοκκινοβουτηχτάρι
Νανοβουτηχτάρι
Χειμωνοβουτηχτάρι
Λαμπροβούτι
τοποθετημένα πολύ πίσω σε σχέση με το μήκος του σώματός τους. Τρέφονται με καρκινοειδή, ψάρια, υδρόβια έντομα και φυτά και κατασκευάζουν φωλιές που επιπλέουν στο νερό. Σκουφοβουτηχτάρι
Μαυροβουτηχτάρι
Κοκκινοβουτηχτάρι
Νανοβουτηχτάρι
Χειμωνοβουτηχτάρι
Λαμπροβούτι
Στην Ελλάδα ζουν τέσσερα είδη π.: Podiceps cristatus (κοινώς σκουφοβουτηχτάρι ή κολυμβίδα)· Podiceps grisegena (κοινώς κοκκινοβουτηχτάρι ή κακαειδού), με κόκκινο χρώμα στον λαιμό· Podiceps auritus (κοινώς χειμωνοβουτηχτάρι)· Podiceps nigricolis (κοινώς μαυροβουτηχτάρι). Με την κοινή ονομασία νανοβουτηχτάρι είναι γνωστό το είδος Tachybaptus ruficollis που ανήκει στην ίδια οικογένεια.
Υπάρχουν 22 γνωστά είδη, με το ένα τρίτο πιθανώς να έχει εξαφανιστεί. Το πιο δημοφιλές είδος στην Ευρώπη είναι το Σκουφοβουτηχτάρι. Το μήκος του σώματος ποικίλλει μεταξύ 23 και 74 εκατοστά και το βάρος από 120 έως 1500 γραμμάρια. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι: με το μακρύ λαιμό και μακριά ράμφη που κατά κύριο λόγο τρέφονται με ψάρια, ενώ ο δεύτερος τύπος που τρέφετε και με έντομα και έχει μικρότερο λαιμό και ράμφος.
Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο του Κόκκινου Βιβλίου για τα απειλούμενα σπονδυλόζωα της Ελλάδος, στην κατηγορία Ανεπαρκώς Γνωστά. ΙΙ. Συμπεριλαμβάνεται στα είδη του Παραρτήματος ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής και των φυσικών βιοτόπων.
Κατηγορία: Υδρόβια & Παρυδάτια | Αγριόπαπιες | Βουτυχτάρια
◾Νανοβουτηχτάρι (Tachybaptus ruficollis).
Το μικρό και στρογγυλό. Πετάει λίγο αλλά είναι άριστος δύτης. Ο χρωματισμός του αλλάζει ανάλογα με της εποχές του έτους όπως σε όλα τα βουτηχτάρια.🔸Εμφάνιση: Το μικρότερο μέλος της οικογένειας. Το καλοκαίρι έχει βαθυκάστανο χρώμα με μια χαρακτηριστική ανοιχτόχρωμη κηλίδα στη βάση του ράμφους.
🔸Χαρακτηριστικό: Μοιάζει με μια μικρή επιπλέουσα "μπάλα" πούπουλων. Όταν τρομάζει, βυθίζεται αθόρυβα αφήνοντας μόνο το ράμφος του έξω από το νερό.
◾Σκουφοβουτηχτάρι (Podiceps cristatus).
Το μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό.🔸Εμφάνιση: Το καλοκαίρι ξεχωρίζει από τα δύο "κέρατα" (λοφία) στο κεφάλι και την εντυπωσιακή καστανοκόκκινη χαίτη γύρω από τον λαιμό. Η ράχη του πουλιού έχει χρώμα καστανόμαυρο ενώ ο λαιμός και η κοιλιά έχουν ασπριδερή εμφάνιση.
🔸Χειμώνας: Χάνει τη χαίτη και τα λοφία, παίρνοντας μια ασπρόμαυρη εμφάνιση με λευκό λαιμό και πρόσωπο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι διάσημο για το "χορό των νούφαρων", όπου το ζευγάρι προσφέρει ο ένας στον άλλο φυτά από το βυθό.
◾Μαυροβουτηχτάρι (podiceps nigricollis).
Το πουλί με τα "χρυσά αυτιά". Το χειμώνα παρουσιάζει γκριζόμαυρη εμφάνιση που το κάνει να μοιάζει με το Νανοβουτηχτάρι, από το οποίο όμως ξεχωρίζει χάρη στο κόκκινο χρώμα των ματιών.🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Κατάμαυρο κεφάλι και λαιμός, με εντυπωσιακές χρυσαφένιες τούφες που ξεκινούν από τα μάτια.
🔸Αναγνώριση: Το κύριο χαρακτηριστικό του, ακόμα και το χειμώνα, είναι το κατακόκκινο μάτι και το ελαφρώς ανασηκωμένο (προς τα πάνω) ράμφος.
◾Κοκκινοβουτηχτάρι (Podiceps grisegena).
Ο κάτοικος του βορρά. Τους καλοκαιρινούς μήνες το κοκκινοβουτηχτάρι έχει μαύρο στέμμα και μέτωπο που εκτείνεται μέχρι στα μάτια, λευκά μάγουλα και λάρυγγα ενώ ο λαιμός του είναι κοκκινωπός.🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Μαύρο στέμμα που φτάνει μέχρι τα μάτια, λευκά μάγουλα και ένας πολύ χαρακτηριστικός σκουροκόκκινος λαιμός.
🔸Χειμώνας: Παίρνει μια πιο ομοιόμορφη γκρίζα εμφάνιση, αλλά το κίτρινο χρώμα στη βάση του ράμφους παραμένει καλό αναγνωριστικό στοιχείο.
◾Χειμωνοβουτηχτάρι (Podiceps auritus)
Ο σπάνιος επισκέπτης. Το καλοκαίρι διακρίνεται από το κοκκινόχρωμο σώμα του, με την καφετιά ράχη και από τις χρυσαφένιες φούντες από φτερά σε κάθε πλευρά του κεφαλιού.🔸Εμφάνιση (Καλοκαίρι): Διακρίνεται από το κοκκινωπό σώμα και τις χρυσαφένιες φούντες που μοιάζουν με κέρατα, αλλά το κεφάλι του είναι πιο "τετραγωνισμένο" από του Μαυροβουτηχταριού.
🔸Αναγνώριση: Το χειμώνα έχει πολύ καθαρό ασπρόμαυρο μοτίβο στο κεφάλι, με την λευκή περιοχή να φτάνει μέχρι πάνω από το
◾Οικογένεια Γαβιίδες (Gaviidae) Θαλασσοβούτια ( Gavia).
Τα Θαλασσοβούτια είναι μεγάλα υδρόβια πουλιά που αναπαράγονται σε λίμνες του βορρά (Αρκτική, Καναδάς, Σκανδιναβία) και ξεχειμωνιάζουν σε παράκτιες θαλάσσιες περιοχές. Είναι διάσημα για τα στοιχειωμένα, μελωδικά τους καλέσματα και την εξαιρετική τους ικανότητα να βουτούν σε μεγάλα βάθη.1. Γενικά Χαρακτηριστικά
🔸Ανατομία: Έχουν βαριά οστά (σε αντίθεση με τα περισσότερα πουλιά που έχουν κούφια οστά), γεγονός που τα βοηθά να μειώνουν την άνωση και να βυθίζονται εύκολα. Τα πόδια τους βρίσκονται στο πίσω μέρος του σώματος, καθιστώντας τα σχεδόν ανίκανα να περπατήσουν στη στεριά.🔸Απογείωση: Λόγω του βάρους τους, χρειάζονται "διάδρομο" στο νερό (έως και 200 μέτρα) τρέχοντας στην επιφάνεια για να μπορέσουν να πετάξουν.
🔸Φτέρωμα: Το καλοκαίρι έχουν εντυπωσιακά γεωμετρικά σχέδια (ασπρόμαυρα), ενώ το χειμώνα γίνονται ομοιόμορφα γκρίζα και λευκά.
2. Τα Κύρια Είδη
◾Λαμπροβούτι (Gavia arctica)
🔸Εμφάνιση: Το πιο κοινό είδος στην Ευρώπη. Το καλοκαίρι έχει γκρίζο κεφάλι, μαύρο λαιμό και μια περιοχή με κάθετες λευκές γραμμές στα πλάγια του λαιμού.🔸Στην Ελλάδα: Είναι τακτικός χειμερινός επισκέπτης στις ελληνικές θάλασσες (κυρίως στο Βόρειο Αιγαίο).
◾Κηλιδοβούτι (Gavia stellata)
🔸Εμφάνιση: Το μικρότερο από τα θαλασσοβούτια. Το καλοκαίρι αναγνωρίζεται από την τριγωνική κόκκινη κηλίδα στον λαιμό και το ομοιόμορφο γκρίζο κεφάλι.🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι το μόνο είδος που μπορεί να απογειωθεί απευθείας από το νερό χωρίς μεγάλο διάδρομο.
◾Παγοβούτι (Gavia immer)
🔸Εμφάνιση: Μεγάλο και στιβαρό. Το καλοκαίρι έχει κατάμαυρο κεφάλι, μαύρο περιλαίμιο και η ράχη του είναι γεμάτη με λευκά τετράγωνα σχέδια ("σκακιέρα").🔸Φωνή: Το κάλεσμά του είναι εμβληματικό για τις λίμνες της Βόρειας Αμερικής, θυμίζοντας απόκοσμο γέλιο ή θρήνο.
◾Κιτρινόρραμφο Θαλασσοβούτι (Gavia adamsii)
🔸Εμφάνιση: Το μεγαλύτερο όλων. Μοιάζει με το Παγοβούτι αλλά έχει ένα χαρακτηριστικό μεγάλο, κιτρινωπό-λευκό ράμφος που συνήθως στρέφει ελαφρώς προς τα πάνω.🔸Βιότοπος: Ζει στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της Αρκτικής.
🔸Θαλασσοβούτι του Ειρηνικού (Gavia pacifica)
🔸Εμφάνιση: Πολύ παρόμοιο με το Λαμπροβούτι, αλλά με πιο βελούδινο γκρίζο χρώμα στον αυχένα. Απαντάται κυρίως στις ακτές του Ειρηνικού στην Αμερική και την Ασία.
Περιλαμβάνει μεγάλα και σχετικά πρωτόγονα πτηνά, τα οποία ανήκουν στο γένος Gavia και ζουν στις βόρειες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου.
