Φυλλοσκόποι (Phylloscopus)Οι Φυλλοσκόποι (Phylloscopus) είναι ένα γένος μικρόσωμων πουλιών που ανήκουν στην οικογένεια Συλβιίδες (Sylviidae).
Είναι ευρέως διαδεδομένο στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική, με περίπου 40 είδη, μόνο ένα είδος, ο Χιονοφυλλοσκόπος (Phylloscopus borealis) έφτασε στην Αλάσκα και Αμερική. Οι διαφορές στα διάφορα είδη είναι πολύ δυσδιάκριτες και πολλά είδη είναι σχεδόν παρόμοια, το φτέρωμα συνήθως είναι κίτρινο, πράσινο ή καφέ. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των ειδών είναι ότι δεν υπάρχει φυλετικός διμορφισμός χρώματος και οι νεοσσοί έχουν το ίδιο χρώμα με τα ενήλικα. Η ουρά έχει 12 φτερά και στο τέλος είναι ίσια. Φωλιάζουν στα φυλλώματα τών δένδρων και τών θάμνων. Στην Ελλάδα απαντούν τα κοινώς γνωστά ως δεντροφυλλοσκόπος, βουνοφυλλοσκόπος, θαμνοφυλλοσκόπος και δασοφυλλοσκόπος.
Οι Φυλλοσκόποι είναι μικρά, δραστήρια, εντομοφάγα πουλιά που ζουν κυρίως στα φυλλώματα των δέντρων και των θάμνων. Το όνομά τους σημαίνει "αυτός που εξετάζει τα φύλλα", περιγράφοντας απόλυτα τον τρόπο που αναζητούν την τροφή τους. (Παραδοσιακά κατατάσσονταν στις Συλβιίδες - Sylviidae).
Συμβουλές για την Αναγνώριση
Ακούστε τη φωνή: Είναι ο πιο σίγουρος τρόπος. Οι Φυλλοσκόποι κελαηδούν συχνά, ακόμα και κατά τη μετανάστευση.Προσέξτε τα πόδια: Το χρώμα των ποδιών (μαύρο vs ανοιχτόχρωμο) είναι το πρώτο πράγμα που κοιτάμε για να ξεχωρίσουμε τον Δενδροφυλλοσκόπο από τον Θαμνοφυλλοσκόπο.
Κοιτάξτε τις φτερούγες: Αν δείτε λευκές γραμμές (μπάρες), τότε πρόκειται για κάποιο από τα πιο σπάνια είδη από την Ασία ή τον Βορρά.
Κατηγορία: Συλβιίδες (Sylviidae)➜ ✔Φυλλοσκόποι (Phylloscopus)
Δενδροφυλλοσκόπος (Phylloscopus collybita)Ο πιο κοινός "ψάλτης" του χειμώνα.Δενδρόβιο πουλί που αναγνωρίζεται από το χαρακτηριστικό κελάηδημά του.
Εμφάνιση: Ελαιοπράσινη ράχη, υπόλευκη κοιλιά και μαύρα πόδια.
Κελάηδημα: Πολύ χαρακτηριστικό, ρυθμικό και επαναλαμβανόμενο "τσιφ-τσαφ, τσιφ-τσαφ" (εξ ου και το αγγλικό του όνομα Chiffchaff).
Παρουσία: Στην Ελλάδα είναι κοινότατος κατά τη μετανάστευση και τον χειμώνα.
Θαµνοφυλλοσκόπος (Phylloscopus trochilus)
Ο "δίδυμος" με τα ανοιχτόχρωμα πόδια. Έχει το ίδιο μέγεθος (11εκ.) με το Δεντροφυλλοσκόπο και παρόμοια χαρακτηριστικά.
Εμφάνιση: Μοιάζει πολύ με τον Δενδροφυλλοσκόπο, αλλά έχει ανοιχτόχρωμα καφετιά/πορτοκαλί πόδια και πιο έντονο κίτρινο φρύδι και στήθος.
Κελάηδημα: Μια μελωδική, φθίνουσα σειρά από σφυρίγματα, εντελώς διαφορετική από τον Δενδροφυλλοσκόπο.
Παρουσία: Διέρχεται από την Ελλάδα κατά τις μεταναστεύσεις.
Δασοφυλλοσκόπος (Phylloscopus sibilatrix)
Ο Δασοφυλλοσκόπος αναπαράγεται σε ζώνες φυλλοβόλων δασών στη δυτική Παλαιαρκτική.
Εμφάνιση: Μεγαλύτερος και πιο λαμπερός. Έχει έντονο κίτρινο λαιμό και στήθος που έρχεται σε αντίθεση με την πεντακάθαρη λευκή κοιλιά.
Κελάηδημα: Ξεκινά με γρήγορα "σιπ-σιπ-σιπ" και καταλήγει σε ένα τρεμουλιαστό ήχο που μοιάζει με κέρμα που περιστρέφεται πάνω σε μάρμαρο.
Βουνοφυλλοσκόπος, Western Bonelli's Warbler (Phylloscopus bonelli)
Ο Βουνοφυλλοσκόπος εκτείνεται από τη δυτική Μεσόγειο τη βόρεια Γαλλία έως την νότια κεντρική Ευρώπη.
Εμφάνιση: Σχεδόν πανομοιότυπος με τον Βαλκανοφυλλοσκόπο. Ξεχωρίζουν κυρίως από το κελάηδημά τους και τη γεωγραφική τους κατανομή (ζει στη Δυτική Ευρώπη).
Βαλκανοφυλλοσκόπος, Eastern Bonelli's Warbler (Phylloscopus orientalis)
Ο δικός μας Φυλλοσκόπος. Ο Βαλκανοφυλλοσκόπος αναπαράγεται σε όλα τα Βαλκάνια. Μεγάλοι πληθυσμοί ζουν μεταξύ άλλων στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Τουρκία.
Εμφάνιση: Γκρίζα ράχη και λευκό κάτω μέρος. Το ουροπύγιό του έχει μια υποκίτρινη-πράσινη απόχρωση που φαίνεται όταν πετά.
Εξάπλωση: Αναπαράγεται στα Βαλκάνια και είναι ο πιο χαρακτηριστικός φυλλοσκόπος των ελληνικών δασών το καλοκαίρι.
Χιονοφυλλοσκόπος (Phylloscopus borealis)
Ο Χιονοφυλλοσκόπος αναπαράγεται σε ζώνες φυλλοβόλων δασών και σε μικτά δάση σημύδας στη σκανδιναβική χερσόνησο και στην βόρεια Ασία.
Εμφάνιση: Έχει μια διακριτή λευκή γραμμή (μπάρα) στις φτερούγες και πολύ μακρύ, έντονο φρύδι.
Βιότοπος: Αναπαράγεται στον μακρινό Βορρά (Σκανδιναβία, Ασία) σε δάση σημύδας.
Γραµµοφυλλοσκόπος (Phylloscopus inornatus)
Ο μικροσκοπικός επισκέπτης από την Ασία. Ο Γραµµοφυλλοσκόπος είναι ένα από τα μικρότερα είδη Φυλλοσκόπων, έχει μήκος σώματος από 9 έως 10,5 εκατοστά.
Εμφάνιση: Ένα από τα μικρότερα πουλιά της Ευρώπης. Διαθέτει δύο έντονες λευκές γραμμές στις φτερούγες και ανοιχτόχρωμες άκρες στα φτερά της πλάτης.
Συμπεριφορά: Είναι εξαιρετικά νευρικό πουλί, κινείται διαρκώς σαν να είναι σε υπερένταση.
Φυλλοσκόπος του Σβαρτς (Phylloscopus schwarzi)
Ξεχωρίζει για το παχύ, έντονο φρύδι και το ισχυρό ράμφος του. Είναι εδαφόβιος φυλλοσκόπος που προτιμά πυκνή βλάστηση και έχει χαρακτηριστικό "κάλεσμα" που θυμίζει κλικ.
Σκουροφυλλοσκόπος, (Phylloscopus fuscatus)
Ένας σκουρόχρωμος φυλλοσκόπος χωρίς κίτρινες ή πράσινες αποχρώσεις. Προτιμά υγρότοπους και χαμηλή βλάστηση. Το φρύδι του είναι λευκό και λεπτό προς τα πίσω.
Φυλλοσκόπος του Παλλά (Phylloscopus proregulus)
Ένα από τα μικρότερα πουλιά της Ευρασίας. Ξεχωρίζει από το κίτρινο ουροπύγιο και την κίτρινη λωρίδα στο στέμμα του κεφαλιού.
Πρασινοφυλλοσκόπος, (Phylloscopus trochiloides)
Μοιάζει με τον Θαμνοφυλλοσκόπο αλλά έχει μία λευκή μπάρα στις φτερούγες. Το κελάηδημά του είναι γρήγορο και διαπεραστικό.
Ιβηρικός Φυλλοσκόπος (Phylloscopus ibericus)
Εξαιρετικά παρόμοιος με τον Δενδροφυλλοσκόπο, αλλά με πιο φωτεινά κίτρινα και πράσινα χρώματα. Το κελάηδημά του είναι το βασικό κλειδί αναγνώρισης, καθώς διαφέρει σημαντικά.
Στεφανοφυλλοσκόπος (Phylloscopus coronatus)
Μεγάλος φυλλοσκόπος με χαρακτηριστική ανοιχτόχρωμη λωρίδα στο κέντρο του κεφαλιού και κίτρινα καλυπτήρια στην ουρά.
Διγραμμοφυλλοσκόπος (Phylloscopus plumbeitarsus)
Συγγενικό είδος του Πρασινοφυλλοσκόπου, αλλά συνήθως διαθέτει δύο εμφανείς μπάρες στις φτερούγες. Τα πόδια του έχουν συχνά μια μολυβί απόχρωση.
Σιβηρικός Δενδροφυλλοσκόπος (Phylloscopus tristis)
Συχνά θεωρείται υποείδος του Δενδροφυλλοσκόπου. Έχει πιο καφετιά/γκρίζα χρώματα χωρίς καθόλου πράσινο και το κάλεσμά του είναι ένα λυπητερό σφύριγμα.
Φυλλοσκόπος του Hume (Phylloscopus humei)
Πολύ παρόμοιος με τον Γραμμοφυλλοσκόπο, αλλά με πιο θαμπά, ελαιόγκριζα χρώματα. Το κάλεσμά του είναι ένα χαρακτηριστικό δισύλλαβο "τσι-ούι".
Καυκάσιος Πρασινοφυλλοσκόπος (Phylloscopus nitidus)
Εντυπωσιακά φωτεινό πράσινο στο πάνω μέρος και έντονο κίτρινο στο πρόσωπο και το στήθος. Αναπαράγεται στον Καύκασο.
Καυκάσιος Δενδροφυλλοσκόπος (Phylloscopus lorenzii)
Μοιάζει με τον Σκουροφυλλοσκόπο λόγω των καφετιών χρωμάτων του, αλλά αναπαράγεται σε μεγάλα υψόμετρα στον Καύκασο. Δεν έχει καθόλου πράσινες αποχρώσεις στα φτερά.
