Σαΐνια, Αστούριοι (Accipiter)
Τα Σαΐνια (Accipiter) είναι ένα γένος πουλιών που ανήκουν στην οικογένεια των ιερακιδών (Accipitridae). Περιλαμβάνει περίπου 50 είδη και είναι το μεγαλύτερο γένος αρπακτικών πτηνών. Οι εκπρόσωποι του γένους είναι μικρού έως μεσαίου μεγέθους, έχουν σχετικά μικρά, στρογγυλά φτερά και συγκριτικά μεγάλη ουρά. Το γένος έχει σχεδόν παγκόσμια κατανομή, απουσιάζει μόνο από την Ανταρκτική και από κάποια νησιά. Όλα τα είδη ζουν σε δασικά οικοσυστήματα. Πολλά είδη είναι εξειδικευμένοι κυνηγοί πουλιών, ενώ σε κάποια άλλα είδη το φάσμα της διατροφής περιλαμβάνει μικρά σπονδυλωτά και έντομα.
Σε όλα τα είδη, τα θηλυκά είναι σημαντικά μεγαλύτερα από τα αρσενικά (αντίστροφος διμορφισμός φύλου). Το φτέρωμα στο πάνω μέρος του σώματός του είναι σκοτεινόχρωμο γκρίζο ή μαύρο. Η κάτω πλευρά είναι έντονα αντιπαραβαλλόμενη, ανοιχτόχρωμη με οριζόντιες ρίγες. Τα τροπικά είδη είναι εξαιρετικά πολύχρωμα λόγω του κοκκινωπού χρωματισμού στην κάτω πλευρά και στον λαιμό.
Εμφάνιση
Τα είδη αυτού του γένους μοιράζονται κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά που εξυπηρετούν τον τρόπο κυνηγιού τους:🔸Φτερούγες: Κοντές και στρογγυλεμένες, επιτρέποντας γρήγορους ελιγμούς ανάμεσα στα δέντρα.
🔸Ουρά: Μακριά, η οποία λειτουργεί ως πηδάλιο για απότομες στροφές.
🔸Πόδια: Μακριά και λεπτά με γαμψά νύχια, ειδικευμένα στο να αρπάζουν πουλιά εν πτήσει.
🔸Μάτια: Συνήθως έντονα κίτρινα ή πορτοκαλί, με εξαιρετική όραση.
🔸Φυλετικός Διμορφισμός: Τα θηλυκά είναι συχνά σημαντικά μεγαλύτερα από τα αρσενικά (σε ορισμένα είδη έως και 25-50%), γεγονός που τους επιτρέπει να κυνηγούν διαφορετικά μεγέθη λείας.
Το γένος αντιπροσωπεύεται σε όλες τις ηπείρους (εκτός από την Ανταρκτική), τα περισσότερα είδη ζουν στις τροπικές περιοχές. Οι Αστούριοι έχουν τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα στη Νοτιοανατολική Ασία και την Ωκεανία, όπου πολλά είδη είναι ενδημικά σε μεμονωμένα νησιά ή νησιωτικά συμπλέγματα.
Βιότοπος Ενδιαίτημα
Ζούν κυρίως σε δασικές εκτάσεις, από τα τροπικά δάση βροχής της Αφρικής, της Ασίας και της Αμερικής έως τα εύκρατα δάση κωνοφόρων και φυλλοβόλων της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας. Ορισμένα είδη έχουν προσαρμοστεί σε ανοιχτές θαμνώδεις εκτάσεις ή ακόμη και σε αστικά πάρκα και κήπους, όπου υπάρχει αφθονία μικρών πουλιών. Χτίζουν τις φωλιές τους ψηλά στα δέντρα, χρησιμοποιώντας κλαδιά και επενδύοντάς τες με πράσινα φύλλα.Υπάρχουν μόνο τρία είδη στην Ευρώπη, δύο από αυτά και στην κεντρική Ευρώπη: το Διπλοσάϊνο (Accipiter gentilis) και το Τσιχλογέρακο (Accipiter nisus). Το κοινό Σαΐνι (Accipiter brevipes) συναντάται στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη καθώς και στη Δυτική Ασία.
Στην Ελλάδα, τα πιο γνωστά είδη είναι το Ξεφτέρι και το Σαΐνι.
Στην Ελλάδα ζουν τα παρακάτω είδη του γένους Αστούριοι (Accipiter):
Αστούριοι (Accipiter)
Αντιπροσωπευτικά Είδη:
◾Ξεφτέρι, Eurasian Sparrowhawk (Accipiter nisus)
Ένα από τα πιο κοινά αρπακτικά της Ευρώπης και της Ασίας. Το αρσενικό έχει γκρίζα ράχη και κοκκινωπές ραβδώσεις στο στήθος, ενώ το θηλυκό είναι μεγαλύτερο με καφέ-γκρι χρώμα.◾Διπλοσάινο, Northern Goshawk (Accipiter gentilis)
Το μεγαλύτερο και ισχυρότερο είδος του γένους. Είναι ικανό να κυνηγήσει λεία μεγέθους λαγού ή φασιανού. Έχει χαρακτηριστική λευκή υπερόφρυη γραμμή (φρύδι).◾Σαΐνι, Levant Sparrowhawk Accipiter brevipes()
Μεταναστευτικό είδος που απαντάται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Ξεχωρίζει από τις μαύρες άκρες στις φτερούγες του που φαίνονται κατά την πτήση.◾Cooper's Hawk (Accipiter cooperii)
Ένα πολύ γνωστό είδος της Βόρειας Αμερικής, ειδικευμένο στο κυνήγι μεσαίου μεγέθους πουλιών, όπως περιστέρια.Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
