Αιγοθήλας ή Αιγοθήλης ή Γιδοβύζι (Caprimulgus):Ο «Κλέφτης» του Γάλακτος που έγινε Μύθος
Υπάρχουν πουλιά που φημίζονται για το κελάηδισμά τους και πουλιά που φημίζονται για τα χρώματά τους. Ο Αιγοθήλας φημίζεται για μια... κατηγορία που τον ακολουθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια. Είναι το πουλί που «δικάστηκε» από την ιστορία για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε ποτέ.
📜 Ετυμολογία: Μια Παρεξήγηση 2.500 Ετών
Το όνομά του είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η λαϊκή παρατήρηση μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα:
Αιγοθήλας: Από το αρχαίο ελληνικό αἴξ (κατσίκα) και θηλάζω.
Caprimulgus: Η επιστημονική του ονομασία (Λατινικά: capra + mulgere) σημαίνει ακριβώς το ίδιο: «αρμεχτής κατσίκας».
Ο Μύθος: Ο Αριστοτέλης στην «Ιστορία των Ζώων» κατέγραψε την πεποίθηση της εποχής ότι το πουλί αυτό τρύπωνε τη νύχτα στα μαντριά, θήλαζε τις κατσίκες μέχρι να στερέψουν και τους προκαλούσε τύφλωση.
🦟 Η Πραγματικότητα: Ο Αθώος Εντομοφάγος
Το «παράδοξο» εδώ είναι η αιτία της παρεξήγησης. Ο Αιγοθήλας εμφανίζεται όντως γύρω από τα κοπάδια το σούρουπο. Γιατί;
Η Απόχη: Οι κατσίκες και τα πρόβατα συγκεντρώνουν πλήθος εντόμων (μύγες, κουνούπια, σκαθάρια). Ο Αιγοθήλας, όντας νυχτόβιος εντομοφάγος, πλησιάζει για το «δωρεάν γεύμα».
Το Τεράστιο Στόμα: Διαθέτει ένα στόμα με απίστευτο άνοιγμα (χάσμα), που του επιτρέπει να «σκουπίζει» τα έντομα από τον αέρα ενώ πετάει. Οι βοσκοί, βλέποντας αυτό το τεράστιο στόμα κοντά στα ζώα τους μέσα στο ημίφως, υπέθεσαν το χειρότερο.
🍂 Το Καμουφλάζ της Σιωπής
Ο Αιγοθήλας είναι ο απόλυτος άρχοντας της παραλλαγής:
Το Φτέρωμα: Μοιάζει με φλοιό δέντρου ή ξερά φύλλα. Την ημέρα κάθεται ακίνητος στο έδαφος ή κατά μήκος ενός κλαδιού (όχι εγκάρσια όπως τα άλλα πουλιά) και γίνεται κυριολεκτικά αόρατος.
Η «Αόρατη» Φωλιά: Δεν χτίζει καμία απολύτως κατασκευή. Γεννά τα αυγά του απευθείας πάνω στις πευκοβελόνες ή το χώμα, βασιζόμενος αποκλειστικά στο ότι κανείς δεν μπορεί να τον δει.
💡Στην Ελλάδα, ο Αιγοθήλας είναι γνωστός και με το όνομα «Γυφτοπούλι» ή «Νυχτοπάτης». Είναι ένα από τα πιο δύσκολα πουλιά στην παρατήρηση (birdwatching), καθώς μπορείς να περάσεις από δίπλα του στα δέκα εκατοστά και να μην τον προσέξεις ποτέ, εκτός αν πετάξει την τελευταία στιγμή!
