Χουλιαρομύτα, Πλαταλέα λευκορόδια (Platalea leucorodia)
Η Λευκή Χουλιαρομύτα είναι ένα μεγάλο, εντυπωσιακό υδρόβιο πουλί που ανήκει στην οικογένεια των Θρησκειορνιθιδών. Αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα είδη των ελληνικών υγροτόπων λόγω του κατάλευκου φτερώματός του και του χαρακτηριστικού του ράμφους.
Η Χουλιαρομύτα ανήκει στην τάξη των Πελαργόμορφων (Ciconiiformes), και στην οικογένεια των Θρησκειορνιθιδών Threskiornithidae). Είναι ένα σπάνιο πτηνό που έρχεται στην Ευρώπη τους θερινούς μήνες ενώ τον χειμώνα μεταναστεύουν στην Αφρική.
Το πιο χαρακτηριστικό τους γνώρισμα είναι το μακρύ, επίπεδο ράμφος που καταλήγει σε μια πλατιά, σπατουλοειδή άκρη, από την οποία πήραν και το όνομά τους.
Περιγραφή: Είναι ψηλά πουλιά που φτάνουν τα 86εκ. Έχουν λευκό χρώμα ενώ τα ενήλικα έχουν κιτρινωπό φτέρωμα στη βάση του λαιμού τους. Το ράμφος είναι μακρύ, σκούρο σταχτί ενώ η άκρη του είναι πλατιά σαν κουτάλι (χουλιάρη, εξού και το όνομα Χουλιαρομύτα) και κιτρινωπή. Τα πόδια του έχουν κι αυτά την σταχτί απόχρωση. Την περίοδο της αναπαραγωγής αποκτούν ένα λοφίο κιτρινωπού χρώματος.
Βιότοπος και Εξάπλωση
Ζεί και φωλιάζει σε υγροβιότοπους με πλούσιους καλαμιώνες όπου και φωλιάζει σε αποικίες που βρίσκονται συχνά κοντά σε μεγάλες αποικίες γλάρων. Αυτές παρέχουν μια επιπρόσθετη πηγή τροφής (αυγά, νεοσσοί), ενώ οι γλάροι δεν τολμούν να προσεγγίσουν τους νεοσσούς της χουλιαρομύτα, επίσης τρέφεται με ψάρια, βατράχια και άλλα μαλάκια του νερού.Η Πλαταλέα λευκορόδια έχει ευρεία αλλά διακεκομμένη εξάπλωση:
🔸Ευρώπη: Από την Ολλανδία και την Ισπανία έως την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.🔸Ασία: Εκτείνεται μέσω της Κεντρικής Ασίας έως την Κίνα και την Ιαπωνία.
🔸Αφρική: Υπάρχουν μόνιμοι πληθυσμοί στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μαυριτανία.
Προτιμά ρηχούς υγροτόπους με γλυκό, υφάλμυρο ή θαλασσινό νερό, όπως δέλτα ποταμών, λιμνοθάλασσες, βάλτους και παράκτιες περιοχές με άφθονη βλάστηση (καλαμιώνες).
Η Χουλιαρομύτα στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι μια από τις σημαντικότερες χώρες για την αναπαραγωγή και τη διαχείμαση του είδους στην Ευρώπη.Πού τη συναντάμε: Σημαντικές αποικίες αναπαραγωγής υπάρχουν στη Λίμνη Κερκίνη, στο Δέλτα του Έβρου και στη Μικρή Πρέσπα. Κατά τη μετανάστευση και το χειμώνα, παρατηρείται σε πολλούς υγροτόπους, όπως στο Δέλτα του Αξιού, στη Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και στον Αμβρακικό Κόλπο.
Καθεστώς Προστασίας: Στην Ελλάδα θεωρείται είδος Κινδυνεύον (Endangered) σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας.
Απογραφή: Σύμφωνα με εκτιμήσεις του IUCN εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 58.000 έως 59.000 Χουλιαρομύτες.
Υποείδη: Υπάρχει 1 Υποείδος: Platalea leucorodia leucorodia
Κατηγορία: Υδρόβια & Παρυδάτια | Πελαργόμορφα | Θρησκειορνιθίδαι
Πολλές φορές συγχέεται με την Αφρικανική χουλιαρομύτα, (Platalea alba)
αλλά σε αντίθεση με την ευρασιατική χουλιαρομύτα, (Platalea leucorodia) τα πόδια της Αφρικανικής χουλιαρομύτας είναι κόκκινα και έχει επίσης κόκκινο μέτωπο στη βάση του ράμφους. Το μήκος σώματος κυμαίνεται από 73 έως 90 εκατοστά. Φθάνουν σε βάρος έως δύο κιλά. Ζούν στην υποσαχάρια Αφρική και τη Μαδαγασκάρη.
Γένος: Πλαταλέα (Platalea)
Γένος πελαργόμορφων πτηνών της οικογένειας των θρησκιορνιθιδών. Περιλαμβάνει 5 είδη μεγαλόσωμων παρυδάτιων πτηνών σχεδόν με παγκόσμια εξάπλωση.
Τα πουλιά αυτά έχουν μακριά πόδια και χαρακτηρίζονται από το μακρύ ράμφος τους που καταλήγει σε πλατιά, στρογγυλεμένη άκρη σαν κουτάλι. Το φτέρωμά τους είναι γενικά λευκό και στο κεφάλι υπάρχουν περιοχές γυμνού δέρματος. Οι Πλαταλέες πετούν πάντα με τον λαιμό τεντωμένο.
Ζουν κοντά σε ρηχά νερά, στις όχθες των ποταμών, των λιμνών, σε έλη κλπ. και τρέφονται με μικρά υδρόβια καρκινοειδή, έντομα και μικρά σπονδυλόζωα, τα οποία αναζητούν στη λάσπη και στην άμμο με το ράμφος τους, κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες.
Την άνοιξη, σε μια φωλιά που κατασκευάζουν στην ξηρά πάνω σε δέντρα ή στο νερό, τα θηλυκά αποθέτουν 3-5 λευκά αβγά, τα οποία επωάζουν και οι δύο γονείς περίπου για τρεις εβδομάδες. Οι νεοσσοί είναι τυφλοί γι’ αυτό και χρειάζονται τη φροντίδα των γονιών τους για αρκετές εβδομάδες. Την εποχή του ζευγαρώματος τα ενήλικα πουλιά αναπτύσσουν μακρύ αυχενικό λοφίο και κιτρινωπό περιλαίμιο.
Γνωστότερος αντιπρόσωπος του γένους είναι το είδος Πλαταλέα λευκορόδια (Platalea leucorodia), το οποίο συναντάται κυρίως στην Ευρώπη, ενώ είναι διαδεδομένο επίσης στις εύκρατες ζώνες της Ασίας και στη βορειοανατολική Αφρική. Το μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού πληθυσμού είναι μεταναστευτικό και διαχειμάζει στην περιοχή της Μεσογείου ή νοτιότερα. Έχει ολόλευκο φτέρωμα, μαύρα πόδια και συνολικό μήκος περίπου 85 εκ. Το πουλί αυτό συναντάται και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστό με την κοινή ονομασία χουλιαρομύτα. Θεωρείται απειλούμενο με εξαφάνιση είδος και η περιοχή εξάπλωσής του περιορίζεται πλέον σε λίγους υγρότοπους της χώρας, κυρίως στην περιοχή του Αμβρακικού, στη λίμνη Κερκίνη, στη Μικρή Πρέσπα και στο Δέλτα του Αξιού.
Παρόμοιο στη μορφή και στις διαστάσεις είναι και το είδος Platalea alba, το οποίο έχει ροδόχρωμο φτέρωμα στο κεφάλι και ζει κυρίως στην Αφρική και στη Μαδαγασκάρη.
🔸Πού ζει: Είναι η μοναδική χουλιαρομύτα που είναι αυτόχθονη στην Αμερικανική ήπειρο. Συναντάται από τις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ (κυρίως Φλόριντα, Τέξας), την Καραϊβική και την Κεντρική Αμερική, έως βαθιά στη Νότια Αμερική.
🔸Περιβάλλον: Προτιμά ρηχά παράκτια ύδατα, μαγγρόβια δάση, βάλτους και ελώδεις εκτάσεις με λασπώδη πυθμένα.
🔸Το ράμφος-κουτάλι: Το ράμφος του είναι μακρύ, επίπεδο και στην άκρη πλαταίνει σχηματίζοντας μια στρογγυλή σπάτουλα.
🔸Κεφάλι: Τα ενήλικα πουλιά έχουν γυμνό (χωρίς φτερά) πρασινοκίτρινο κεφάλι και έντονα κόκκινα μάτια.
Τον 19ο αιώνα, το είδος σχεδόν εξαφανίστηκε από τη Βόρεια Αμερική. Ο λόγος ήταν η μόδα των γυναικείων καπέλων της εποχής. Τα ροζ φτερά τους ήταν περιζήτητα στην αγορά και το πουλί κυνηγήθηκε ανηλεώς. Χάρη σε αυστηρά προγράμματα προστασίας κατά τον 20ό αιώνα, οι πληθυσμοί τους έχουν πλέον αποκατασταθεί πλήρως.
Γένος πελαργόμορφων πτηνών της οικογένειας των θρησκιορνιθιδών. Περιλαμβάνει 5 είδη μεγαλόσωμων παρυδάτιων πτηνών σχεδόν με παγκόσμια εξάπλωση.
Τα πουλιά αυτά έχουν μακριά πόδια και χαρακτηρίζονται από το μακρύ ράμφος τους που καταλήγει σε πλατιά, στρογγυλεμένη άκρη σαν κουτάλι. Το φτέρωμά τους είναι γενικά λευκό και στο κεφάλι υπάρχουν περιοχές γυμνού δέρματος. Οι Πλαταλέες πετούν πάντα με τον λαιμό τεντωμένο.
Ζουν κοντά σε ρηχά νερά, στις όχθες των ποταμών, των λιμνών, σε έλη κλπ. και τρέφονται με μικρά υδρόβια καρκινοειδή, έντομα και μικρά σπονδυλόζωα, τα οποία αναζητούν στη λάσπη και στην άμμο με το ράμφος τους, κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες.
Την άνοιξη, σε μια φωλιά που κατασκευάζουν στην ξηρά πάνω σε δέντρα ή στο νερό, τα θηλυκά αποθέτουν 3-5 λευκά αβγά, τα οποία επωάζουν και οι δύο γονείς περίπου για τρεις εβδομάδες. Οι νεοσσοί είναι τυφλοί γι’ αυτό και χρειάζονται τη φροντίδα των γονιών τους για αρκετές εβδομάδες. Την εποχή του ζευγαρώματος τα ενήλικα πουλιά αναπτύσσουν μακρύ αυχενικό λοφίο και κιτρινωπό περιλαίμιο.
Γνωστότερος αντιπρόσωπος του γένους είναι το είδος Πλαταλέα λευκορόδια (Platalea leucorodia), το οποίο συναντάται κυρίως στην Ευρώπη, ενώ είναι διαδεδομένο επίσης στις εύκρατες ζώνες της Ασίας και στη βορειοανατολική Αφρική. Το μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού πληθυσμού είναι μεταναστευτικό και διαχειμάζει στην περιοχή της Μεσογείου ή νοτιότερα. Έχει ολόλευκο φτέρωμα, μαύρα πόδια και συνολικό μήκος περίπου 85 εκ. Το πουλί αυτό συναντάται και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστό με την κοινή ονομασία χουλιαρομύτα. Θεωρείται απειλούμενο με εξαφάνιση είδος και η περιοχή εξάπλωσής του περιορίζεται πλέον σε λίγους υγρότοπους της χώρας, κυρίως στην περιοχή του Αμβρακικού, στη λίμνη Κερκίνη, στη Μικρή Πρέσπα και στο Δέλτα του Αξιού.
Παρόμοιο στη μορφή και στις διαστάσεις είναι και το είδος Platalea alba, το οποίο έχει ροδόχρωμο φτέρωμα στο κεφάλι και ζει κυρίως στην Αφρική και στη Μαδαγασκάρη.
◾1. Common Spoonbill, (Platalea leucorodia)
Το πιο εξαπλωμένο είδος, που απαντάται στην Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αφρική. Είναι το είδος που συναντάμε και στην Ελλάδα.◾2. Black-faced Spoonbill, (Platalea minor)
Το σπανιότερο είδος, με εξάπλωση στις ακτές της Ανατολικής Ασίας. Χαρακτηρίζεται από το μαύρο "πρόσωπο" και θεωρείται απειλούμενο.◾3. African Spoonbill, (Platalea alba)
Απαντάται στην υποσαχάρια Αφρική και τη Μαδαγασκάρη. Έχει κόκκινα πόδια και κόκκινο δέρμα στο πρόσωπο.◾4. Royal Spoonbill, (Platalea regia)
Κοινό είδος στην Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ινδονησία. Έχει μαύρο ράμφος και πόδια.◾5. Yellow-billed Spoonbill, (Platalea flavipes)
Ενδημικό της Αυστραλίας. Ξεχωρίζει εύκολα από το κίτρινο ράμφος και τα κίτρινα πόδια του.◾6. Ροδόχρους Ραμφιστής, Roseate Spoonbill, (Platalea ajaja)
Το μοναδικό είδος της Αμερικής (από τις ΗΠΑ έως την Αργεντινή). Είναι το πιο εντυπωσιακό χρωματικά, με έντονο ροζ φτέρωμα που οφείλεται στη διατροφή του, παρόμοια με τα φλαμίνγκο.🔸Πού ζει: Είναι η μοναδική χουλιαρομύτα που είναι αυτόχθονη στην Αμερικανική ήπειρο. Συναντάται από τις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ (κυρίως Φλόριντα, Τέξας), την Καραϊβική και την Κεντρική Αμερική, έως βαθιά στη Νότια Αμερική.
🔸Περιβάλλον: Προτιμά ρηχά παράκτια ύδατα, μαγγρόβια δάση, βάλτους και ελώδεις εκτάσεις με λασπώδη πυθμένα.
Κύρια Χαρακτηριστικά & Ανατομία
🔸Το ροζ χρώμα: Οι νεοσσοί γεννιούνται με λευκά φτερά. Το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα αναπτύσσεται σταδιακά και οφείλεται στη διατροφή τους. Καταναλώνοντας μικρά καρκινοειδή (όπως γαρίδες), προσλαμβάνουν καροτενοειδή (φυσικές χρωστικές), οι οποίες αποθηκεύονται στα φτερά τους.🔸Το ράμφος-κουτάλι: Το ράμφος του είναι μακρύ, επίπεδο και στην άκρη πλαταίνει σχηματίζοντας μια στρογγυλή σπάτουλα.
🔸Κεφάλι: Τα ενήλικα πουλιά έχουν γυμνό (χωρίς φτερά) πρασινοκίτρινο κεφάλι και έντονα κόκκινα μάτια.
Τον 19ο αιώνα, το είδος σχεδόν εξαφανίστηκε από τη Βόρεια Αμερική. Ο λόγος ήταν η μόδα των γυναικείων καπέλων της εποχής. Τα ροζ φτερά τους ήταν περιζήτητα στην αγορά και το πουλί κυνηγήθηκε ανηλεώς. Χάρη σε αυστηρά προγράμματα προστασίας κατά τον 20ό αιώνα, οι πληθυσμοί τους έχουν πλέον αποκατασταθεί πλήρως.
Ετικέτες:
Θρησκειορνιθίδες
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Χουλιαρομύτα
