Θρησκειορνιθίδαι

Θρησκειορνιθίδαι (Threskiornithidae)
Τα είδη που ανήκουν σε αυτή την τάξη είναι παρόντα στους μύθους και τις δοξασίες των περισσότερων αρχαίων πολιτισμών. Σε μερικούς από αυτούς τα ανυψώνανε σε θεότητες, όπως οι Αιγύπτιοι τον Threskiornis aethiopicus, ενώ είναι γνωστή η δοξασία του Πελαργού που φέρνει τα μωρά.
Το μήκος σώματος κυμαίνεται από 50 έως 110 εκατοστά, έχουν κοντόχοντρο σώμα μακρύ λαιμό και μακριά πόδια που καταλήγουν σε μακριά ανισοδάχτυλα.
Η οικογένεια περιλαμβάνει δύο τύπους πουλιών που χωρίζονται σε δύο υπο-οικογένειες: Θρησκιόρνιθες, Ibises
(Threskiornithinae) και στις Χουλιαρομύτες Πλαταλείναι (Plataleinae). Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο είδη είναι ευδιάκριτες, το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό είναι το σχήμα του ράμφους. Το ράμφος στις Χουλιαρομύτες είναι μακρύ και η άκρη του είναι πλατιά σαν κουτάλι (χουλιάρη, εξού και το όνομα Χουλιαρομύτες). Οι Θρησκιόρνιθες έχουν μακρύ ράμφος λυγισμένο προς τα κάτω.
Τα είδη που ανήκουν στις Θρησκειορνιθίδες έχουν το χαρακτηριστικό ότι δεν χρησιμοποιούν την όραση για να κυνηγήσουν αλλά το ράμφος τους που είναι πολύ ευαίσθητο όταν έρχεται σε επαφή με τα αντικείμενα και μπορούν να ξεχωρίσουν εάν πρόκειται για λεία ή όχι. Κατά την πτήση έχουν τον λαιμό και τα πόδια τεντωμένα. Τα περισσότερα είδη ζουν και φωλιάζουν σε αποικίες χρησιμοποιούν κυρίως τα δέντρα.
Τρέφονται με ψάρια, ασπόνδυλα, αμφίβια και μικρά ερπετά.
Ένα από τα πιο διαδεδομένα είδη με ευρεία εξάπλωση είναι η Χαλκόκοτα (Plegadis falcinellus), γνωστό με την κοινή ονομασία χαλκοκότα. Παλαιότερα, το πουλί αυτό φώλιαζε την άνοιξη και το φθινόπωρο στους περισσότερους υδροβιότοπους της Ελλάδας, κυρίως της βόρειας, αλλά με την υποβάθμιση των βιοτόπων του έχει περιοριστεί σημαντικά και θεωρείται απειλούμενο είδος. Η Χαλκόκοτα φτάνει σε μήκος τα 56 εκ. και έχει σκούρο γυαλιστερό φτέρωμα με καστανοκόκκινες αποχρώσεις.
Άλλο τυπικό μέλος της ομάδας είναι το είδος Θρησκιόρνιθα Αιθιοπική (Τhreskiornis aethiopicus). Το σώμα του, μήκους περίπου 70 εκ. μαζί με την ουρά, καλύπτεται από λευκό φτέρωμα, ενώ το κεφάλι και ο λαιμός είναι γυμνά, με κατάμαυρο δέρμα· τα πόδια του έχουν σκούρο κόκκινο χρώμα. Τα μπροστινά δάχτυλα συνδέονται με μια μεμβράνη, ενώ τα πίσω είναι ελεύθερα. Το είδος αυτό είναι διαδεδομένο στην Αφρική (εκτός από τις νοτιοανατολικές περιοχές της) και σε μερικές ζώνες της νοτιοανατολικής Ασίας. Ζει σε αγέλες, κοντά σε γλυκά νερά και τρέφεται κυρίως με καρκινοειδή, μαλάκια, ερπετά και έντομα. Στην αρχαιότητα, η ιερή ί. ήταν πολύ κοινή στην κοιλάδα του Νείλου. Επειδή μετανάστευε στην Αίγυπτο όταν ανέβαινε η στάθμη του ποταμού, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι το πουλί αυτό προκαλούσε τις πλημμύρες του Νείλου που καθιστούσαν την περιοχή γόνιμη· το λάτρευαν, επίσης, επειδή πίστευαν ότι η παρουσία του απομάκρυνε τα φίδια. Η μορφή της είχε αποδοθεί στον αιγυπτιακό θεό της σοφίας Θωθ.
Το συγγενικό είδος (Threskiornis spinicollis) συναντάται κυρίως στις εύκρατες περιοχές.
Το είδος (Eudocimus Albus) είναι κατάλευκο με μαύρο γυμνό πρόσωπο και εκτείνεται από τις νοτιοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ μέχρι τη Νότια Αμερική, ιδιαίτερα στις περιοχές γύρω από την Καραϊβική και το Περού. Στην τροπική Αμερική συναντάται το συγγενικό είδος (Εudocimus ruber), γνωστό και ως κόκκινη ίβις, λόγω του ζωηρού κόκκινου φτερώματός του.
Στη βόρεια και ανατολική Αφρική και στην Αραβική χερσόνησο ζει το είδος Ίβις η Ερημίτης (Geronticus eremita), το οποίο ονομάστηκε έτσι (ερημίτης) επειδή ζει κατά μεμονωμένες ομάδες, σε ορεινές και απρόσιτες περιοχές. Είναι μεγαλύτερο από την Αιθιοπική Θρησκιόρνιθα και το φτέρωμά του είναι μαύρο και γυαλιστερό. Το είδος αυτό απειλείται με εξαφάνιση.
Στην Ελλάδα συναντούμε 2 είδη: τη Χαλκόκοτα και τη Χουλιαρομύτα.

Κατηγορία: Υδρόβια & Παρυδάτια | Πελαργόμορφα | Θρησκειορνιθίδαι

Οικογένεια Θρησκειορνιθίδαι (Threskiornithidae)
◾1. Χαλκόκοτα (Plegadis falcinellus)
Η Χαλκόκοτα (Glossy Ibis) είναι η μοναδική ίβιδα που αναπαράγεται τακτικά στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Είναι ένα εξαιρετικά κομψό και κινητικό πουλί.
Μορφολογία: Έχει μήκος σώματος 48-66 εκατοστά και άνοιγμα πτερύγων 80-95 εκατοστά. Το ράμφος της είναι μακρύ, λεπτό και κυρτωμένο προς τα κάτω.
Πτέρωμα: Αν και από απόσταση μπορεί να φαίνεται ομοιόμορφα σκούρα ή μαύρη, από κοντά —και ιδιαίτερα κατά την περίοδο της αναπαραγωγής— αποκαλύπτεται το εντυπωσιακό της φτέρωμα. Το σώμα της παίρνει μια βαθιά, πλούσια καστανόκοκκινη (χάλκινη) απόχρωση, ενώ οι φτερούγες και η ουρά παρουσιάζουν εντυπωσιακές μεταλλικές ανταύγειες σε τόνους του πράσινου, του χαλκού και του πορφυρού.
Βιότοπος & Συμπεριφορά:
Προτιμά ρηχούς υγροτόπους, λασποτόπια, εκβολές ποταμών και υγρούς λειμώνες. Τρέφεται κυρίως με υδρόβια έντομα, προνύμφες, βδέλλες, σκουλήκια και μικρά αμφίβια, τα οποία εντοπίζει σκαλίζοντας τη λάσπη με το ευαίσθητο ράμφος της.
◾2. Χουλιαρομύτα (Platalea leucorodia)
Η Λευκή Χουλιαρομύτα (Eurasian Spoonbill) είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά και αναγνωρίσιμα πουλιά των ελληνικών υγροτόπων, εύκολα διακριτό από το χαρακτηριστικό "κουταλόσχημο" ράμφος του.
Μορφολογία: Είναι ψηλό πουλί που φτάνει σε μήκος τα 80-90 εκατοστά, με άνοιγμα πτερύγων 115-130 εκατοστά.
Εμφάνιση: Το φτέρωμά της είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου κατάλευκο. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, τα ενήλικα άτομα αναπτύσσουν μια χαρακτηριστική κιτρινωπή ή πορτοκαλί κηλίδα στη βάση του λαιμού (στο στήθος) και ένα εντυπωσιακό, φουντωτό λοφίο στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Τα πόδια και το ράμφος τους είναι μαύρα, με το ράμφος να φέρει κίτρινη άκρη στα ενήλικα πουλιά.
Τρόπος Διατροφής: Αναζητά την τροφή της σε ρηχά νερά βαδίζοντας αργά και πραγματοποιώντας χαρακτηριστικές ημικυκλικές, σαρωτικές κινήσεις με το ράμφος της αριστερά και δεξιά, "φιλτράροντας" το νερό για μικρά ψάρια, έντομα και καρκινοειδή.
◾3. Θρησκιόρνιθα Αιθιοπική (Threskiornis aethiopicus)
Η Αιθιοπική Ίβιδα (Sacred Ibis) είναι ένα ιστορικό πουλί, το οποίο λατρευόταν στην Αρχαία Αίγυπτο ως σύμβολο του θεού Θωθ. Αν και έχει εξαφανιστεί από την Αίγυπτο, διατηρεί ισχυρούς πληθυσμούς στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ έχει εισαχθεί και αναπτυχθεί ως χωροκατακτητικό είδος σε περιοχές της Ευρώπης.
Μορφολογία: Έχει μήκος σώματος 65-89 εκατοστά και άνοιγμα πτερύγων 112-124 εκατοστά. Το βάρος της κυμαίνεται γύρω στα 1,5 κιλό.
Εμφάνιση: Διαθέτει κατά κανόνα λευκό φτέρωμα στο σώμα, με εξαίρεση τις άκρες των φτερών πτήσης (πρωτεύοντα) οι οποίες είναι μαύρες και σχηματίζουν μια σκούρα "ουρά" όταν το πουλί είναι καθιστό. Το κεφάλι και ο λαιμός είναι τελείως γυμνά από φτερά και έχουν έντονο μαύρο χρώμα, όπως μαύρα είναι επίσης το ράμφος και τα πόδια της.
Οικολογία: Είναι εξαιρετικά προσαρμοστικό είδος. Τρέφεται με μια τεράστια ποικιλία τροφών, από ασπόνδυλα και ψάρια μέχρι αυγά άλλων πουλιών και σκουπίδια.
◾4. Ίβις η Ερημίτης
Ίβις ο Ερημίτης (Northern Bald Ibis) είναι ένα από τα πιο απειλούμενα πουλιά παγκοσμίως. Στο παρελθόν ζούσε σε μεγάλους πληθυσμούς στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, αλλά σήμερα οι άγριοι πληθυσμοί του έχουν περιοριστεί δραματικά.
Μορφολογία: Έχει μήκος σώματος 70-80 εκατοστά και άνοιγμα πτερύγων 125-135 εκατοστά.
Εμφάνιση: Σε αντίθεση με τις λευκές ίβιδες, έχει σκούρο, σχεδόν μαύρο φτέρωμα με έντονες χάλκινες, πράσινες και ιώδεις μεταλλικές ανταύγειες. Το κεφάλι του είναι εντελώς γυμνό (φαλακρό) με κοκκινωπό δέρμα, ενώ στο πίσω μέρος του κεφαλιού και του λαιμού φέρει μια μακριά, άγρια χαίτη από μαύρα φτερά. Το ράμφος του είναι μακρύ, λεπτό, κυρτό και έντονα κόκκινο.
Καθεστώς Προστασίας: Χαρακτηρίζεται ως Κινδυνεύον (Endangered) από την IUCN. Σήμερα υλοποιούνται μεγάλα προγράμματα επανεισαγωγής του στην Ευρώπη (π.χ. στην Αυστρία, τη Γερμανία και την Ισπανία).

◾5. Αυστραλιανή Λευκή Ίβιδα (Australian White Ibis)

Η Αυστραλιανή Λευκή Ίβιδα (Australian White Ibis) είναι ο στενός συγγενής της Αιθιοπικής Ίβιδας στην Ωκεανία.
Μορφολογία & Εμφάνιση: Μοιάζει πάρα πολύ στην εμφάνιση με την T. aethiopicus (65-75 εκ. μήκος), με λευκό σώμα, γυμνό μαύρο κεφάλι και λαιμό και μαύρο κυρτό ράμφος. Κατά την αναπαραγωγή, αναπτύσσει έναν κρεμ θύσανο στη βάση του λαιμού και το δέρμα κάτω από τις φτερούγες γίνεται έντονο κόκκινο.
Αστική Προσαρμογή: Είναι παγκοσμίως διάσημη για τη μετακίνησή της από τους ξηρούς εσωτερικούς υγροτόπους της Αυστραλίας προς τα μεγάλα αστικά κέντρα (Σίδνεϊ, Μελβούρνη), όπου αναζητά τροφή σε σκουπίδια, αποκτώντας το παρατσούκλι "bin chicken".

◾6. Μαυροκέφαλη Ίβιδα (Threskiornis melanocephalus)

Η Μαυροκέφαλη Ίβιδα (Black-headed Ibis) αποτελεί τον Ασιατικό εκπρόσωπο του γένους, με παρουσία από την Ινδία έως τη Νοτιοανατολική Ασία.
Μορφολογία & Εμφάνιση: Έχει μέγεθος 65-76 εκατοστά. Διαθέτει λευκό σώμα και μαύρο, γυμνό κεφάλι. Η βασική της διαφορά από τα προηγούμενα δύο είδη του γένους είναι ότι κατά την αναπαραγωγική περίοδο, τα διακοσμητικά φτερά στην ουρά της δεν είναι μαύρα, αλλά έχουν ένα απαλό γκρι χρώμα.
Καθεστώς Προστασίας: Κατατάσσεται ως Σχεδόν Απειλούμενο (Near Threatened) λόγω της αποξήρανσης και υποβάθμισης των φυσικών υγροτόπων της στην Ασία, καθώς αποφεύγει τα αστικά περιβάλλοντα και τα σκουπίδια.
Ετικέτες: Θρησκειορνιθίδες, Οικογένεια

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Θρησκειορνιθίδαι

Back To Top