Καστανοκέφαλος Γλάρος

Καστανοκέφαλος Γλάρος (Larus ridibundus)

Ο Καστανοκέφαλος Γλάρος (διεθνώς γνωστός ως Black-headed Gull, αν και η κυριολεκτική μετάφραση του ελληνικού του ονόματος «Brown-headed» είναι πολύ πιο ακριβής μορφολογικά), είναι ένας μικρός-μεσαίος, εξαιρετικά κοινωνικός και προσαρμοστικός γλάρος. Αποτελεί ένα από τα πιο κοινά είδη πουλιών της Ευρώπης, συναντώμενο συχνά τόσο σε παράκτιες περιοχές όσο και σε εσωτερικά ύδατα, αστικά πάρκα,

Γλάροι (Larus)

Αιγαιόγλαρος

Ασημόγλαρος

Καστανοκέφαλος

Μελανοκέφαλος

Νανόγλαρος

Θυελλόγλαρος

Λεπτοραµφόγλαρος

Ρίσσα

Άνοος

ποτάμια και καλλιεργημένες εκτάσεις.

Μορφολογικά Χαρακτηριστικά

Ο ενήλικος Καστανοκέφαλος γλάρος είναι ένα κομψό πουλί με λεπτά χαρακτηριστικά και έντονες εποχιακές αλλαγές στο φτέρωμά του.
Διαστάσεις: Μήκος σώματος 37-43 εκατοστά, άνοιγμα φτερών 94-110 εκατοστά και βάρος 190-400 γραμμάρια. Είναι σαφώς μικρότερος από έναν Ασημόγλαρο, αλλά εμφανώς μεγαλύτερος από τον Νανόγλαρο (Hydrocoloeus minutus).
Το Ράμφος: Λεπτό, μυτερό και με βαθύ σκούρο κόκκινο χρώμα (σχεδόν σαν το χρώμα του αίματος) στους ενήλικες, συχνά με ελαφρώς πιο σκούρο άκρο.
Τα Πόδια: Σχετικά μακρά, με το ίδιο έντονο σκούρο κόκκινο χρώμα όπως το ράμφος.
Το Μάτι: Σκούρο καφέ, περιβαλλόμενο κατά την αναπαραγωγική περίοδο από έναν λεπτό, λευκό δερματικό δακτύλιο που διακόπτεται στο μπροστινό μέρος.

Φτέρωμα Αναπαραγωγής (Άνοιξη - Καλοκαίρι)

Η «Κουκούλα»: Το κεφάλι αποκτά μια πλήρη, χαρακτηριστική σοκολατί-καστανή κουκούλα (όχι κατάμαυρη). Η κουκούλα αυτή σταματά απότομα ψηλά στον αυχένα, αφήνοντας το πίσω μέρος του λαιμού καθαρό λευκό.

Χειμερινό Φτέρωμα (Φθινόπωρο - Χειμώνας)

Η καστανή κουκούλα χάνεται εντελώς. Το κεφάλι γίνεται κατάλευκο, αφήνοντας μόνο μια μικρή, έντονη σκούρα κηλίδα πίσω από το μάτι (ear spot), η οποία μοιάζει με «ακουστικό», και μερικές φορές μια αμυδρή γκρίζα λωρίδα στην κορυφή του κεφαλιού.

Σχέδιο Φτερούγας στην Πτήση (Διαγνωστικό)

Το πιο ασφαλές χαρακτηριστικό αναγνώρισης του Καστανοκέφαλου γλάρου κατά την πτήση, ανεξαρτήτως εποχής ή ηλικίας, είναι το φωτεινό λευκό πρόσθιο περιθώριο των εξωτερικών φτερών της φτερούγας (leading edge of outer wing). Αυτή η λευκή σφήνα έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις μαύρες άκρες των πρωτευόντων φτερών και είναι ορατή από πολύ μεγάλη απόσταση.

Βιολογία, Συμπεριφορά και Φωνή

Ο Καστανοκέφαλος γλάρος είναι θορυβώδες, κοινωνικό και εξαιρετικά ευφυές πουλί.
Η Φωνή του (Το «Γέλιο»): Το επιστημονικό του όνομα ridibundus προέρχεται από το λατινικό ridere (γελώ). Παράγει μια μεγάλη ποικιλία από βραχνές, τραχιές κραυγές, με πιο χαρακτηριστική μια επαναλαμβανόμενη, υστερική κραυγή που μοιάζει με ειρωνικό κακάρισμα ή γέλιο ("kreear-kreear").
Διατροφικός Οπορτουνισμός: Τρέφεται με έντομα, σκουλήκια, μικρά ψάρια, σπόρους, αλλά και με υπολείμματα ανθρώπινων τροφών. Είναι εξαιρετικά επιδέξιος στο να αρπάζει τροφή εν πτήσει, να ακολουθεί τρακτέρ που οργώνουν για να μαζέψει σκουλήκια, ή να ζητιανεύει σε αστικές λίμνες και λιμάνια.

Γεωγραφική Εξάπλωση και Παρουσία στην Ελλάδα

Αναπαραγωγή: Φωλιάζει σε τεράστιες, πολύβουες αποικίες σε ελώδεις περιοχές, λίμνες, νησάκια εσωτερικών υδάτων και αλυκές σε ολόκληρη την Ευρασία (από την Ισλανδία μέχρι την Καμτσάτκα).
Μετανάστευση: Οι βόρειοι και ανατολικοί πληθυσμοί μετακινούνται νότια και δυτικά κατά τον χειμώνα, κατακλύζοντας τις ακτές της Μεσογείου, της Μαύρης Θάλασσας, του Περσικού Κόλπου και της Νότιας Ασίας.

Καθεστώς στην Ελλάδα

Είναι κοινότατος και πολυπληθής χειμερινός επισκέπτης και διαβάτης (από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο).
Τοποθεσίες: Κατά τους χειμερινούς μήνες, χιλιάδες άτομα κατακλύζουν κάθε ελληνικό λιμάνι (π.χ. Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Καβάλα), παράκτιους και εσωτερικούς υγροτόπους (π.χ. Λίμνη Παμβώτιδα, Δέλτα Αξιού, Αμβρακικός Κόλπος), καθώς και αστικά πάρκα ή χωματερές.
Αναπαραγωγή στην Ελλάδα: Φωλιάζει σε πολύ μικρούς, τοπικούς πληθυσμούς σε ορισμένους υγροτόπους της Βόρειας Ελλάδας (π.χ. Πρέσπες, Δέλτα Έβρου).
Καθεστώς προστασίας: Δεν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας για το είδος αυτό.

Η Αναγνώριση των Νεαρών Ηλικιών (1st-winter)

Όπως και άλλοι μικροί γλάροι, ο Καστανοκέφαλος αποκτά το ώριμο φτέρωμα σε δύο έτη (two-age group gull):

Πτηνά Πρώτου Χειμώνα:

Φτερούγες: Παρουσιάζουν ένα έντονο καφετί-γκρι σχέδιο στα καλυπτήρια, το οποίο όμως διατηρεί τη διαγνωστική λευκή σφήνα στο πρόσθιο περιθώριο.
Ουρά: Έχει μια καθαρή, στενή μαύρη λωρίδα στην άκρη της (tail band).
Ράμφος & Πόδια: Έχουν θαμπό πορτοκαλί-σαρκώδες χρώμα, με το ράμφος να φέρει μια έντονη μαύρη άκρη.
Κεφάλι: Όπως και οι ενήλικες τον χειμώνα, έχουν λευκό κεφάλι με τη σκούρα κηλίδα πίσω από το μάτι.

Κατηγορία: Χαραδριόμορφα ➜ Γλαρόμορφα | Γλάροι, Λαρίδες