Αλκυόνη, αλκυών ή αλκηδών (Alcedo atthis) 
Η Κοινή Αλκυόνη είναι το πιο διαδεδομένο είδος αλκυόνας στην Ευρώπη. Ανήκει στην οικογένεια των Αλκυονιδών (Alcedinidae) και στην υποοικογένεια των Αλκυονινών (Alcedininae - αλκυόνες των ποταμών). Είναι ένα πουλί στενά συνδεδεμένο με την ελληνική παράδοση και τη μυθολογία. Η Ευρωπαϊκή Αλκυόνα είναι ένα μικρομεσαίου μεγέθους πουλί που ζει και αναπαράγεται σε ποτάμια, σε ακτές, σε υγρότοπους αλλά και σε παράκτιες λιμνοθάλασσες της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης γενικότερα.
Μια καλοκαιρινή παρεμβολή μέσα στην καρδιά του χειμώνα και ιδιαίτερα το δεύτερο δεκαήμερο του Ιανουαρίου, οφείλεται κατά πως αναφέρουν οι μύθοι σε ένα αναμφίβολα εντυπωσιακό πουλί, την Αλκυόνα.
Ράμφος: Μακρύ, στιβαρό και μυτερό, σαν στιλέτο.
Σεξουαλικός Διμορφισμός: Τα δύο φύλα μοιάζουν πολύ, αλλά υπάρχει μια λεπτομέρεια στο ράμφος:
Το αρσενικό έχει εντελώς μαύρο ράμφος.
Το θηλυκό έχει μια πορτοκαλί ή κοκκινωπή βάση στην κάτω σιαγόνα (σαν να φοράει "κραγιόν").
Μέγεθος: Είναι μικρό πουλί, με μήκος σώματος περίπου 16-17 εκατοστά, λίγο μεγαλύτερο από ένα σπουργίτι.
Ενδιαίτημα: Ζει κοντά σε καθαρά, στάσιμα ή αργά κινούμενα γλυκά νερά (ποτάμια, λίμνες, κανάλια). Το χειμώνα, πολλά άτομα μετακινούνται προς τις ακτές, σε λιμνοθάλασσες και βραχώδεις ακτές, αναζητώντας τροφή σε αλμυρό νερό.
Καθεστώς: Είναι κυρίως επιδημητικό πουλί (μένει μόνιμα), αλλά το χειμώνα ο πληθυσμός αυξάνεται από άτομα που έρχονται από τη Βόρεια Ευρώπη για να ξεχειμωνιάσουν.
Παρατήρηση: Μπορεί κανείς να τη δει σε όλους σχεδόν τους ελληνικούς υγροτόπους, από το Δέλτα του Αξιού έως τις μικρές εκβολές ρεμάτων στα νησιά.
Διατροφή: Τρέφεται κυρίως με μικρά ψάρια (όπως οι γαστερόστεοι και οι κοκκινόπερκες), αλλά και με υδρόβια έντομα και μικρές γαρίδες.
Επικοινωνία: Το κάλεσμά της είναι ένα χαρακτηριστικό, διαπεραστικό και σύντομο "τσιίι", που ακούγεται συνήθως καθώς το πουλί πετάει γρήγορα και χαμηλά πάνω από την επιφάνεια του νερού.
Στη ρύπανση των υδάτων (που μειώνει τη διαύγεια και τα αποθέματα ψαριών).
Στους πολύ βαρείς χειμώνες, καθώς αν παγώσουν οι επιφάνειες των νερών, το πουλί δεν μπορεί να κυνηγήσει.
Από το πλήθος των α. που ζουν στις απόκρημνες ακτές της πήραν το όνομά τους η Αλκυονίς θάλασσα, κόλπος στο ανατολικό άκρο του Κορινθιακού (στον μυχό του βρίσκεται ο όρμος του Γερμενού ή Αιγοσθένων, γνωστός ως Πόρτο Γερμενό) και οι Αλκυονίδες ή Καλά Νησιά που βρίσκονται στην είσοδό της.
Η Κοινή Αλκυόνη είναι το πιο διαδεδομένο είδος αλκυόνας στην Ευρώπη. Ανήκει στην οικογένεια των Αλκυονιδών (Alcedinidae) και στην υποοικογένεια των Αλκυονινών (Alcedininae - αλκυόνες των ποταμών). Είναι ένα πουλί στενά συνδεδεμένο με την ελληνική παράδοση και τη μυθολογία. Η Ευρωπαϊκή Αλκυόνα είναι ένα μικρομεσαίου μεγέθους πουλί που ζει και αναπαράγεται σε ποτάμια, σε ακτές, σε υγρότοπους αλλά και σε παράκτιες λιμνοθάλασσες της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης γενικότερα.
Μια καλοκαιρινή παρεμβολή μέσα στην καρδιά του χειμώνα και ιδιαίτερα το δεύτερο δεκαήμερο του Ιανουαρίου, οφείλεται κατά πως αναφέρουν οι μύθοι σε ένα αναμφίβολα εντυπωσιακό πουλί, την Αλκυόνα.
Μορφολογικά Χαρακτηριστικά
Εμφάνιση: Διαθέτει εντυπωσιακό φτέρωμα με έντονες χρωματικές αντιθέσεις. Η ράχη και τα φτερά έχουν ένα λαμπερό μεταλλικό γαλάζιο ή τυρκουάζ χρώμα, ενώ το στήθος και η κοιλιά είναι βαθύ πορτοκαλί ή κεραμιδί.Ράμφος: Μακρύ, στιβαρό και μυτερό, σαν στιλέτο.
Σεξουαλικός Διμορφισμός: Τα δύο φύλα μοιάζουν πολύ, αλλά υπάρχει μια λεπτομέρεια στο ράμφος:
Το αρσενικό έχει εντελώς μαύρο ράμφος.
Το θηλυκό έχει μια πορτοκαλί ή κοκκινωπή βάση στην κάτω σιαγόνα (σαν να φοράει "κραγιόν").
Μέγεθος: Είναι μικρό πουλί, με μήκος σώματος περίπου 16-17 εκατοστά, λίγο μεγαλύτερο από ένα σπουργίτι.
Βιότοπος και Εξάπλωση
Περιοχές: Απαντάται σε όλη την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και το μεγαλύτερο μέρος της Ασίας.Ενδιαίτημα: Ζει κοντά σε καθαρά, στάσιμα ή αργά κινούμενα γλυκά νερά (ποτάμια, λίμνες, κανάλια). Το χειμώνα, πολλά άτομα μετακινούνται προς τις ακτές, σε λιμνοθάλασσες και βραχώδεις ακτές, αναζητώντας τροφή σε αλμυρό νερό.
Η Αλκυόνη στην Ελλάδα
Είναι κοινό είδος στην Ελλάδα, όπου απαντάται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.Καθεστώς: Είναι κυρίως επιδημητικό πουλί (μένει μόνιμα), αλλά το χειμώνα ο πληθυσμός αυξάνεται από άτομα που έρχονται από τη Βόρεια Ευρώπη για να ξεχειμωνιάσουν.
Παρατήρηση: Μπορεί κανείς να τη δει σε όλους σχεδόν τους ελληνικούς υγροτόπους, από το Δέλτα του Αξιού έως τις μικρές εκβολές ρεμάτων στα νησιά.
Συμπεριφορά και Διατροφή
Τεχνική Κυνηγιού: Η αλκυόνη παραμονεύει ακίνητη πάνω σε ένα κλαδί ή καλάμι πάνω από το νερό. Μόλις εντοπίσει το θήραμα, εφορμά κάθετα (plunge-diving), βυθίζεται στο νερό και αναδύεται σχεδόν αμέσως με το ψάρι στο ράμφος της.Διατροφή: Τρέφεται κυρίως με μικρά ψάρια (όπως οι γαστερόστεοι και οι κοκκινόπερκες), αλλά και με υδρόβια έντομα και μικρές γαρίδες.
Επικοινωνία: Το κάλεσμά της είναι ένα χαρακτηριστικό, διαπεραστικό και σύντομο "τσιίι", που ακούγεται συνήθως καθώς το πουλί πετάει γρήγορα και χαμηλά πάνω από την επιφάνεια του νερού.
Αναπαραγωγή
Φωλιάζει σε σήραγγες μήκους 60-90 εκατοστών που σκάβει σε κάθετα χωμάτινα πρανή κοντά στο νερό. Στο τέλος της σήραγγας υπάρχει ένας θάλαμος όπου γεννά 5-7 λευκά αυγά. Οι γονείς ταΐζουν τους νεοσσούς με ψάρια, το μέγεθος των οποίων αυξάνεται καθώς μεγαλώνουν τα μικρά.Καθεστώς Προστασίας
Αν και σε παγκόσμιο επίπεδο κατατάσσεται ως είδος Ελάχιστης Ανησυχίας (Least Concern), οι πληθυσμοί της είναι ευαίσθητοι:Στη ρύπανση των υδάτων (που μειώνει τη διαύγεια και τα αποθέματα ψαριών).
Στους πολύ βαρείς χειμώνες, καθώς αν παγώσουν οι επιφάνειες των νερών, το πουλί δεν μπορεί να κυνηγήσει.
Από το πλήθος των α. που ζουν στις απόκρημνες ακτές της πήραν το όνομά τους η Αλκυονίς θάλασσα, κόλπος στο ανατολικό άκρο του Κορινθιακού (στον μυχό του βρίσκεται ο όρμος του Γερμενού ή Αιγοσθένων, γνωστός ως Πόρτο Γερμενό) και οι Αλκυονίδες ή Καλά Νησιά που βρίσκονται στην είσοδό της.
Αλκυονίδες νήσοι
Τέσσερα μικρά νησιά στην Αλκυονίδα θάλασσα, που αποτελεί τμήμα του Κορινθιακού κόλπου. Τα νησιά αυτά είναι ακατοίκητα και αποτελούν συστάδα δύο ζευγαριών νησιών· η μία από αυτές αποτελείται από τα νησιά Δασκαλιό και Ζωοδόχος Πηγή και η άλλη από το Πρασονήσι και το Γλαρονήσι. Τα δύο ζευγάρια χωρίζονται με στενό που έχει βάθος 6 έως 10 οργιές. Το μεγαλύτερο και ψηλότερο νησί είναι η Ζωοδόχος Πηγή (120 μ.), στο οποίο βρίσκονται τα ερείπια ενός μοναστηριού και πηγή με εξαίρετο πόσιμο νερό. Το όνομα των νησιών οφείλεται στο γεγονός ότι κατοικούν σε αυτό χιλιάδες αλκυόνες. Οι Α. λέγονται και Καλά Νησιά. Στα νησιά Α. βρισκόταν το επίκεντρο των σεισμών του 1981, που έπληξαν ιδιαίτερα τους νομούς Κορινθίας και Βοιωτίας και έγιναν αισθητοί και στην Αθήνα, καθώς και σε άλλες περιοχές.Η Αλκυόνη στη Μυθολογία
Η αρχαία Ελληνική μυθολογία διαθέτει μια πλούσια συλλογή μύθων για το φαινόμενο των αλκυονίδων ημερών. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως το πουλί ήταν η Αλκυόνη, κόρη του θεού των ανέμων Aίολου, που ο Δίας μεταμόρφωσε σε πτηνό μετά την αυτοκτονία της λόγω του θανάτου του αγαπημένου της, Κύηκα. Μάλιστα επειδή οι αλκυόνες γεννούν τα αυγά τους τον Ιανουάριο σε φωλιές μέσα στους βράχους, ο Δίας επέτρεψε στον ήλιο να λάμπει δυνατά και να ζεσταίνει τις αλκυόνες μέχρι να επωαστούν τα αυγά τους. Οι ζεστές αυτές μέρες του Γενάρη ονομάστηκαν γι' αυτό το λόγο αλκυονίδες μέρες.Κατηγορία: Κορακόμορφα (Corvidae) ➜ ✔Αλκυονίδες (alcedinidae)
