Πουλιά, γένος: Σταχτόχηνες (Anser) 
Το γένος αυτό περιλαμβάνει όλες τις γκρίζες χήνες όπως και κάποιες λευκές και επίσης την γνωστή ως κατοικίδια χήνα. Το γένος ζεί και αναπαράγεται στο βόρειο ημισφαίριο κυρίως στην υποαρκτική και στις εύκρατες περιοχές, σε υγρά ενδιαιτήματα την περίοδο του καλοκαιριού. Τα περισσότερα είδη μεταναστεύουν νότια το χειμώνα, συνήθως σε περιοχές της εύκρατης ζώνης.
Οπως όλα τα είδη των χηνών είναι μεγάλα πουλιά με κοντά πόδια και μακρύ λαιμό. Το ράμφος είναι ισχυρό και η βάση ισούτε
σχεδόν με το μήκος, τα ρουθούνια βρίσκονται περίπου στη μέση του ράμφους.
Το μεγαλύτερο είδος είναι η Σταχτόχηνα, (Anser anser) με σωματικό βάρος από 2.5 έως 4.1 κιλά και το μικρότερο η Χήνα του Ross Chen caerulescens με βάρος 1.2 έως 1.6 κιλά. Όλα τα είδη έχουν τα πόδια τους σε ροζ ή πορτοκαλί χρώμα και τα ράμφη ρους είναι ροζ, πορτοκαλί ή μαύρου χρώματος. Ο λαιμός, το σώμα και τα φτερά είναι γκρι ή λευκό και λίγο μαύρο. Μοιάζουν εμφανισιακά με το γένος Branta, αλλά διαφέρουν κυρίως στα πόδια, το γένος Branta έχει μαύρα πόδια και γενικά πιο σκούρο φτέρωμα.
Αναπαράγονται σε υποαρκτικές περιοχές της Βόρειας Αμερικής και σε όλο τον Βερίγγειο Πορθμό, μεταναστεύουν προς το νότο το χειμώνα. Ανατομικά μοιάζουν με τις Σταχτόχηνες, ωστόσο η εξωτερική μορφή, η βιογεωγραφία, και στοιχεία της μοριακής δείχνουν ότι οι Λευκόχηνες έχουν πράγματι διαφορετική εξελικτική καταγωγή από τις Σταχτόχηνες, από την οποία αποσπάστηκε αρκετά πρόσφατα, ουσιαστικά αντικαθιστώντας τους στη Βόρεια Αμερική.
Το γένος αυτό περιλαμβάνει όλες τις γκρίζες χήνες όπως και κάποιες λευκές και επίσης την γνωστή ως κατοικίδια χήνα. Το γένος ζεί και αναπαράγεται στο βόρειο ημισφαίριο κυρίως στην υποαρκτική και στις εύκρατες περιοχές, σε υγρά ενδιαιτήματα την περίοδο του καλοκαιριού. Τα περισσότερα είδη μεταναστεύουν νότια το χειμώνα, συνήθως σε περιοχές της εύκρατης ζώνης.
Σταχτόχηνες
Ασπρομέτωπη
Χωραφόχηνα
Σταχτόχηνα
Νανόχηνα
Βράντα (Branta)
Δακτυλιδόχηνα
Κοκκινόχηνα
Καναδέζικη χήνα
Ασπρομαγουλόχηνα
Αιγυπτιακή χήνα
Το μεγαλύτερο είδος είναι η Σταχτόχηνα, (Anser anser) με σωματικό βάρος από 2.5 έως 4.1 κιλά και το μικρότερο η Χήνα του Ross Chen caerulescens με βάρος 1.2 έως 1.6 κιλά. Όλα τα είδη έχουν τα πόδια τους σε ροζ ή πορτοκαλί χρώμα και τα ράμφη ρους είναι ροζ, πορτοκαλί ή μαύρου χρώματος. Ο λαιμός, το σώμα και τα φτερά είναι γκρι ή λευκό και λίγο μαύρο. Μοιάζουν εμφανισιακά με το γένος Branta, αλλά διαφέρουν κυρίως στα πόδια, το γένος Branta έχει μαύρα πόδια και γενικά πιο σκούρο φτέρωμα.
Κατηγορία: Υδρόβια & Παρυδάτια | Υπο-Κατηγορία: Χήνες
Γένος: Σταχτόχηνες (Anser) | Κοκινόχηνες (Branta)
Το γένος (Anser) περιλαμβάνει δέκα είδη:
◾1. Σταχτόχηνα, (Anser anser)
Η Σταχτόχηνα είναι η μεγαλύτερη από τις γκρίζες χήνες που συναντάμε στην Ευρώπη και ο άμεσος πρόγονος της κατοικίδιας χήνας. Στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντικό είδος, καθώς πέρα από χειμερινός επισκέπτης, αποτελεί τη μοναδική χήνα που αναπαράγεται στη χώρα μας (σε πολύ μικρούς αριθμούς, κυρίως στη λίμνη Κερκίνη, στη Μικρή Πρέσπα και στο Δέλτα του Έβρου).
Αναγνώριση: Ξεχωρίζει από το μεγάλο, εύρωστο σώμα της, το ομοιόμορφο ανοιχτό γκρι-καφέ φτέρωμα και το εντυπωσιακά μεγάλο, εντελώς πορτοκαλί ή ροζ-πορτοκαλί ράμφος της (χωρίς μαύρα σημάδια).
Στο πεδίο: Κατά την πτήση, το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο είναι το πολύ ανοιχτόχρωμο, σχεδόν ασημί-γκρίζο μπροστινό μέρος των φτερών (στους ώμους), το οποίο κάνει έντονη αντίθεση με τα πιο σκούρα φτερά πτήσης. Τα πόδια της είναι απαλά ροζ.
Η Σταχτόχηνα είναι η μεγαλύτερη από τις γκρίζες χήνες που συναντάμε στην Ευρώπη και ο άμεσος πρόγονος της κατοικίδιας χήνας. Στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντικό είδος, καθώς πέρα από χειμερινός επισκέπτης, αποτελεί τη μοναδική χήνα που αναπαράγεται στη χώρα μας (σε πολύ μικρούς αριθμούς, κυρίως στη λίμνη Κερκίνη, στη Μικρή Πρέσπα και στο Δέλτα του Έβρου).
Αναγνώριση: Ξεχωρίζει από το μεγάλο, εύρωστο σώμα της, το ομοιόμορφο ανοιχτό γκρι-καφέ φτέρωμα και το εντυπωσιακά μεγάλο, εντελώς πορτοκαλί ή ροζ-πορτοκαλί ράμφος της (χωρίς μαύρα σημάδια).
Στο πεδίο: Κατά την πτήση, το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο είναι το πολύ ανοιχτόχρωμο, σχεδόν ασημί-γκρίζο μπροστινό μέρος των φτερών (στους ώμους), το οποίο κάνει έντονη αντίθεση με τα πιο σκούρα φτερά πτήσης. Τα πόδια της είναι απαλά ροζ.
◾2. Χωραφόχηνα (Anser fabalis).
Μια μεγαλόσωμη χήνα του βορρά, η οποία ξεχειμωνιάζει σε περιορισμένους αριθμούς στη Βόρεια Ελλάδα. Προτιμά να τρέφεται σε ανοιχτά χωράφια και γεωργικές εκτάσεις κοντά σε υγροτόπους.
Αναγνώριση: Έχει πιο σκούρο, μακρύ και λεπτό λαιμό και κεφάλι σε σχέση με τη Σταχτόχηνα. Το πιο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι το μαύρο ράμφος με μια πορτοκαλί ζώνη μεταβλητού μεγέθους στη μέση.
Στο πεδίο: Τα πόδια της είναι έντονα πορτοκαλί (σε αντίθεση με τα ροζ πόδια της Σταχτόχηνας και της Ασπρομέτωπης). Κατά την πτήση, οι φτερούγες της φαίνονται ομοιόμορφα σκούρες καφέ, χωρίς τα ανοιχτά γκρίζα μπαλώματα της Σταχτόχηνας.
Μια μεγαλόσωμη χήνα του βορρά, η οποία ξεχειμωνιάζει σε περιορισμένους αριθμούς στη Βόρεια Ελλάδα. Προτιμά να τρέφεται σε ανοιχτά χωράφια και γεωργικές εκτάσεις κοντά σε υγροτόπους.
Αναγνώριση: Έχει πιο σκούρο, μακρύ και λεπτό λαιμό και κεφάλι σε σχέση με τη Σταχτόχηνα. Το πιο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι το μαύρο ράμφος με μια πορτοκαλί ζώνη μεταβλητού μεγέθους στη μέση.
Στο πεδίο: Τα πόδια της είναι έντονα πορτοκαλί (σε αντίθεση με τα ροζ πόδια της Σταχτόχηνας και της Ασπρομέτωπης). Κατά την πτήση, οι φτερούγες της φαίνονται ομοιόμορφα σκούρες καφέ, χωρίς τα ανοιχτά γκρίζα μπαλώματα της Σταχτόχηνας.
◾3. Ασπρομέτωπη Χήνα (Anser albifrons).
Η Ασπρομετωπόχηνα είναι η πιο κοινή και πολυάριθμη χήνα που επισκέπτεται την Ελλάδα κατά τους χειμερινούς μήνες. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα σχηματίζει τεράστια, θορυβώδη κοπάδια στους μεγάλους υγροτόπους της Μακεδονίας και της Θράκης.
Αναγνώριση: Τα ενήλικα πουλιά αναγνωρίζονται αμέσως από τη λευκή κηλίδα στο μέτωπο (στη βάση του ράμφους) και τις έντονες, ακανόνιστες μαύρες ραβδώσεις-μπάρες στην κοιλιά. Το ράμφος της είναι ροζέ και τα πόδια της πορτοκαλί.
Στο πεδίο: Τα νεαρά πουλιά του πρώτου χειμώνα στερούνται τόσο τη λευκή φάτσα όσο και τις μαύρες ρίγες στην κοιλιά, αλλά ξεχωρίζουν από το μικρότερο μέγεθός τους και το κίτρινο/πορτοκαλί νύχι στην άκρη του ροζ ράμφους τους.
Η Ασπρομετωπόχηνα είναι η πιο κοινή και πολυάριθμη χήνα που επισκέπτεται την Ελλάδα κατά τους χειμερινούς μήνες. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα σχηματίζει τεράστια, θορυβώδη κοπάδια στους μεγάλους υγροτόπους της Μακεδονίας και της Θράκης.
Αναγνώριση: Τα ενήλικα πουλιά αναγνωρίζονται αμέσως από τη λευκή κηλίδα στο μέτωπο (στη βάση του ράμφους) και τις έντονες, ακανόνιστες μαύρες ραβδώσεις-μπάρες στην κοιλιά. Το ράμφος της είναι ροζέ και τα πόδια της πορτοκαλί.
Στο πεδίο: Τα νεαρά πουλιά του πρώτου χειμώνα στερούνται τόσο τη λευκή φάτσα όσο και τις μαύρες ρίγες στην κοιλιά, αλλά ξεχωρίζουν από το μικρότερο μέγεθός τους και το κίτρινο/πορτοκαλί νύχι στην άκρη του ροζ ράμφους τους.
◾4. Νανόχηνα (Anser erythropus).
Η Νανόχηνα είναι ένα από τα πιο σπάνια και παγκοσμίως απειλούμενα είδη πουλιών της Ευρώπης. Ο σκανδιναβικός πληθυσμός αναπαράγεται στην τούνδρα και ακολουθεί μια συγκεκριμένη μεταναστευτική διαδρομή, με το Δέλτα του Έβρου και τη Λίμνη Κερκίνη να αποτελούν τους σημαντικότερους σταθμούς διαχείμασης στην Ευρώπη.
Αναγνώριση: Μοιάζει πολύ με την Ασπρομέτωπη αλλά είναι αισθητά μικρότερη σε μέγεθος, με πιο κοντό λαιμό και μικρό, τριγωνικό, έντονο ροζ ράμφος.
Κρίσιμα Χαρακτηριστικά: Το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο (ακόμα και σε σύγκριση με νεαρές Ασπρομέτωπες) είναι ο έντονος κίτρινος δακτύλιος γύρω από το μάτι (eye-ring). Επίσης, η λευκή κηλίδα στο μέτωπο είναι πιο εκτεταμένη και ανεβαίνει πιο ψηλά στο κεφάλι, φτάνοντας μέχρι το επίπεδο των ματιών. Κατά την πτήση, οι φτερούγες της προεξέχουν σαφώς περισσότερο πίσω από την ουρά σε σχέση με την Ασπρομέτωπη.
Η Νανόχηνα είναι ένα από τα πιο σπάνια και παγκοσμίως απειλούμενα είδη πουλιών της Ευρώπης. Ο σκανδιναβικός πληθυσμός αναπαράγεται στην τούνδρα και ακολουθεί μια συγκεκριμένη μεταναστευτική διαδρομή, με το Δέλτα του Έβρου και τη Λίμνη Κερκίνη να αποτελούν τους σημαντικότερους σταθμούς διαχείμασης στην Ευρώπη.
Αναγνώριση: Μοιάζει πολύ με την Ασπρομέτωπη αλλά είναι αισθητά μικρότερη σε μέγεθος, με πιο κοντό λαιμό και μικρό, τριγωνικό, έντονο ροζ ράμφος.
Κρίσιμα Χαρακτηριστικά: Το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο (ακόμα και σε σύγκριση με νεαρές Ασπρομέτωπες) είναι ο έντονος κίτρινος δακτύλιος γύρω από το μάτι (eye-ring). Επίσης, η λευκή κηλίδα στο μέτωπο είναι πιο εκτεταμένη και ανεβαίνει πιο ψηλά στο κεφάλι, φτάνοντας μέχρι το επίπεδο των ματιών. Κατά την πτήση, οι φτερούγες της προεξέχουν σαφώς περισσότερο πίσω από την ουρά σε σχέση με την Ασπρομέτωπη.
◾5. Τουνδρόχηνα, Tundra Bean Goose (Anser serrirostris)
Πρώην υποείδος της Χωραφόχηνας, που πλέον θεωρείται ξεχωριστό είδος. Αναπαράγεται στη ζώνη της τούνδρας.
Χαρακτηριστικά: Πολύ παρόμοια με τη Χωραφόχηνα, αλλά με ελαφρώς πιο κοντό λαιμό και πιο "χοντροκομμένο", βαθύ ράμφος. Το πορτοκαλί χρώμα στο ράμφος είναι πιο περιορισμένο (συνήθως μια στενή λωρίδα).
Καθεστώς: Σπάνιος και σποραδικός χειμερινός επισκέπτης στην Ελλάδα, συχνά μαζί με άλλες χήνες στους υγροτόπους της Βόρειας Ελλάδας.
Πρώην υποείδος της Χωραφόχηνας, που πλέον θεωρείται ξεχωριστό είδος. Αναπαράγεται στη ζώνη της τούνδρας.
Χαρακτηριστικά: Πολύ παρόμοια με τη Χωραφόχηνα, αλλά με ελαφρώς πιο κοντό λαιμό και πιο "χοντροκομμένο", βαθύ ράμφος. Το πορτοκαλί χρώμα στο ράμφος είναι πιο περιορισμένο (συνήθως μια στενή λωρίδα).
Καθεστώς: Σπάνιος και σποραδικός χειμερινός επισκέπτης στην Ελλάδα, συχνά μαζί με άλλες χήνες στους υγροτόπους της Βόρειας Ελλάδας.
◾6. Βραχύρρυγχη Χήνα, Pink-footed Goose (Anser brachyrhynchus)
Μια μικρού-μεσαίου μεγέθους χήνα του μακρινού βορρά (Γροιλανδία, Ισλανδία, Σβάλμπαρντ).
Χαρακτηριστικά: Ξεχωρίζει από τα εντυπωσιακά ροζ πόδια της και το πολύ κοντό, μαύρο ράμφος της με τη χαρακτηριστική ροζ ζώνη στη μέση. Το κεφάλι και ο λαιμός της είναι έντονα σκούρα καφέ, δημιουργώντας αντίθεση με το πιο ανοιχτό γκρίζο σώμα.
Καθεστώς: Εξαιρετικά σπάνια (τυχαίος επισκέπτης / vagrant) στην Ελλάδα, καθώς οι κύριοι διάδρομοι μετανάστευσής της βρίσκονται στη Βορειοδυτική Ευρώπη.
Μια μικρού-μεσαίου μεγέθους χήνα του μακρινού βορρά (Γροιλανδία, Ισλανδία, Σβάλμπαρντ).
Χαρακτηριστικά: Ξεχωρίζει από τα εντυπωσιακά ροζ πόδια της και το πολύ κοντό, μαύρο ράμφος της με τη χαρακτηριστική ροζ ζώνη στη μέση. Το κεφάλι και ο λαιμός της είναι έντονα σκούρα καφέ, δημιουργώντας αντίθεση με το πιο ανοιχτό γκρίζο σώμα.
Καθεστώς: Εξαιρετικά σπάνια (τυχαίος επισκέπτης / vagrant) στην Ελλάδα, καθώς οι κύριοι διάδρομοι μετανάστευσής της βρίσκονται στη Βορειοδυτική Ευρώπη.
◾7. Κυκνόμορφη Χήνα (ή Κυκνόχηνα), Swan Goose (Anser cygnoides) – καταττάσεται και ώς Cygnopsis
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο μονοτυπικό γένος Cygnopsis. Είναι η άγρια πρόγονος της γνωστής κατοικίδιας "Κινεζικής Χήνας".
Χαρακτηριστικά: Μεγάλη χήνα με μακρύ, κυκνείο λαιμό και ένα πολύ χαρακτηριστικό, μακρύ, εντελώς μαύρο ράμφος. Ο λαιμός της έχει μια έντονη διχρωμία: είναι πολύ σκούρος καφέ στο πίσω μέρος και πολύ ανοιχτός, σχεδόν κρεμ, στο μπροστινό.
Καθεστώς: Ασιατικό είδος (Μογγολία, Κίνα, Ρωσία) που απειλείται με εξαφάνιση. Στην Ελλάδα δεν απαντάται σε άγρια κατάσταση, παρά μόνο ως δραπέτης από συλλογές ή πάρκα.
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο μονοτυπικό γένος Cygnopsis. Είναι η άγρια πρόγονος της γνωστής κατοικίδιας "Κινεζικής Χήνας".
Χαρακτηριστικά: Μεγάλη χήνα με μακρύ, κυκνείο λαιμό και ένα πολύ χαρακτηριστικό, μακρύ, εντελώς μαύρο ράμφος. Ο λαιμός της έχει μια έντονη διχρωμία: είναι πολύ σκούρος καφέ στο πίσω μέρος και πολύ ανοιχτός, σχεδόν κρεμ, στο μπροστινό.
Καθεστώς: Ασιατικό είδος (Μογγολία, Κίνα, Ρωσία) που απειλείται με εξαφάνιση. Στην Ελλάδα δεν απαντάται σε άγρια κατάσταση, παρά μόνο ως δραπέτης από συλλογές ή πάρκα.
◾8. Ραβδοκέφαλη Χήνα, Bar-headed Goose (Anser indicus)
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο γένος Eulabeia. Πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα πουλιά για τις πτήσεις του σε μεγάλα υψόμετρα, καθώς μεταναστεύει πάνω από τα Ιμαλάια.
Χαρακτηριστικά: Πανέμορφη και εύκολα αναγνωρίσιμη χήνα. Το σώμα της είναι ανοιχτό γκρίζο, ο λαιμός της μαύρος με μια λευκή λωρίδα στα πλάγια, και το λευκό κεφάλι της φέρει δύο παράλληλες μαύρες ραβδώσεις στο πίσω μέρος. Το ράμφος και τα πόδια της είναι κίτρινα/πορτοκαλί.
Καθεστώς: Είδος της Κεντρικής Ασίας. Στην Ελλάδα οι ελάχιστες καταγραφές αφορούν σχεδόν αποκλειστικά πουλιά που έχουν δραπετεύσει από αιχμαλωσία (escapes).
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο γένος Eulabeia. Πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα πουλιά για τις πτήσεις του σε μεγάλα υψόμετρα, καθώς μεταναστεύει πάνω από τα Ιμαλάια.
Χαρακτηριστικά: Πανέμορφη και εύκολα αναγνωρίσιμη χήνα. Το σώμα της είναι ανοιχτό γκρίζο, ο λαιμός της μαύρος με μια λευκή λωρίδα στα πλάγια, και το λευκό κεφάλι της φέρει δύο παράλληλες μαύρες ραβδώσεις στο πίσω μέρος. Το ράμφος και τα πόδια της είναι κίτρινα/πορτοκαλί.
Καθεστώς: Είδος της Κεντρικής Ασίας. Στην Ελλάδα οι ελάχιστες καταγραφές αφορούν σχεδόν αποκλειστικά πουλιά που έχουν δραπετεύσει από αιχμαλωσία (escapes).
Υπογένος Λευκόχηνες (Chen) 3 είδη
Θεωρείται από πολλούς ορνιθολόγους σαν ξεχωριστό γένος.Αναπαράγονται σε υποαρκτικές περιοχές της Βόρειας Αμερικής και σε όλο τον Βερίγγειο Πορθμό, μεταναστεύουν προς το νότο το χειμώνα. Ανατομικά μοιάζουν με τις Σταχτόχηνες, ωστόσο η εξωτερική μορφή, η βιογεωγραφία, και στοιχεία της μοριακής δείχνουν ότι οι Λευκόχηνες έχουν πράγματι διαφορετική εξελικτική καταγωγή από τις Σταχτόχηνες, από την οποία αποσπάστηκε αρκετά πρόσφατα, ουσιαστικά αντικαθιστώντας τους στη Βόρεια Αμερική.
◾1. Χιονόχηνα, Snow Goose (Chen caerulescens)
Εντυπωσιακή, εντελώς λευκή χήνα με μαύρα άκρα στις φτερούγες και ροζ ράμφος (υπάρχει και σκούρα μορφή, η "blue morph").
Η Χιονόχηνα είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και πολυπληθείς χήνες της Βόρειας Αμερικής. Είναι διάσημη για τα θεαματικά, τεράστια κοπάδια της που μετακινούνται κατά χιλιάδες κατά τη μετανάστευση. Στην Ευρώπη εμφανίζεται εξαιρετικά σπάνια ως τυχαίος επισκέπτης (vagrant), αν και πολλές καταγραφές αφορούν πουλιά που έχουν δραπετεύσει από συλλογές.
Δύο Χρωματικές Μορφές (Morphs): Το είδος παρουσιάζει έντονο πολυμορφισμό και εμφανίζεται σε δύο εντελώς διαφορετικές φάσεις φτερώματος, οι οποίες όμως ζουν και ζευγαρώνουν μαζί:
Λευκή μορφή (White morph): Το σώμα είναι εντελώς κατάλευκο, με μοναδική εξαίρεση τα έντονα μαύρα πρωτεύοντα φτερά πτήσης στις άκρες των φτερών, τα οποία είναι ορατά κυρίως όταν το πουλί ανοίγει τις φτερούγες του ή πετάει.
Σκούρα μορφή (Blue morph / "Blue Goose"): Το σώμα, η πλάτη και το στήθος έχουν ένα σκούρο γκρίζο-μπλε ή καφετί χρώμα, ενώ το κεφάλι και το πάνω μέρος του λαιμού παραμένουν εντελώς λευκά.
Ράμφος & "Χαμόγελο": Το ράμφος της είναι δυνατό, βαθύ και ροζ, με ένα πολύ χαρακτηριστικό μαύρο άνοιγμα στα χείλη (tomia). Αυτό το μαύρο σημάδι δημιουργεί την οπτική ψευδαίσθηση ότι το πουλί χαμογελάει (συχνά αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως "grinning patch"). Τα πόδια της είναι επίσης ροζ.
Εντυπωσιακή, εντελώς λευκή χήνα με μαύρα άκρα στις φτερούγες και ροζ ράμφος (υπάρχει και σκούρα μορφή, η "blue morph").
Η Χιονόχηνα είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και πολυπληθείς χήνες της Βόρειας Αμερικής. Είναι διάσημη για τα θεαματικά, τεράστια κοπάδια της που μετακινούνται κατά χιλιάδες κατά τη μετανάστευση. Στην Ευρώπη εμφανίζεται εξαιρετικά σπάνια ως τυχαίος επισκέπτης (vagrant), αν και πολλές καταγραφές αφορούν πουλιά που έχουν δραπετεύσει από συλλογές.
Δύο Χρωματικές Μορφές (Morphs): Το είδος παρουσιάζει έντονο πολυμορφισμό και εμφανίζεται σε δύο εντελώς διαφορετικές φάσεις φτερώματος, οι οποίες όμως ζουν και ζευγαρώνουν μαζί:
Λευκή μορφή (White morph): Το σώμα είναι εντελώς κατάλευκο, με μοναδική εξαίρεση τα έντονα μαύρα πρωτεύοντα φτερά πτήσης στις άκρες των φτερών, τα οποία είναι ορατά κυρίως όταν το πουλί ανοίγει τις φτερούγες του ή πετάει.
Σκούρα μορφή (Blue morph / "Blue Goose"): Το σώμα, η πλάτη και το στήθος έχουν ένα σκούρο γκρίζο-μπλε ή καφετί χρώμα, ενώ το κεφάλι και το πάνω μέρος του λαιμού παραμένουν εντελώς λευκά.
Ράμφος & "Χαμόγελο": Το ράμφος της είναι δυνατό, βαθύ και ροζ, με ένα πολύ χαρακτηριστικό μαύρο άνοιγμα στα χείλη (tomia). Αυτό το μαύρο σημάδι δημιουργεί την οπτική ψευδαίσθηση ότι το πουλί χαμογελάει (συχνά αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία ως "grinning patch"). Τα πόδια της είναι επίσης ροζ.
◾2. Νανοχιονόχηνα, Ross's Goose (Chen rossii)
Σαν μικρογραφία της Χιονόχηνας, με πολύ μικρότερο ράμφος που στη βάση του έχει χαρακτηριστικά γαλαζωπά "μπιμπίκια".
Η Νανοχιονόχηνα αναπαράγεται στον υποαρκτικό Καναδά και ξεχειμωνιάζει στις ΗΠΑ. Όπως προδίδει και το όνομά της, αποτελεί μια μικρογραφία της Χιονόχηνας, με την οποία συχνά αναμιγνύεται στα κοπάδια, γεγονός που κάνει τον εντοπισμό της μια πραγματική πρόκληση για τους παρατηρητές πουλιών.
Αναγνώριση & Διαφορές από τη Χιονόχηνα:
Μέγεθος: Είναι σημαντικά μικρότερη, με μέγεθος που πλησιάζει περισσότερο αυτό μιας μεγάλης πάπιας παρά μιας τυπικής χήνας. Ο λαιμός της είναι πιο κοντός και το κεφάλι της πιο στρογγυλεμένο.
Ράμφος: Αυτό είναι το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο. Το ράμφος της Νανοχιονόχηνας είναι πολύ μικρό, κοντό και τριγωνικό.
Η Βάση του Ράμφους: Στα ενήλικα πουλιά, η βάση του ράμφους (κοντά στο πρόσωπο) αποκτά ένα χαρακτηριστικό σκούρο γαλαζωπό ή πρασινωπό χρώμα και καλύπτεται από μικρά σαρκώδη "μπιμπίκια" (warty caruncles).
Έλλειψη "Χαμόγελου": Αντίθετα με τη Χιονόχηνα, η γραμμή ένωσης του ράμφους της είναι ευθεία και λείπει εντελώς το μαύρο "χαμόγελο" (grinning patch).
Φτέρωμα: Σχεδόν όλα τα πουλιά ανήκουν στη λευκή μορφή (χιονάτο λευκό σώμα με μαύρες άκρες στις φτερούγες). Η σκούρα (blue) μορφή είναι εξαιρετικά σπάνια στο συγκεκριμένο είδος.
Σύγκριση στο πεδίο: Όταν κάθονται μαζί, η Νανοχιονόχηνα ξεχωρίζει αμέσως από το "γλυκό", πιο στρογγυλό κεφάλι της, το μικροσκοπικό ροζ ράμφος της που μοιάζει "κολλημένο" στο πρόσωπο, και το γεγονός ότι ο λαιμός της έχει σχεδόν το μισό μήκος από αυτόν της Χιονόχηνας.
Σαν μικρογραφία της Χιονόχηνας, με πολύ μικρότερο ράμφος που στη βάση του έχει χαρακτηριστικά γαλαζωπά "μπιμπίκια".
Η Νανοχιονόχηνα αναπαράγεται στον υποαρκτικό Καναδά και ξεχειμωνιάζει στις ΗΠΑ. Όπως προδίδει και το όνομά της, αποτελεί μια μικρογραφία της Χιονόχηνας, με την οποία συχνά αναμιγνύεται στα κοπάδια, γεγονός που κάνει τον εντοπισμό της μια πραγματική πρόκληση για τους παρατηρητές πουλιών.
Αναγνώριση & Διαφορές από τη Χιονόχηνα:
Μέγεθος: Είναι σημαντικά μικρότερη, με μέγεθος που πλησιάζει περισσότερο αυτό μιας μεγάλης πάπιας παρά μιας τυπικής χήνας. Ο λαιμός της είναι πιο κοντός και το κεφάλι της πιο στρογγυλεμένο.
Ράμφος: Αυτό είναι το πιο ασφαλές αναγνωριστικό στοιχείο. Το ράμφος της Νανοχιονόχηνας είναι πολύ μικρό, κοντό και τριγωνικό.
Η Βάση του Ράμφους: Στα ενήλικα πουλιά, η βάση του ράμφους (κοντά στο πρόσωπο) αποκτά ένα χαρακτηριστικό σκούρο γαλαζωπό ή πρασινωπό χρώμα και καλύπτεται από μικρά σαρκώδη "μπιμπίκια" (warty caruncles).
Έλλειψη "Χαμόγελου": Αντίθετα με τη Χιονόχηνα, η γραμμή ένωσης του ράμφους της είναι ευθεία και λείπει εντελώς το μαύρο "χαμόγελο" (grinning patch).
Φτέρωμα: Σχεδόν όλα τα πουλιά ανήκουν στη λευκή μορφή (χιονάτο λευκό σώμα με μαύρες άκρες στις φτερούγες). Η σκούρα (blue) μορφή είναι εξαιρετικά σπάνια στο συγκεκριμένο είδος.
Σύγκριση στο πεδίο: Όταν κάθονται μαζί, η Νανοχιονόχηνα ξεχωρίζει αμέσως από το "γλυκό", πιο στρογγυλό κεφάλι της, το μικροσκοπικό ροζ ράμφος της που μοιάζει "κολλημένο" στο πρόσωπο, και το γεγονός ότι ο λαιμός της έχει σχεδόν το μισό μήκος από αυτόν της Χιονόχηνας.
◾3. Αυτοκρατορική Χήνα, Emperor Goose (Chen canagicus)
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο μονοτυπικό γένος Philacte. Είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή σε χρωματισμούς χήνα της υποαρκτικής ζώνης, με πολύ περιορισμένη γεωγραφική εξάπλωση γύρω από τον Βερίγγειο Πορθμό (Αλάσκα και βορειοανατολική Σιβηρία).
Χαρακτηριστικά: Μεσαίου μεγέθους, με συμπαγές σώμα. Το φτέρωμά της έχει ένα μοναδικό γκρι-μπλε "φολιδωτό" μοτίβο (κάθε φτερό έχει μαύρη βάση και λευκή άκρη). Το κεφάλι και το πίσω μέρος του λαιμού είναι εντελώς λευκά, ενώ ο λαιμός μπροστά είναι μαύρος. Το ράμφος της είναι μικρό, με απαλό ροζ-πορφυρό χρώμα, και τα πόδια της είναι έντονα πορτοκαλί.
Βιολογία & Μετανάστευση: Σε αντίθεση με τις άλλες χήνες, δεν μεταναστεύει βαθιά στο νότο, αλλά ξεχειμωνιάζει κυρίως κατά μήκος των βραχωδών ακτών των Αλεούτιων Νήσων. Είναι κατ' εξοχήν "θαλασσινή" χήνα, καθώς τρέφεται σε παλιρροϊκές ζώνες με μύδια και θαλάσσια άλγη.
Κατατάσσεται από ορισμένους φορείς και στο μονοτυπικό γένος Philacte. Είναι ίσως η πιο εντυπωσιακή σε χρωματισμούς χήνα της υποαρκτικής ζώνης, με πολύ περιορισμένη γεωγραφική εξάπλωση γύρω από τον Βερίγγειο Πορθμό (Αλάσκα και βορειοανατολική Σιβηρία).
Χαρακτηριστικά: Μεσαίου μεγέθους, με συμπαγές σώμα. Το φτέρωμά της έχει ένα μοναδικό γκρι-μπλε "φολιδωτό" μοτίβο (κάθε φτερό έχει μαύρη βάση και λευκή άκρη). Το κεφάλι και το πίσω μέρος του λαιμού είναι εντελώς λευκά, ενώ ο λαιμός μπροστά είναι μαύρος. Το ράμφος της είναι μικρό, με απαλό ροζ-πορφυρό χρώμα, και τα πόδια της είναι έντονα πορτοκαλί.
Βιολογία & Μετανάστευση: Σε αντίθεση με τις άλλες χήνες, δεν μεταναστεύει βαθιά στο νότο, αλλά ξεχειμωνιάζει κυρίως κατά μήκος των βραχωδών ακτών των Αλεούτιων Νήσων. Είναι κατ' εξοχήν "θαλασσινή" χήνα, καθώς τρέφεται σε παλιρροϊκές ζώνες με μύδια και θαλάσσια άλγη.
