Σεισοπυγίδες (Motacillidae) 
Οικογένεια ωδικών πουλιών γνωστών κυρίως με το όνομα σουσουράδες, ή κωλοσούσες. Είναι πουλιά μικρά, χαριτωμένα, ζωηρότατα και ευκίνητα, που κουνούν συνέχεια την ουρά τους και γυρίζουν το κεφάλι τους δεξιά και αριστερά.
Οι Σ. συνήθως μένουν στο έδαφος, στο οποίο περπατούν με μικρούς βηματισμούς, και πετούν μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Ζουν σε υγρές περιοχές, κοντά σε ρυάκια και τέλματα.
Τρέφονται κυρίως με έντομα, προνύμφες, σκουλήκια, μαλάκια και μικρά καρκινοειδή. Τις φωλιές τους τις φτιάχνουν πάνω στο έδαφος ή μέσα στις κοιλότητες δέντρων σε ζώνες κοντά στα νερά.
Υπάρχουν 20 περίπου είδη Σ. από τα οποία τα κυριότερα είναι η σ. η λευκή, η σ. η ξανθόχρωμη και η σ. η μελανοκέφαλη.
Ανάλογα με τα είδη, τα πουλιά αυτά, με τα κομψά σχήματα και με τις πολύ χαριτωμένες συχνά κινήσεις, λέγονται καλάνδρες, άνθη και χορευτές: το τελευταίο όνομα, και προπάντων το όνομα σουσουράδα, δίνονται για το ότι τα στρουθιόμορφα αυτά όταν προχωρούν ανεβοκατεβάζουν την ουρά.
Στην Ελλάδα απαντούν τρία είδη, κοινώς γνωστά ως κιτρινοσουσουράδα, Σεισοπυγίς η κιτρίνη (Motacilla flava) σταχτοσουσουράδα, σουσουράδα η τεφρά (Motacilla cinerea) και λευκοσουσουράδα, Σεισοπυγίς η λευκή (Motacilla alba).
Κατά την άνοιξη το αρσενικό της σ. της κίτρινης (Motacilla flava) έχει τα ανώτερα τμήματα κίτρινα, ανάμεικτα με κιτρινωπό πράσινο, ενώ το φτέρωμα των μπροστινών και κατώτερων τμημάτων είναι ζωηρό κίτρινο, τα κωπαία και το ουραίο πτερύγιο είναι σκούρα καφέ με λευκές παρυφές και η μακριά ουρά είναι στρογγυλωπή στο άκρο.
Η Οικογένεια των Σεισοπυγίδων (Motacillidae) στην Ελλάδα
Η οικογένεια Motacillidae περιλαμβάνει μικρού έως μεσαίου μεγέθους στρουθιόμορφα πουλιά, γνωστά για τη χαρακτηριστική κίνηση της ουράς τους πάνω-κάτω. Στην Ελλάδα, η οικογένεια εκπροσωπείται από δύο κύρια γένη: τις Σουσουράδες (Motacilla) και τους Ανθούς (Anthus).
Γενικά Χαρακτηριστικά
Τα μέλη αυτής της οικογένειας είναι κυρίως εδαφόβια πουλιά. Έχουν λεπτό σώμα, μακριά πόδια με γαμψά νύχια (ιδιαίτερα το πίσω νύχι στους Ανθούς) και λεπτό ράμφος για τη σύλληψη εντόμων. Προτιμούν ανοιχτούς βιότοπους, από υγρότοπους και ακτές μέχρι αλπικά λιβάδια.
1. Οι Σουσουράδες (Γένος Motacilla)
Οι σουσουράδες χαρακτηρίζονται από τις πολύ μακριές ουρές τους και το έντονο βάδισμα.
🔸Λευκοσουσουράδα (Motacilla alba)
Το πιο κοινό και αναγνωρίσιμο είδος. Είναι μόνιμος κάτοικος στην Ελλάδα.
Εμφάνιση: Ασπρόμαυρη με γκρίζα πλάτη.
Βιότοπος: Συναντάται παντού, από κήπους και πόλεις μέχρι κοντά σε νερό.
🔸Σταχτοσουσουράδα (Motacilla cinerea)
Εμφάνιση: Έχει γκρίζα πλάτη, κίτρινη κοιλιά και την μακρύτερη ουρά από όλες τις σουσουράδες. Τα αρσενικά την άνοιξη έχουν μαύρο λαιμό.
Βιότοπος: Ζει σχεδόν αποκλειστικά κοντά σε τρεχούμενα νερά, ρυάκια και ορεινά ποτάμια.
🔸Κιτρινοσουσουράδα (Motacilla flava)
Ένα είδος με πολλές γεωγραφικές φυλές (υποείδη). Στην Ελλάδα αναπαράγεται κυρίως η φυλή feldegg (Μαυροκέφαλη Σουσουράδα).
Εμφάνιση: Έντονη κίτρινη κοιλιά και λαδί πλάτη. Το χρώμα του κεφαλιού ποικίλλει ανάλογα με το υποείδος (μαύρο, γαλάζιο ή γκρίζο).
Βιότοπος: Υγρά λιβάδια, έλη και καλλιέργειες κοντά σε νερό. Είναι μεταναστευτικό είδος.
2. Οι Ανθοί (Γένος Anthus)
Οι Ανθοί είναι πιο δυσδιάκριτοι, με χρώματα "παραλλαγής" (καφέ και μπεζ με ραβδώσεις), θυμίζοντας μικρές σιταρήθρες.
🔸Δενδροκελάδα, Δενδροανθός (Anthus trivialis)
Χαρακτηριστικά: Μεταναστευτικό είδος που αναπαράγεται στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα.
Βιότοπος: Ανοιχτά δάση με ξέφωτα. Είναι γνωστός για το "παρασουτίστικο" πέταγμα που κάνει όταν κελαηδάει.
🔸Λιβαδοκελάδα, Λιβαδοανθός (Anthus pratensis)
Χαρακτηριστικά: Πολύ κοινός διαχειμάζων επισκέπτης στην Ελλάδα.
Βιότοπος: Λιβάδια, βοσκοτόπια και ανοιχτές πεδιάδες. Έχει πιο λεπτή φωνή από τον Δενδροανθό.
🔸Νεροκελάδα, Νεροανθός (Anthus spinoletta)
Χαρακτηριστικά: Διαχειμάζει στην Ελλάδα σε υγρότοπους και ακτές, αλλά το καλοκαίρι φωλιάζει σε πολύ υψηλά υψόμετρα (αλπική ζώνη).
Εμφάνιση: Το χειμώνα είναι γκρίζος-καφέ, ενώ την άνοιξη αποκτά μια ρόδινη απόχρωση στο στήθος.
🔸Χαμοκελάδα, Γελαδάρης (Anthus campestris)
Χαρακτηριστικά: Μεγαλύτερος από τους υπόλοιπους ανθούς, με πιο ανοιχτόχρωμο, αμμουδί φτέρωμα και λιγότερες ραβδώσεις.
Βιότοπος: Πολύ ξερές, πετρώδεις εκτάσεις και αμμώδεις περιοχές.
Κοκκινοκελάδα, Κόκκινος Ανθός (Anthus cervinus)
Χαρακτηριστικά: Περαστικός μετανάστης από την Ελλάδα.
Εμφάνιση: Ξεχωρίζει από το κεραμιδί-κόκκινο χρώμα στο λαιμό και το πρόσωπο κατά την εαρινή μετανάστευση.
Αυτά τα πουλιά αποτελούν σημαντικό δείκτη της υγείας των οικοσυστημάτων μας, καθώς τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με έντομα, ελέγχοντας τους πληθυσμούς τους με φυσικό τρόπο.
Ινφογράφημα: Σεισοπυγίδες της Ελλάδας
Οικογένεια ωδικών πουλιών γνωστών κυρίως με το όνομα σουσουράδες, ή κωλοσούσες. Είναι πουλιά μικρά, χαριτωμένα, ζωηρότατα και ευκίνητα, που κουνούν συνέχεια την ουρά τους και γυρίζουν το κεφάλι τους δεξιά και αριστερά.
Οι Σ. συνήθως μένουν στο έδαφος, στο οποίο περπατούν με μικρούς βηματισμούς, και πετούν μόνο για μικρό χρονικό διάστημα. Ζουν σε υγρές περιοχές, κοντά σε ρυάκια και τέλματα.
Τρέφονται κυρίως με έντομα, προνύμφες, σκουλήκια, μαλάκια και μικρά καρκινοειδή. Τις φωλιές τους τις φτιάχνουν πάνω στο έδαφος ή μέσα στις κοιλότητες δέντρων σε ζώνες κοντά στα νερά.
Υπάρχουν 20 περίπου είδη Σ. από τα οποία τα κυριότερα είναι η σ. η λευκή, η σ. η ξανθόχρωμη και η σ. η μελανοκέφαλη.
Ανάλογα με τα είδη, τα πουλιά αυτά, με τα κομψά σχήματα και με τις πολύ χαριτωμένες συχνά κινήσεις, λέγονται καλάνδρες, άνθη και χορευτές: το τελευταίο όνομα, και προπάντων το όνομα σουσουράδα, δίνονται για το ότι τα στρουθιόμορφα αυτά όταν προχωρούν ανεβοκατεβάζουν την ουρά.
Στην Ελλάδα απαντούν τρία είδη, κοινώς γνωστά ως κιτρινοσουσουράδα, Σεισοπυγίς η κιτρίνη (Motacilla flava) σταχτοσουσουράδα, σουσουράδα η τεφρά (Motacilla cinerea) και λευκοσουσουράδα, Σεισοπυγίς η λευκή (Motacilla alba).
Κατά την άνοιξη το αρσενικό της σ. της κίτρινης (Motacilla flava) έχει τα ανώτερα τμήματα κίτρινα, ανάμεικτα με κιτρινωπό πράσινο, ενώ το φτέρωμα των μπροστινών και κατώτερων τμημάτων είναι ζωηρό κίτρινο, τα κωπαία και το ουραίο πτερύγιο είναι σκούρα καφέ με λευκές παρυφές και η μακριά ουρά είναι στρογγυλωπή στο άκρο.
Η Οικογένεια των Σεισοπυγίδων (Motacillidae) στην Ελλάδα
Η οικογένεια Motacillidae περιλαμβάνει μικρού έως μεσαίου μεγέθους στρουθιόμορφα πουλιά, γνωστά για τη χαρακτηριστική κίνηση της ουράς τους πάνω-κάτω. Στην Ελλάδα, η οικογένεια εκπροσωπείται από δύο κύρια γένη: τις Σουσουράδες (Motacilla) και τους Ανθούς (Anthus).
Γενικά Χαρακτηριστικά
Τα μέλη αυτής της οικογένειας είναι κυρίως εδαφόβια πουλιά. Έχουν λεπτό σώμα, μακριά πόδια με γαμψά νύχια (ιδιαίτερα το πίσω νύχι στους Ανθούς) και λεπτό ράμφος για τη σύλληψη εντόμων. Προτιμούν ανοιχτούς βιότοπους, από υγρότοπους και ακτές μέχρι αλπικά λιβάδια.
1. Οι Σουσουράδες (Γένος Motacilla)
Οι σουσουράδες χαρακτηρίζονται από τις πολύ μακριές ουρές τους και το έντονο βάδισμα.
🔸Λευκοσουσουράδα (Motacilla alba)
Το πιο κοινό και αναγνωρίσιμο είδος. Είναι μόνιμος κάτοικος στην Ελλάδα.
Εμφάνιση: Ασπρόμαυρη με γκρίζα πλάτη.
Βιότοπος: Συναντάται παντού, από κήπους και πόλεις μέχρι κοντά σε νερό.
🔸Σταχτοσουσουράδα (Motacilla cinerea)
Εμφάνιση: Έχει γκρίζα πλάτη, κίτρινη κοιλιά και την μακρύτερη ουρά από όλες τις σουσουράδες. Τα αρσενικά την άνοιξη έχουν μαύρο λαιμό.
Βιότοπος: Ζει σχεδόν αποκλειστικά κοντά σε τρεχούμενα νερά, ρυάκια και ορεινά ποτάμια.
🔸Κιτρινοσουσουράδα (Motacilla flava)
Ένα είδος με πολλές γεωγραφικές φυλές (υποείδη). Στην Ελλάδα αναπαράγεται κυρίως η φυλή feldegg (Μαυροκέφαλη Σουσουράδα).
Εμφάνιση: Έντονη κίτρινη κοιλιά και λαδί πλάτη. Το χρώμα του κεφαλιού ποικίλλει ανάλογα με το υποείδος (μαύρο, γαλάζιο ή γκρίζο).
Βιότοπος: Υγρά λιβάδια, έλη και καλλιέργειες κοντά σε νερό. Είναι μεταναστευτικό είδος.
2. Οι Ανθοί (Γένος Anthus)
Οι Ανθοί είναι πιο δυσδιάκριτοι, με χρώματα "παραλλαγής" (καφέ και μπεζ με ραβδώσεις), θυμίζοντας μικρές σιταρήθρες.
🔸Δενδροκελάδα, Δενδροανθός (Anthus trivialis)
Χαρακτηριστικά: Μεταναστευτικό είδος που αναπαράγεται στη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα.
Βιότοπος: Ανοιχτά δάση με ξέφωτα. Είναι γνωστός για το "παρασουτίστικο" πέταγμα που κάνει όταν κελαηδάει.
🔸Λιβαδοκελάδα, Λιβαδοανθός (Anthus pratensis)
Χαρακτηριστικά: Πολύ κοινός διαχειμάζων επισκέπτης στην Ελλάδα.
Βιότοπος: Λιβάδια, βοσκοτόπια και ανοιχτές πεδιάδες. Έχει πιο λεπτή φωνή από τον Δενδροανθό.
🔸Νεροκελάδα, Νεροανθός (Anthus spinoletta)
Χαρακτηριστικά: Διαχειμάζει στην Ελλάδα σε υγρότοπους και ακτές, αλλά το καλοκαίρι φωλιάζει σε πολύ υψηλά υψόμετρα (αλπική ζώνη).
Εμφάνιση: Το χειμώνα είναι γκρίζος-καφέ, ενώ την άνοιξη αποκτά μια ρόδινη απόχρωση στο στήθος.
🔸Χαμοκελάδα, Γελαδάρης (Anthus campestris)
Χαρακτηριστικά: Μεγαλύτερος από τους υπόλοιπους ανθούς, με πιο ανοιχτόχρωμο, αμμουδί φτέρωμα και λιγότερες ραβδώσεις.
Βιότοπος: Πολύ ξερές, πετρώδεις εκτάσεις και αμμώδεις περιοχές.
Κοκκινοκελάδα, Κόκκινος Ανθός (Anthus cervinus)
Χαρακτηριστικά: Περαστικός μετανάστης από την Ελλάδα.
Εμφάνιση: Ξεχωρίζει από το κεραμιδί-κόκκινο χρώμα στο λαιμό και το πρόσωπο κατά την εαρινή μετανάστευση.
Αυτά τα πουλιά αποτελούν σημαντικό δείκτη της υγείας των οικοσυστημάτων μας, καθώς τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με έντομα, ελέγχοντας τους πληθυσμούς τους με φυσικό τρόπο.
Είδος
Καθεστώς
Κύριος Βιότοπος
Λευκοσουσουράδα
Μόνιμο
Παντού
Σταχτοσουσουράδα
Μόνιμο
Ρεύματα / Ποτάμια
Κιτρινοσουσουράδα
Μεταναστευτικό
Υγρά Λιβάδια
Δενδροανθός
Μεταναστευτικό
Δάση / Ξέφωτα
Λιβαδοανθός
Χειμερινός Επισκέπτης
Πεδιάδες
Γελαδάρης
Μεταναστευτικό
Ξηρές Εκτάσεις
Νεροανθός
Μικτό
Ακτές / Βουνά
Σεισοπυγίδες της Ελλάδας
Σύντομος οδηγός αναγνώρισης για Σουσουράδες & Ανθούς
