Σπουργίτια, Πασσερίδες (Passeridae) 
Κοινό όνομα μεικών παμφάγων στρουθιόμορφων, που ανήκουν όλα σχεδόν στην οικογένεια των Πλοκεϊδών. Τα πουλιά αυτά έχουν μικρές διαστάσεις, πόδια λεπτά αλλά δυνατά, ράμφος κοντό, κωνικού σχεδόν σχήματος, και χαρακτηρίζονται γενικά από το ζωηρό χαρακτήρα τους και την ομαδική τους ζωή.
Το σ. το κατοικίδιο passer domesticus), ο γνωστός μας σπουργίτης, έχει μήκος 15 περίπου εκ., μέσο άνοιγμα των δύο μεγάλων φτερών 25 εκ. και βάρος γύρω στα 30 γρ. Το φτέρωμά του διαφέρει σε χρώμα, ανάλογα με το φύλο και την ηλικία.
Ένα είδος, το ιταλικό (passer Italiae), που μερικοί ορνιθολόγοι το θεωρούν υποείδος του προηγούμενου, είναι τυπικό της ιταλικής χερσονήσου: το αρσενικό, που έχει καστανό κεφάλι με λευκό χρώμα στα πλάγια και από μια λουρίδα μεταξύ ράμφους και ματιών.
Το ισπανικό (passer hispaniolensis), αναγνωρίζεται απ’ το μαύρο χρώμα της ράχης του στήθους και σημαντικού μέρους των πλευρών, είναι διαδομένο στην Ιβηρική χερσόνησο, στην βόρεια Αφρική, στα νησιά της Μεσογείου και στη Μικρά Ασία.
Το ορεινό (passer montanus) είναι λίγο μικρότερο από τα προηγούμενα και έχει σχήμα πιο λεπτό. Ζει σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, μακριά από κατοικημένα μέρη.
Ένα άλλο είδος, ο αγριοσπουργίτης petronia petronia), που διακρίνεται από μια κίτρινη κηλίδα στο λαιμό και από μια λευκή στην άκρη κάθε ουραίου φτερού, είναι διαδομένο στη νότια και ανατολική Ευρώπη και στη δυτική Ασία, όπου συχνάζει στις άγονες λοφώδεις και ορεινές ζώνες.
Ένα αφρικανικό είδος είναι ο φιλέταιρος (philetairus socins), με σκούρο καστανό φτέρωμα και ανοιχτότερες τις άκρες των φτερών.
Ένα παρόμοιο στρουθιόμορφο είναι και η Γαλαζοκότσυφας, μοντίκολα η ερημίτισσα (monticola solitarius), που ανήκει στην οικογένεια των Τουρδιδών από τον Απρίλιο ως το Σεπτέμβριο ζει στη νότια Ευρώπη και στην κεντρική και δυτική Ασία, απ’ όπου το φθινόπωρο μεταναστεύει για να διαχειμάσει σε νοτιότερες περιοχές. Το στρουθιόμορφο αυτό, που θεωρείται ωδικό πτηνό, αποφεύγει τη συμβίωση με άλλα πτηνά, γι’ αυτό και ονομάστηκε «ερημίτισσα».
Οι Πασσερίδες είναι μια οικογένεια μικρών στρουθιόμορφων πουλιών με παχύ, κωνικό ράμφος, ιδανικό για την κατανάλωση σπόρων. Αν και φαίνονται απλοί, οι σπουργίτες παρουσιάζουν μεγάλη προσαρμοστικότητα σε διαφορετικά περιβάλλοντα, από τις πόλεις μέχρι τις ψηλές βουνοκορφές και τις ερήμους. Μερικά από τα σημαντικότερα είδη που διακρίνονται είναι:
Ακολουθούν τα κυριότερα είδη που αντιπροσωπεύουν αυτή την κατηγορία:
Κοινό όνομα μεικών παμφάγων στρουθιόμορφων, που ανήκουν όλα σχεδόν στην οικογένεια των Πλοκεϊδών. Τα πουλιά αυτά έχουν μικρές διαστάσεις, πόδια λεπτά αλλά δυνατά, ράμφος κοντό, κωνικού σχεδόν σχήματος, και χαρακτηρίζονται γενικά από το ζωηρό χαρακτήρα τους και την ομαδική τους ζωή.
Το σ. το κατοικίδιο passer domesticus), ο γνωστός μας σπουργίτης, έχει μήκος 15 περίπου εκ., μέσο άνοιγμα των δύο μεγάλων φτερών 25 εκ. και βάρος γύρω στα 30 γρ. Το φτέρωμά του διαφέρει σε χρώμα, ανάλογα με το φύλο και την ηλικία.
Ένα είδος, το ιταλικό (passer Italiae), που μερικοί ορνιθολόγοι το θεωρούν υποείδος του προηγούμενου, είναι τυπικό της ιταλικής χερσονήσου: το αρσενικό, που έχει καστανό κεφάλι με λευκό χρώμα στα πλάγια και από μια λουρίδα μεταξύ ράμφους και ματιών.
Το ισπανικό (passer hispaniolensis), αναγνωρίζεται απ’ το μαύρο χρώμα της ράχης του στήθους και σημαντικού μέρους των πλευρών, είναι διαδομένο στην Ιβηρική χερσόνησο, στην βόρεια Αφρική, στα νησιά της Μεσογείου και στη Μικρά Ασία.
Το ορεινό (passer montanus) είναι λίγο μικρότερο από τα προηγούμενα και έχει σχήμα πιο λεπτό. Ζει σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, μακριά από κατοικημένα μέρη.
Ένα άλλο είδος, ο αγριοσπουργίτης petronia petronia), που διακρίνεται από μια κίτρινη κηλίδα στο λαιμό και από μια λευκή στην άκρη κάθε ουραίου φτερού, είναι διαδομένο στη νότια και ανατολική Ευρώπη και στη δυτική Ασία, όπου συχνάζει στις άγονες λοφώδεις και ορεινές ζώνες.
Ένα αφρικανικό είδος είναι ο φιλέταιρος (philetairus socins), με σκούρο καστανό φτέρωμα και ανοιχτότερες τις άκρες των φτερών.
Ένα παρόμοιο στρουθιόμορφο είναι και η Γαλαζοκότσυφας, μοντίκολα η ερημίτισσα (monticola solitarius), που ανήκει στην οικογένεια των Τουρδιδών από τον Απρίλιο ως το Σεπτέμβριο ζει στη νότια Ευρώπη και στην κεντρική και δυτική Ασία, απ’ όπου το φθινόπωρο μεταναστεύει για να διαχειμάσει σε νοτιότερες περιοχές. Το στρουθιόμορφο αυτό, που θεωρείται ωδικό πτηνό, αποφεύγει τη συμβίωση με άλλα πτηνά, γι’ αυτό και ονομάστηκε «ερημίτισσα».
Είδη τα οποία φωλιάζουν στην Ελλάδα:
σπιτοσπουργίτης, (Passer domesticus),
χωραφοσπουργίτης (Passer montanus),
δεντροσπουργίτης (Passer hispaniolensis),
πετροσπουργίτης (Petronia petronia),
χιονόστρουθος (Μontifringilla nivalis)
σπιτοσπουργίτης, (Passer domesticus),
χωραφοσπουργίτης (Passer montanus),
δεντροσπουργίτης (Passer hispaniolensis),
πετροσπουργίτης (Petronia petronia),
χιονόστρουθος (Μontifringilla nivalis)
Οι Πασσερίδες είναι μια οικογένεια μικρών στρουθιόμορφων πουλιών με παχύ, κωνικό ράμφος, ιδανικό για την κατανάλωση σπόρων. Αν και φαίνονται απλοί, οι σπουργίτες παρουσιάζουν μεγάλη προσαρμοστικότητα σε διαφορετικά περιβάλλοντα, από τις πόλεις μέχρι τις ψηλές βουνοκορφές και τις ερήμους. Μερικά από τα σημαντικότερα είδη που διακρίνονται είναι:
1. Τα Κοινά Είδη της Ελλάδας
✔Ο Σπιτοσπουργίτης, Passer domesticus
Ο σπιτοσπουργίτης κατάγεται από την μέση Ανατολή, εξαπλώθηκε μαζί με τη γεωργία, στην Ευρασία και στην βόρεια Αφρική.
Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει γκρίζο κεφάλι ("σκούφο"), καφέ αυχένα και μαύρη "ποδιά" στο στήθος.
Οικολογία: Ο πιο πιστός σύντροφος του ανθρώπου. Εξαπλώθηκε από τη Μέση Ανατολή σε όλο τον κόσμο ακολουθώντας τη γεωργία και την αστικοποίηση.
Ο σπιτοσπουργίτης κατάγεται από την μέση Ανατολή, εξαπλώθηκε μαζί με τη γεωργία, στην Ευρασία και στην βόρεια Αφρική.
Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει γκρίζο κεφάλι ("σκούφο"), καφέ αυχένα και μαύρη "ποδιά" στο στήθος.
Οικολογία: Ο πιο πιστός σύντροφος του ανθρώπου. Εξαπλώθηκε από τη Μέση Ανατολή σε όλο τον κόσμο ακολουθώντας τη γεωργία και την αστικοποίηση.
✔Ο Χωραφοσπουργίτης, Passer hispaniolensis
Ο Χωραφοσπουργίτης φτάνει σε μέγεθος περίπου τα 15 εκατοστά. Τα αρσενικά ζυγίζουν περίπου 28,4 γραμμάρια και τα θηλυκά 28,2 γραμμάρια.
Εμφάνιση: Μοιάζει με τον Σπιτοσπουργίτη, αλλά το αρσενικό έχει σοκολατί (καφέ) κεφάλι και πολύ πιο έντονο μαύρο χρώμα με πυκνές ραβδώσεις στα πλάγια του στήθους.
Συμπεριφορά: Είναι πολύ πιο κοινωνικός και φωλιάζει συχνά σε τεράστιες αποικίες πάνω σε δέντρα ή μέσα σε φωλιές μεγάλων πουλιών (π.χ. πελαργών).
Ο Χωραφοσπουργίτης φτάνει σε μέγεθος περίπου τα 15 εκατοστά. Τα αρσενικά ζυγίζουν περίπου 28,4 γραμμάρια και τα θηλυκά 28,2 γραμμάρια.
Εμφάνιση: Μοιάζει με τον Σπιτοσπουργίτη, αλλά το αρσενικό έχει σοκολατί (καφέ) κεφάλι και πολύ πιο έντονο μαύρο χρώμα με πυκνές ραβδώσεις στα πλάγια του στήθους.
Συμπεριφορά: Είναι πολύ πιο κοινωνικός και φωλιάζει συχνά σε τεράστιες αποικίες πάνω σε δέντρα ή μέσα σε φωλιές μεγάλων πουλιών (π.χ. πελαργών).
✔Ο Δεντροσπουργίτης, Passer montanus
Ιδιου μεγέθους 14 εκατοστά με τον Σπιτοσπουργίτη. Το αρσενικό έχει πολλές ομοιότητες με τον Σπιτοσπουργίτη. Ζυγίζει από 20 έως 24 γραμμάρια.
Εμφάνιση: Ξεχωρίζει από το καφέ κεφάλι (ίδιο σε αρσενικό και θηλυκό) και μια χαρακτηριστική μαύρη κηλίδα στα λευκά μάγουλα.
Βιότοπος: Προτιμά αγροτικές περιοχές, κήπους και παρυφές δασών, μακριά από το κέντρο των πόλεων.
Ιδιου μεγέθους 14 εκατοστά με τον Σπιτοσπουργίτη. Το αρσενικό έχει πολλές ομοιότητες με τον Σπιτοσπουργίτη. Ζυγίζει από 20 έως 24 γραμμάρια.
Εμφάνιση: Ξεχωρίζει από το καφέ κεφάλι (ίδιο σε αρσενικό και θηλυκό) και μια χαρακτηριστική μαύρη κηλίδα στα λευκά μάγουλα.
Βιότοπος: Προτιμά αγροτικές περιοχές, κήπους και παρυφές δασών, μακριά από το κέντρο των πόλεων.
2. Οι Σπουργίτες των Βουνών και των Βράχων
Αυτή η ομάδα σπουργιτιών (οικογένεια Passeridae) περιλαμβάνει είδη που έχουν εγκαταλείψει τις πεδιάδες και τις ερήμους για να κατακτήσουν τα πιο απόκρημνα, βραχώδη και ορεινά υψόμετρα του Πλανήτη. Πρόκειται για πουλιά εξαιρετικά ανθεκτικά στο κρύο, με δυνατά πόδια για να περπατούν στα βράχια και εξειδικευμένες συνήθειες φωλιάσματος.Ακολουθούν τα κυριότερα είδη που αντιπροσωπεύουν αυτή την κατηγορία:
✔Ο Πετροσπουργίτης, Petronia petronia
Το πιο χαρακτηριστικό είδος του γένους Petronia, στενά συνδεδεμένο με ξερά, ανοιχτά και βραχώδη περιβάλλοντα.
Βιότοπος: Προτιμά βραχώδεις λόφους, φαράγγια, γκρεμούς, αρχαία ερείπια, νταμάρια, αλλά και παραδοσιακούς πέτρινους οικισμούς. Έχει ευρεία εξάπλωση στη Μεσόγειο (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας), τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία.
Εμφάνιση: Μοιάζει αρκετά με θηλυκό σπουργίτι (ή χωραφοσπουργίτη) λόγω του καφέ-γκρι ριγωτού φτερώματός του, αλλά είναι πιο εύσωμος, με πιο χοντρό ράμφος και μια χαρακτηριστική λευκή λωρίδα στην άκρη της ουράς του. Το σήμα κατατεθέν του είναι μια μικρή κίτρινη κηλίδα στο λαιμό, η οποία όμως είναι συχνά δύσκολο να διακριθεί στο πεδίο.
Φώλιασμα: Φωλιάζει αποκλειστικά σε σχισμές βράχων, τρύπες σε πέτρινους τοίχους ή παλιά κτίρια.
Το πιο χαρακτηριστικό είδος του γένους Petronia, στενά συνδεδεμένο με ξερά, ανοιχτά και βραχώδη περιβάλλοντα.
Βιότοπος: Προτιμά βραχώδεις λόφους, φαράγγια, γκρεμούς, αρχαία ερείπια, νταμάρια, αλλά και παραδοσιακούς πέτρινους οικισμούς. Έχει ευρεία εξάπλωση στη Μεσόγειο (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας), τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία.
Εμφάνιση: Μοιάζει αρκετά με θηλυκό σπουργίτι (ή χωραφοσπουργίτη) λόγω του καφέ-γκρι ριγωτού φτερώματός του, αλλά είναι πιο εύσωμος, με πιο χοντρό ράμφος και μια χαρακτηριστική λευκή λωρίδα στην άκρη της ουράς του. Το σήμα κατατεθέν του είναι μια μικρή κίτρινη κηλίδα στο λαιμό, η οποία όμως είναι συχνά δύσκολο να διακριθεί στο πεδίο.
Φώλιασμα: Φωλιάζει αποκλειστικά σε σχισμές βράχων, τρύπες σε πέτρινους τοίχους ή παλιά κτίρια.
✔Ο Χιονόστρουθος, Montifringilla nivalis
Ο απόλυτος κυρίαρχος των μεγάλων υψομέτρων. Ανήκει στο γένος Montifringilla (που σημαίνει "σπίνος του βουνού", αν και δομικά είναι σπουργίτι).
Βιότοπος: Ζει αποκλειστικά πάνω από το όριο των δέντρων, σε αλπικά λιβάδια, γυμνές βραχώδεις πλαγιές και κοντά σε χιονούρες, συνήθως σε υψόμετρα από 1.500 έως πάνω από 3.000 μέτρα. Στην Ευρώπη τον συναντάμε στις Άλπεις, τα Πυρηναία, τα Βαλκάνια (και σε ψηλά βουνά της Ελλάδας όπως ο Όλυμπος) και τον Καύκασο.
Εμφάνιση: Ένα πανέμορφο πουλί με γκρι-σταχτί κεφάλι, καφέ ράχη και λευκό στήθος. Το πιο εντυπωσιακό του χαρακτηριστικό είναι οι μεγάλες λευκές περιοχές στις φτερούγες και την ουρά, οι οποίες κάνουν το πουλί να μοιάζει με "λευκή πεταλούδα" όταν πετάει.
Προσαρμογή: Δεν μεταναστεύει στον νότο τον χειμώνα. Αντίθετα, παραμένει στα βουνά και κατεβαίνει σε ελαφρώς χαμηλότερα υψόμετρα (ή γύρω από ορεινά καταφύγια και χιονοδρομικά κέντρα αναζητώντας τροφή) μόνο όταν οι χιονοθύελλες γίνονται ακραίες.
Ο απόλυτος κυρίαρχος των μεγάλων υψομέτρων. Ανήκει στο γένος Montifringilla (που σημαίνει "σπίνος του βουνού", αν και δομικά είναι σπουργίτι).
Βιότοπος: Ζει αποκλειστικά πάνω από το όριο των δέντρων, σε αλπικά λιβάδια, γυμνές βραχώδεις πλαγιές και κοντά σε χιονούρες, συνήθως σε υψόμετρα από 1.500 έως πάνω από 3.000 μέτρα. Στην Ευρώπη τον συναντάμε στις Άλπεις, τα Πυρηναία, τα Βαλκάνια (και σε ψηλά βουνά της Ελλάδας όπως ο Όλυμπος) και τον Καύκασο.
Εμφάνιση: Ένα πανέμορφο πουλί με γκρι-σταχτί κεφάλι, καφέ ράχη και λευκό στήθος. Το πιο εντυπωσιακό του χαρακτηριστικό είναι οι μεγάλες λευκές περιοχές στις φτερούγες και την ουρά, οι οποίες κάνουν το πουλί να μοιάζει με "λευκή πεταλούδα" όταν πετάει.
Προσαρμογή: Δεν μεταναστεύει στον νότο τον χειμώνα. Αντίθετα, παραμένει στα βουνά και κατεβαίνει σε ελαφρώς χαμηλότερα υψόμετρα (ή γύρω από ορεινά καταφύγια και χιονοδρομικά κέντρα αναζητώντας τροφή) μόνο όταν οι χιονοθύελλες γίνονται ακραίες.
✔Βραχοσπουργίτης του Ράντε (Gymnoris superciliaris)
Αν και ανήκει στο γένος Gymnoris (όπως και ο Ξανθόλαιμος Πετροσπουργίτης), το συγκεκριμένο είδος είναι γνωστό και ως Rock Sparrow στην Αφρική λόγω των προτιμήσεών του.
Βιότοπος: Συναντάται στην Κεντρική και Νότια Αφρική. Αν και προτιμά τις ξερές σαβάνες και τους ανοιχτούς θαμνώνες, συνδέεται στενά με βραχώδεις λόφους, πλαγιές και δάση που αναπτύσσονται σε πετρώδη εδάφη.
Εμφάνιση: Έχει μια πολύ έντονη, ανοιχτόχρωμη (υπόλευκη) γραμμή πάνω από το μάτι (οφρυδική γραμμή) που του δίνει ένα "αγριωπό" βλέμμα, και διαθέτει επίσης μια αμυδρή κίτρινη κηλίδα στο λαιμό.
Αν και ανήκει στο γένος Gymnoris (όπως και ο Ξανθόλαιμος Πετροσπουργίτης), το συγκεκριμένο είδος είναι γνωστό και ως Rock Sparrow στην Αφρική λόγω των προτιμήσεών του.
Βιότοπος: Συναντάται στην Κεντρική και Νότια Αφρική. Αν και προτιμά τις ξερές σαβάνες και τους ανοιχτούς θαμνώνες, συνδέεται στενά με βραχώδεις λόφους, πλαγιές και δάση που αναπτύσσονται σε πετρώδη εδάφη.
Εμφάνιση: Έχει μια πολύ έντονη, ανοιχτόχρωμη (υπόλευκη) γραμμή πάνω από το μάτι (οφρυδική γραμμή) που του δίνει ένα "αγριωπό" βλέμμα, και διαθέτει επίσης μια αμυδρή κίτρινη κηλίδα στο λαιμό.
✔Οι Ασιατικοί Χιονόσπουργιτοι (Γένη Pyrgilauda και Onychostruthus)
Στα μεγάλα οροπέδια της Κεντρικής Ασίας (ιδιαίτερα στο Θιβέτ και τα Ιμαλάια), το γένος των χιονόσπουργιτων διασπάται σε εξαιρετικά εξειδικευμένα είδη που ζουν σε υψόμετρα που συχνά ξεπερνούν τα 4.000 ή 5.000 μέτρα.
Χιονόσπουργιτος του Adams (Montifringilla adamsi): Ζει στα Ιμαλάια και το οροπέδιο του Θιβέτ, σε γυμνά, βραχώδη περιβάλλοντα με ελάχιστη βλάστηση.
Μικρός Χιονόσπουργιτος (Pyrgilauda ruficollis): Διακρίνεται για τα πανέμορφα καροτί/σκουριασμένα μπαλώματα στα πλάγια του λαιμού και του προσώπου του.
Η στρατηγική των τρωκτικών: Πολλά από αυτά τα ασιατικά είδη (όπως του γένους Pyrgilauda) έχουν αναπτύξει μια μοναδική συμβιωτική σχέση με τα τοπικά τρωκτικά των βουνών (Pikas). Επειδή στα μεγάλα υψόμετρα δεν υπάρχουν δέντρα ή βαθιές σχισμές, οι σπουργίτες αυτοί χρησιμοποιούν τις υπόγειες στοές και τις φωλιές των Pikas για να προστατευτούν από το δριμύ ψύχος και να μεγαλώσουν τα μικρά τους!
Στα μεγάλα οροπέδια της Κεντρικής Ασίας (ιδιαίτερα στο Θιβέτ και τα Ιμαλάια), το γένος των χιονόσπουργιτων διασπάται σε εξαιρετικά εξειδικευμένα είδη που ζουν σε υψόμετρα που συχνά ξεπερνούν τα 4.000 ή 5.000 μέτρα.
Χιονόσπουργιτος του Adams (Montifringilla adamsi): Ζει στα Ιμαλάια και το οροπέδιο του Θιβέτ, σε γυμνά, βραχώδη περιβάλλοντα με ελάχιστη βλάστηση.
Μικρός Χιονόσπουργιτος (Pyrgilauda ruficollis): Διακρίνεται για τα πανέμορφα καροτί/σκουριασμένα μπαλώματα στα πλάγια του λαιμού και του προσώπου του.
Η στρατηγική των τρωκτικών: Πολλά από αυτά τα ασιατικά είδη (όπως του γένους Pyrgilauda) έχουν αναπτύξει μια μοναδική συμβιωτική σχέση με τα τοπικά τρωκτικά των βουνών (Pikas). Επειδή στα μεγάλα υψόμετρα δεν υπάρχουν δέντρα ή βαθιές σχισμές, οι σπουργίτες αυτοί χρησιμοποιούν τις υπόγειες στοές και τις φωλιές των Pikas για να προστατευτούν από το δριμύ ψύχος και να μεγαλώσουν τα μικρά τους!
3. Εξειδικευμένα Είδη και Είδη της Ερήμου
Αυτή η ομάδα σπουργιτιών (οικογένεια Passeridae) αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα προσαρμοστικότητας σε μερικά από τα πιο σκληρά, άνυδρα και εξειδικευμένα οικοσυστήματα του πλανήτη. Η μορφολογία τους —με κυρίαρχα τα αμμόχρωμα, γήινα και ανοιχτά χρώματα— προσφέρει την τέλεια κάλυψη (καμουφλάζ) απέναντι στους θηρευτές του ανοιχτού περιβάλλοντος.
✔Ο Λοφιοσπουργίτης, Carpospiza brachydactyla
Μοιάζει περισσότερο με κορυδαλλό ή ανθό, με πολύ αμμόχρωμο φτέρωμα.
Ταξινομική ιδιαιτερότητα: Είναι το μοναδικό μέλος του μονοτυπικού γένους Carpospiza. Συχνά μετακινείται ταξινομικά ανάμεσα στους σπουργίτες (Passeridae) και τους σπίνους (Fringillidae), αλλά οι σύγχρονες γενετικές αναλύσεις τον κατατάσσουν σταθερά στους Passeridae.
Εμφάνιση & Συμπεριφορά: Όπως πολύ σωστά αναφέρετε, η εμφάνισή του θυμίζει έντονα κορυδαλλό (λόγω του ομοιόμορφου αμμόχρωμου/γκρι-καφέ φτερώματος) ή θηλυκό ανθό (πίπη). Αντίθετα με άλλους σπουργίτες, έχει την τάση να κάνει νομαδικές μετακινήσεις ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και την επάρκεια τροφής (σπόροι και έντομα).
Μοιάζει περισσότερο με κορυδαλλό ή ανθό, με πολύ αμμόχρωμο φτέρωμα.
Ταξινομική ιδιαιτερότητα: Είναι το μοναδικό μέλος του μονοτυπικού γένους Carpospiza. Συχνά μετακινείται ταξινομικά ανάμεσα στους σπουργίτες (Passeridae) και τους σπίνους (Fringillidae), αλλά οι σύγχρονες γενετικές αναλύσεις τον κατατάσσουν σταθερά στους Passeridae.
Εμφάνιση & Συμπεριφορά: Όπως πολύ σωστά αναφέρετε, η εμφάνισή του θυμίζει έντονα κορυδαλλό (λόγω του ομοιόμορφου αμμόχρωμου/γκρι-καφέ φτερώματος) ή θηλυκό ανθό (πίπη). Αντίθετα με άλλους σπουργίτες, έχει την τάση να κάνει νομαδικές μετακινήσεις ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και την επάρκεια τροφής (σπόροι και έντομα).
✔Ο Ερημοσπουργίτης, Passer simplex
Ένας πολύ ανοιχτόχρωμος, σχεδόν "λευκός" σπουργίτης, τέλεια προσαρμοσμένος στο περιβάλλον της ερήμου Σαχάρα.
Πρόκειται για ένα από τα πιο ακραία προσαρμοσμένα στρουθιόμορφα της Σαχάρας. Το φτέρωμά του είναι τόσο ανοιχτόχρωμο (γκρι-λευκό στο αρσενικό, με αμμουδερή ράχη) που μέσα στο έντονο φως του ήλιου της ερήμου μοιάζει σχεδόν λευκό.
Οικολογία: Μπορεί και επιβιώνει σε περιοχές με ελάχιστη έως μηδενική παρουσία επιφανειακού νερού, καλύπτοντας τις ανάγκες του σε υγρασία σχεδόν αποκλειστικά από την τροφή του. Φωλιάζει συχνά σε κοιλότητες δέντρων σε οάσεις ή ακόμη και σε εγκαταλελειμμένα κτίσματα στην έρημο.
Ένας πολύ ανοιχτόχρωμος, σχεδόν "λευκός" σπουργίτης, τέλεια προσαρμοσμένος στο περιβάλλον της ερήμου Σαχάρα.
Πρόκειται για ένα από τα πιο ακραία προσαρμοσμένα στρουθιόμορφα της Σαχάρας. Το φτέρωμά του είναι τόσο ανοιχτόχρωμο (γκρι-λευκό στο αρσενικό, με αμμουδερή ράχη) που μέσα στο έντονο φως του ήλιου της ερήμου μοιάζει σχεδόν λευκό.
Οικολογία: Μπορεί και επιβιώνει σε περιοχές με ελάχιστη έως μηδενική παρουσία επιφανειακού νερού, καλύπτοντας τις ανάγκες του σε υγρασία σχεδόν αποκλειστικά από την τροφή του. Φωλιάζει συχνά σε κοιλότητες δέντρων σε οάσεις ή ακόμη και σε εγκαταλελειμμένα κτίσματα στην έρημο.
✔Ο Ξανθόλαιμος Πετροσπουργίτης, Gymnoris xanthocollis
Συναντάται από την Τουρκία έως την Ινδία, με χαρακτηριστική κίτρινη κηλίδα στο λαιμό και καφέ μπαλώματα στους ώμους.
Μετακίνηση Γένους: Παλαιότερα ταξινομούνταν στο γένος Petronia (μαζί με τον δικό μας Πετροσπουργίτη, Petronia petronia), αλλά πλέον ανήκει στο γένος Gymnoris.
Χαρακτηριστικά: Η κίτρινη κηλίδα στο λαιμό (πιο έντονη στα αναπαραγόμενα αρσενικά) και τα καφέ-κάστανα μπαλώματα στους ώμους (lesser coverts) τον κάνουν εύκολα αναγνωρίσιμο. Προτιμά πιο ανοιχτά δάση, θαμνώνες και καλλιέργειες παρά την καθαρή έρημο, και φωλιάζει κυρίως σε κουφάλες δέντρων.
Συναντάται από την Τουρκία έως την Ινδία, με χαρακτηριστική κίτρινη κηλίδα στο λαιμό και καφέ μπαλώματα στους ώμους.
Μετακίνηση Γένους: Παλαιότερα ταξινομούνταν στο γένος Petronia (μαζί με τον δικό μας Πετροσπουργίτη, Petronia petronia), αλλά πλέον ανήκει στο γένος Gymnoris.
Χαρακτηριστικά: Η κίτρινη κηλίδα στο λαιμό (πιο έντονη στα αναπαραγόμενα αρσενικά) και τα καφέ-κάστανα μπαλώματα στους ώμους (lesser coverts) τον κάνουν εύκολα αναγνωρίσιμο. Προτιμά πιο ανοιχτά δάση, θαμνώνες και καλλιέργειες παρά την καθαρή έρημο, και φωλιάζει κυρίως σε κουφάλες δέντρων.
✔Ο Μεσανατολικός Σπουργίτης, Passer moabiticus
Πολύ μικρόσωμος, με χαρακτηριστικές κίτρινες κηλίδες στα πλάγια του λαιμού. Ζει κοντά στην περιοχή της Νεκράς Θάλασσας και σε παραποτάμια δάση της Μέσης Ανατολής.
Με μήκος μόλις 12-13 εκατοστά, είναι από τους μικρότερους σπουργίτες. Το αρσενικό έχει ένα πανέμορφο σχέδιο στο κεφάλι με γκρίζο στέμμα, μαύρο πηγούνι και τις πολύ χαρακτηριστικές κίτρινες "πινελιές" στα πλάγια του λαιμού.
Εξειδικευμένος Βιότοπος: Αν και ζει σε ξηρές περιοχές (όπως η κοιλάδα του Ιορδάνη και γύρω από τη Νεκρά Θάλασσα), εξαρτάται άμεσα από το νερό. Περιορίζεται αυστηρά σε παραποτάμιους θαμνώνες (κυρίως με αλμυρίκια - Tamarix) και καλαμιώνες. Είναι γνωστός για την κατασκευή εντυπωσιακών, μεγάλων και σφαιρικών φωλιών από κλαδιά, οι οποίες κρέμονται από τα δέντρα.
Πολύ μικρόσωμος, με χαρακτηριστικές κίτρινες κηλίδες στα πλάγια του λαιμού. Ζει κοντά στην περιοχή της Νεκράς Θάλασσας και σε παραποτάμια δάση της Μέσης Ανατολής.
Με μήκος μόλις 12-13 εκατοστά, είναι από τους μικρότερους σπουργίτες. Το αρσενικό έχει ένα πανέμορφο σχέδιο στο κεφάλι με γκρίζο στέμμα, μαύρο πηγούνι και τις πολύ χαρακτηριστικές κίτρινες "πινελιές" στα πλάγια του λαιμού.
Εξειδικευμένος Βιότοπος: Αν και ζει σε ξηρές περιοχές (όπως η κοιλάδα του Ιορδάνη και γύρω από τη Νεκρά Θάλασσα), εξαρτάται άμεσα από το νερό. Περιορίζεται αυστηρά σε παραποτάμιους θαμνώνες (κυρίως με αλμυρίκια - Tamarix) και καλαμιώνες. Είναι γνωστός για την κατασκευή εντυπωσιακών, μεγάλων και σφαιρικών φωλιών από κλαδιά, οι οποίες κρέμονται από τα δέντρα.
