Ορνιθοπανίδα: Φρυγανοτσίχλονο

Φρυγανοτσίχλονο, Εμπερίζα η ερυθροπώγων (Emberiza caesia)

Το Φρυγανοτσίχλονο (Cretzschmar's Bunting) είναι ένα μικρό, κομψό πουλί που το συναντάμε κυρίως στα νησιά και τις παραθαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας. Ιδιαίτερο γνώρισμα η αντίθεση ανάμεσα στο γαλάζιο κεφάλι και τον πορτοκαλί λαιμό. Το όνομά του αντικατοπτρίζει τον αγαπημένο του βιότοπο: τις πλαγιές με τις φρυγανώδεις εκτάσεις (χαμηλοί θάμνοι όπως το θυμάρι και η αστοιβή). Είναι ένα μεσογειακό ενδημικό τσιχλόνι με περιορισμένη εξάπλωση στα Βαλκάνια. Αν και με την πρώτη ματιά η σιλουέτα του ξενίζει, η λεπτομερής παρατήρηση αποκαλύπτει τη μοναδική του παλέτα: ένα φωτεινό γκρίζο-μπλε κεφάλι που έρχεται σε αντίθεση με το κανελί-καφέ του λαιμού και των πλευρών, αντικαθιστώντας τις κίτρινες αποχρώσεις των συγγενών του. Με το χαρακτηριστικό κοκκινωπό-ροζ ράμφος του και τη διακριτική διαφορά ανάμεσα στα φύλα —με τα θηλυκά να φέρουν ένα πιο στικτό και "γήινο" πτέρωμα— το Φρυγανοτσίχλονο ενσαρκώνει την ομορφιά της προσαρμογής στα σκληρά, βραχώδη εδάφη.

Εμφάνιση και Αναγνώριση

Αν και μοιάζει με το Βλαχοτσίχλονο, έχει κάποιες καίριες διαφορές που το κάνουν να ξεχωρίζει:
Κεφάλι: Το αρσενικό έχει ένα πανέμορφο γκρι-γαλάζιο (μολυβί) χρώμα στο κεφάλι και το στήθος.
Λαιμός και Μουστάκι: Σε αντίθεση με το κίτρινο χρώμα του Βλαχοτσίχλονου, ο λαιμός και η γραμμή του "μουστακιού" στον Φρυγανοτσίχλονο έχουν ένα ζεστό πορτοκαλί-σκουριόχρωμο χρώμα.
Σώμα: Η κοιλιά και το κάτω μέρος είναι έντονα πορτοκαλί/κανελί, δημιουργώντας μια πανέμορφη αντίθεση με το γαλάζιο κεφάλι.
Ράμφος: Όπως υποδηλώνει και η παλιά του ονομασία (ερυθροπώγων), το ράμφος του είναι ροζ-κοκκινωπό.
Οφθαλμικός Δακτύλιος: Διαθέτει έναν λευκό δακτύλιο γύρω από το μάτι, αλλά είναι λιγότερο έντονος από αυτόν του Βλαχοτσίχλονου.

Βιότοπος και Συμπεριφορά

Πού ζει: Προτιμά ανοιχτές, ξηρές και πετρώδεις πλαγιές με χαμηλή βλάστηση (φρύγανα). Είναι το τσιχλόνι που θα ακούσετε να κελαηδάει στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα και στην Κρήτη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Αναπαράγεται σε ολόκληρη την Ελλάδα, στις περιοχές της Μεσογείου, της Τουρκίας, της Κύπρου και στην παράκτια ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου στη Μέση Ανατολή.
Κελάηδημα: Το τραγούδι του είναι σύντομο και κάπως πιο τραχύ από του Βλαχοτσίχλονου, αποτελούμενο από 3-4 γρήγορες νότες που μοιάζουν με "τσιπ-τσιπ-τσιπ-σι-ί".
Διατροφή: Τρέφεται κυρίως με σπόρους στο έδαφος, αλλά την άνοιξη κυνηγάει έντομα και μικρές κάμπιες για να ταΐσει τους νεοσσούς του.

Παρουσία στην Ελλάδα

Κατάσταση: Είναι καλοκαιρινός επισκέπτης. Φτάνει στη χώρα μας από την Αφρική (περιοχή Σουδάν/Αιθιοπίας) στα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου.
Εξάπλωση: Φωλιάζει σε μεγάλους πληθυσμούς στα νησιά του Αιγαίου, στην Κρήτη και σε παράκτιες περιοχές της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας.
Σημασία: Η Ελλάδα είναι μια από τις πιο κρίσιμες χώρες παγκοσμίως για τη διατήρηση αυτού του είδους, καθώς φιλοξενεί ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του ευρωπαϊκού πληθυσμού.

Κατηγορία: Τσιχλόνια, Εµπεριζίδες (Emberizidae)