Γερανίδες (Gruidae) 
Οι Γερανίδες είναι μια οικογένεια μεγάλων πουλιών με μακριά πόδια και μακρύ λαιμό. Υπάρχουν δεκαπέντε είδη γερανών που χωρίζονται σε τέσσερα γένη. Αντίθετα με τους ερωδιούς και τους πελαργούς (οι πελαργοί πετούν κρατώντας τον λαιμό λυγισμένο ενώ οι ερωδιοί σε σχήμα S), οι γερανοί πετούν με το λαιμό τεντωμένο. Οι Γερανίδες ζουν σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική και τη Νότια Αμερική.
Οι Γερανίδες είναι παμφάγοι, τρέφονται κυρίως με μικρά τρωκτικά, ψάρια, αμφίβια
Το βάρος των γερανών φτάνει μέχρι 12 κιλά (Grus japonensis). Τα αρσενικά είναι ελαφρώς μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα θηλυκά, δεν υπάρχει σεξουαλικός διμορφισμός. Στο φτέρωμα των γερανών κυριαρχούν το γκρι και το λευκό χρώμα.
Σε γενικές γραμμές, τα βορειότερα είδη έχουν ανοιχτότερο χρωματισμό και είναι μεγαλύτερα, ενώ προς τα νότια τα είδη είναι πιο σκούρα και μικρότερα σε μέγεθος. Μαύρο φτέρωμα βρίσκεται κυρίως στο λαιμό στην ουρά, αλλά όχι σε όλα τα είδη.
Στην Ευρώπη είναι γνωστός ο γ. ο τεφρός με ύψος περίπου 1,50 μ. και άνοιγμα πτερύγων περίπου 2,50 μ. Το σώμα του στηρίζεται σε δύο μακριά και λεπτά πόδια, που καταλήγουν σε τέσσερα δάχτυλα με νύχια· το μεγάλο δάχτυλο βρίσκεται σε ψηλότερο σημείο από τα άλλα. Το άφθονο φτέρωμα του σώματος είναι γκρίζο κι από αυτό προέρχεται και η ονομασία τεφρός.
Τα ενήλικα πουλιά έχουν στην περιοχή της ουράς μια πλούσια φούντα με φτερά γυρισμένη προς τα κάτω.
Ο γ. είναι πολύ φιλύποπτος και δειλός, ιδιαίτερα όταν παραμένει μόνος.
Τις νύχτες αποσύρεται σε απρόσιτες τοποθεσίες, ενώ την ημέρα συχνάζει σε περιοχές γενικά ελώδεις ή καλλιεργήσιμες, όπου τρέφεται κυρίως με φυτά, αλλά στην ανάγκη και με μικρά ζώα. Ο γ. αποθέτει γενικά τρία αβγά, τα οποία επωάζονται και από τους δύο γονείς. Διαχειμάζει στη βόρεια Αφρική, όπου μεταναστεύει κατά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, και επιστρέφει στην Ευρώπη στις αρχές της άνοιξης. Η μετανάστευση γίνεται κατά πολυπληθή σμήνη με μέση ταχύτητα σχεδόν 50 χλμ. την ώρα.
Το είδος Grus americana είναι ένα από τα πιο μεγαλόσωμα πουλιά της Βόρειας Αμερικής, με ύψος 1,5 μ. και άνοιγμα πτερύγων 2,3 μ. Το φτέρωμά του είναι λευκό, με μαύρες παρυφές στις φτερούγες· έχει κόκκινο στέμμα και μαύρα πόδια. Το σπάνιο αυτό πουλί, γνωστό με την κοινή ονομασία σαλπιγκτής, μεταναστεύει από τον Καναδά μέχρι τον Κόλπο του Μεξικού, διασχίζοντας τις ΗΠΑ. Στο πρόσφατο παρελθόν κινδύνευε με εξαφάνιση και αποτελεί πλέον προστατευόμενο είδος.
Στις τροπικές περιοχές της Αφρικής ζει ο γ. ο εστεμμένος, το κεφάλι του οποίου είναι σκεπασμένο με μία κουκούλα από μαύρα φτερά και η ινιακή περιοχή (πίσω από τη βάση της κεφαλής) με μία εντυπωσιακή φούντα από μεταξωτά φτερά σε κίτρινο ασημί χρώμα. Ο γ. της Νουμιδίας ζει σε σμήνη κοντά στις λίμνες και τα υδάτινα ρεύματα της βόρειας Αφρικής. Έχει κομψή εμφάνιση, γκρίζο φτέρωμα, ενώ το μπροστινό τμήμα, το στήθος, ο λαιμός και η άκρη των δευτερευόντων πτητικών πτερύγων είναι μαύρα. Στις πλευρές της κεφαλής βρίσκονται δύο χαρακτηριστικές φούντες με λευκά φτερά. Το ράμφος του είναι μικρό και καστανό και τα μάτια του κόκκινα. Τα πόδια του, μακριά, λεπτά, είναι μαύρα και καταλήγουν σε τέσσερα δάχτυλα, από τα οποία μόνο τα τρία ακουμπούν στο έδαφος, ενώ το τέταρτο βρίσκεται λίγο πιο ψηλά. Τρέφεται με φυτά, έντομα, μικρά θηλαστικά και φίδια.
Στη νότια Αφρική ζει το συγγενικό είδος Anthropoidea paradisea, ύψους περίπου 1 μ. Το σώμα του καλύπτεται από γκριζοκύανο φτέρωμα και φέρει λευκό στέμμα, ροζ ράμφος και μακριά σκούρα γκρίζα φτερά στην ουρά, τα οποία κρέμονται μέχρι το έδαφος. Το πουλί αυτό, όπως και το είδος Bugeranus carunculatus, που ζει επίσης στη νότια Αφρική, είναι από τα πιο σπάνια είδη γ. και κινδυνεύουν με πλήρη εξαφάνιση.
Τέλος, στις τροπικές περιοχές της Αφρικής ζουν τα πιο εντυπωσιακά και πιο πρωτόγονα είδη γ., που ανήκουν στο γένος Balearica.
Τα περισσότερα είδη γερανών είναι απειλούμενα είδη με εξαφάνιση.
🔸Φυτά: Σπόρους, καλαμπόκι (στα χωράφια κατά τη μετανάστευση), ρίζες.
🔸Ζωική τροφή: Έντομα, μικρά ερπετά, βατράχια και υδρόβια ασπόνδυλα.
Προτιμούν ανοιχτούς υγροτόπους, έλη και λιβάδια όπου έχουν καλή ορατότητα για να εντοπίζουν έγκαιρα τους θηρευτές.
🔸Εμφάνιση: Γκρίζο φτέρωμα (συχνά με λεκέδες στο χρώμα της σκουριάς από τη λάσπη), λευκά μάγουλα και ένα χαρακτηριστικό κόκκινο μέτωπο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι γνωστοί για τους "χορούς" τους, που περιλαμβάνουν άλματα, υποκλίσεις και άνοιγμα των φτερών, τα οποία χρησιμοποιούν για να ενδυναμώσουν τους δεσμούς του ζευγαριού.
Είναι αισθητά μεγαλύτεροι σε μέγεθος και βάρος από τους Lesser.
🔸Εμφάνιση: Κατάλευκο φτέρωμα με μαύρες άκρες στις φτερούγες (ορατές μόνο στην πτήση). Έχει κόκκινο δέρμα στο κεφάλι και μαύρο "μουστάκι".
🔸Κατάσταση Διατήρησης: Το 1941 είχαν απομείνει μόνο 15 άτομα. Χάρη σε εντατικά προγράμματα προστασίας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης υπερελαφρών αεροσκαφών για τη διδασκαλία των μεταναστευτικών οδών), ο πληθυσμός τους έχει ανακάμψει σε μερικές εκατοντάδες.
🔸Ήχος: Το όνομά του ("Whooping") προέρχεται από το δυνατό, διαπεραστικό κάλεσμα που μοιάζει με σάλπισμα και μπορεί να ακουστεί σε απόσταση χιλιομέτρων.
🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με έντονο κόκκινο δέρμα που καλύπτει ολόκληρο το κεφάλι και το πάνω μέρος του λαιμού.
🔸Γεωγραφία: Ινδία, Νοτιοανατολική Ασία και βόρεια Αυστραλία.
🔸Εμφάνιση: Μοιάζει με τον Sarus, αλλά το κόκκινο χρώμα περιορίζεται μόνο στο πίσω μέρος του κεφαλιού και έχει μια χαρακτηριστική μαύρη "δροσιά" (dewlap) κάτω από το πηγούνι.
🔸Εμφάνιση: Κατάλευκος με κόκκινο "πρόσωπο" και μαύρες άκρες στις φτερούγες (ορατές μόνο στην πτήση). Το ράμφος του είναι οδοντωτό για να πιάνει ολισθηρά θηράματα.
🔸Γεωγραφία: Αναπαράγεται στη Μογγολία και τη Βορειοανατολική Κίνα.
🔸Εμφάνιση: Σχεδόν εξ ολοκλήρου σκούρο γκρίζο σώμα με λευκό κεφάλι και λαιμό, που θυμίζει την αμφίεση μοναχού.
🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με μαύρο κεφάλι και λαιμό, και μια μικρή κόκκινη κηλίδα στο κεφάλι.
🔸Εμφάνιση: Κατάλευκο σώμα, μαύρος λαιμός και μια κηλίδα έντονου κόκκινου δέρματος στην κορυφή του κεφαλιού.
🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με μαύρο λαιμό και στήθος. Το πιο αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό του είναι οι μακριές λευκές τούφες φτερών που ξεκινούν πίσω από τα μάτια.
🔸Γεωγραφία: Αναπαράγεται στην Κεντρική Ασία (και σε μικρούς πληθυσμούς στην Τουρκία). Είναι διάσημος για την επικίνδυνη μετανάστευσή του πάνω από τα Ιμαλάια σε υψόμετρα άνω των 8.000 μέτρων.
🔸Βιότοπος: Προτιμά τις ανοιχτές στέπες και τα ξηρά λιβάδια, συχνά μακριά από μεγάλες πηγές νερού.
🔸Εμφάνιση: Ομοιόμορφο γαλαζωπό-γκρι φτέρωμα. Έχει πολύ μεγάλο κεφάλι και η ουρά του καταλήγει σε μακριά φτερά που ακουμπούν στο έδαφος, δίνοντάς του μια αριστοκρατική σιλουέτα.
🔸Γεωγραφία: Σχεδόν εξ ολοκλήρου περιορισμένος στη Νότια Αφρική.
🔸Συμπεριφορά: Είναι πολύ επιθετικός κατά την περίοδο της αναπαραγωγής και εκτελεί εντυπωσιακούς χορούς.
🔸Εμφάνιση: Λευκός λαιμός και στήθος, γκρίζα ράχη. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι τα δύο σαρκώδη "σκουλαρίκια" (wattles) που κρέμονται από τον λαιμό του, τα οποία καλύπτονται από λευκά πούπουλα.
🔸Γεωγραφία: Νότια και Ανατολική Αφρική (κυρίως στη Ζάμπια και την Μποτσουάνα).
🔸Βιότοπος: Εξαρτάται απόλυτα από τους παρθένους υγροτόπους και τους βάλτους. Είναι το πιο εξαρτημένο από το νερό είδος γερανού στην Αφρική.
Ζει σε ποικίλα περιβάλλοντα από υδροβιότοπους ως Σαβάνες, καλλιεργημένες εκτάσεις και φάρμες. Συχνά συμβιώνει με οπληφόρα ζώα όπως ζέβρες ή αντιλόπες. O συνολικός τους πληθυσμός εκτιμάται στα 90.000 πουλιά και μειώνεται συνεχώς κατά τα τελευταία 15 χρόνια.
🔸Δέρμα Προσώπου: Έχουν γυμνό λευκό και κόκκινο δέρμα στα μάγουλα, το οποίο μπορεί να αλλάζει ένταση χρώματος ανάλογα με τη διάθεση του πουλιού.
🔸Λάρυγγας: Διαθέτουν έναν κόκκινο σάκο κάτω από το πηγούνι, ο οποίος φουσκώνει κατά τη διάρκεια των καλεσμάτων τους.
🔸Εμφάνιση: Το φτέρωμα του σώματος είναι σκούρο γκρι έως μαύρο. Το κόκκινο χρώμα στο μάγουλο βρίσκεται πάνω από το λευκό.
🔸Γεωγραφία: Απαντάται στη Δυτική και Ανατολική Αφρική (νότια της Σαχάρας, στη ζώνη του Σαχέλ).
🔸Κατάσταση: Ταξινομείται ως Ευάλωτο (Vulnerable) λόγω της απώλειας υγροτόπων και του παράνομου εμπορίου.
🔸Εμφάνιση: Το φτέρωμα του σώματος είναι ανοιχτό γκρι. Στο μάγουλο, το λευκό χρώμα κυριαρχεί και το κόκκινο βρίσκεται στο πάνω μέρος. Ο σάκος στον λαιμό είναι μεγαλύτερος από του Black Crowned Crane.
🔸Γεωγραφία: Ζει στην Ανατολική και Νότια Αφρική.
🔸Κατάσταση: Ταξινομείται ως Κινδυνεύον (Endangered), καθώς ο πληθυσμός του έχει υποστεί ραγδαία μείωση τις τελευταίες δεκαετίες.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
Οι Γερανίδες είναι μια οικογένεια μεγάλων πουλιών με μακριά πόδια και μακρύ λαιμό. Υπάρχουν δεκαπέντε είδη γερανών που χωρίζονται σε τέσσερα γένη. Αντίθετα με τους ερωδιούς και τους πελαργούς (οι πελαργοί πετούν κρατώντας τον λαιμό λυγισμένο ενώ οι ερωδιοί σε σχήμα S), οι γερανοί πετούν με το λαιμό τεντωμένο. Οι Γερανίδες ζουν σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική και τη Νότια Αμερική.
Οι Γερανίδες είναι παμφάγοι, τρέφονται κυρίως με μικρά τρωκτικά, ψάρια, αμφίβια
Γερανόμορφα
Ωτιδίδες
Ραλλίδες
Ηλιορνιθίδες
Ευρυπυγίδες
Ρινοχαιτίδες
Καριαμίδες
Ψοφίδες
Γερανίδες
Γερανός
Νυφογερανός
σκουλήκια, μαλάκια, έντομα, καρκινοειδή αλλά και σπόρους, ρίζες, φύλλα, βότανα, χόρτα, ξηρούς καρπούς και μούρα.Ωτιδίδες
Ραλλίδες
Ηλιορνιθίδες
Ευρυπυγίδες
Ρινοχαιτίδες
Καριαμίδες
Ψοφίδες
Γερανίδες
Γερανός
Νυφογερανός
Το βάρος των γερανών φτάνει μέχρι 12 κιλά (Grus japonensis). Τα αρσενικά είναι ελαφρώς μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα θηλυκά, δεν υπάρχει σεξουαλικός διμορφισμός. Στο φτέρωμα των γερανών κυριαρχούν το γκρι και το λευκό χρώμα.
Σε γενικές γραμμές, τα βορειότερα είδη έχουν ανοιχτότερο χρωματισμό και είναι μεγαλύτερα, ενώ προς τα νότια τα είδη είναι πιο σκούρα και μικρότερα σε μέγεθος. Μαύρο φτέρωμα βρίσκεται κυρίως στο λαιμό στην ουρά, αλλά όχι σε όλα τα είδη.
Στην Ευρώπη είναι γνωστός ο γ. ο τεφρός με ύψος περίπου 1,50 μ. και άνοιγμα πτερύγων περίπου 2,50 μ. Το σώμα του στηρίζεται σε δύο μακριά και λεπτά πόδια, που καταλήγουν σε τέσσερα δάχτυλα με νύχια· το μεγάλο δάχτυλο βρίσκεται σε ψηλότερο σημείο από τα άλλα. Το άφθονο φτέρωμα του σώματος είναι γκρίζο κι από αυτό προέρχεται και η ονομασία τεφρός.
Τα ενήλικα πουλιά έχουν στην περιοχή της ουράς μια πλούσια φούντα με φτερά γυρισμένη προς τα κάτω.
Ο γ. είναι πολύ φιλύποπτος και δειλός, ιδιαίτερα όταν παραμένει μόνος.
Τις νύχτες αποσύρεται σε απρόσιτες τοποθεσίες, ενώ την ημέρα συχνάζει σε περιοχές γενικά ελώδεις ή καλλιεργήσιμες, όπου τρέφεται κυρίως με φυτά, αλλά στην ανάγκη και με μικρά ζώα. Ο γ. αποθέτει γενικά τρία αβγά, τα οποία επωάζονται και από τους δύο γονείς. Διαχειμάζει στη βόρεια Αφρική, όπου μεταναστεύει κατά τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, και επιστρέφει στην Ευρώπη στις αρχές της άνοιξης. Η μετανάστευση γίνεται κατά πολυπληθή σμήνη με μέση ταχύτητα σχεδόν 50 χλμ. την ώρα.
Ο γερανός (Grus grus) έχει αναφερθεί και από τον Όμηρο, όπου γίνεται ειδική αναφορά στις δυνατές κραυγές εν πτήσει που θυμίζουν τρομπέτες, κατά την περίοδο της μετανάστευσης. Έτσι, έχουμε μια από τις πρώτες μαρτυρίες ήδη από τα ομηρικά χρόνια.
Οι Πυγμαίοι ήταν ένας φανταστικός? λαός στο νότιο Ημισφαίριο στην ισημερινής Αφρική, όπου μετανάστευαν τα πουλιά Γερανοί να ξεχειμωνιάσουν. Επειδή οι Πυγμαίοι ήταν πολύ κοντοί, φοβόνταν τους Γερανούς που τους είχαν πάρει τον αέρα και τους επιτίθονταν. Εδώ ο Όμηρος παρομοιάζει τους Τρώες με τους Γερανούς καθώς ουρλιάζοντας ετοιμάζονταν να επιτεθούν στους Αχαιούς, οι οποίοι παρέμεναν σιωπηλοί και συντεταγμένοι.
ἠύτε περ κλαγγὴ γεράνων πέλει οὐρανόθι πρό,
αἵ τ’ ἐπεὶ οὖν χειμῶνα φύγον καὶ ἀθέσφατον ὄμβρον,
κλαγγῇ ταί γε πέτονται ἐπ’ Ὠκεανοῖο ῥοάων
ἀνδράσι Πυγμαίοισι φόνον καὶ κῆρα φέρουσαι·
ἠέριαι δ᾿ ἄρα ταί γε κακὴν ἔριδα προφέρονται.
οἱ δ᾿ ἄρ᾿ ἴσαν σιγῇ μένεα πνείοντες Ἀχαιοί,
ἐν θυμῷ μεμαῶτες ἀλεξέμεν ἀλλήλοισιν.
(Hom. Il. III, 3–6)
Κι αφού σιμά στους αρχηγούς εσυνταχθήκαν όλοι, οι Τρώες αλαλάζοντας, σαν τα πτηνά κινούντο.
Καθώς διαβαίνουν γερανοί και κρώζουν στον αιθέρα,
ως φεύγουν τες νεροποντές και τον βαρύν χειμώνα
να φθάσουν στον Ωκεανόν, κι άμα χαράξη αρχίζουν
πόλεμον φονικότατον στο γένος των Πυγμαίων.
Κι οι Αχαιοί, μ’ ανδρειάς πνοήν, σιωπηλοί κινούντο,
ένας τον άλλον πρόθυμοι στην μάχην να βοηθήσουν...
(ΙΛΙΑΔΑ, Ραψωδία Γ)
Από τα υπόλοιπα μέλη του γένους, εντυπωσιακά είναι τα αμερικανικά είδη Grus canadensis και Grus americana. Το πρώτο έχει γκρίζο φτέρωμα, κόκκινο στέμμα στο κεφάλι, λευκές παρειές και μαύρο μυτερό ράμφος. Αναπαράγεται στον Καναδά, στην Αλάσκα, στη Σιβηρία και σε ένα τμήμα των ΗΠΑ, ενώ διαχειμάζει στο Τέξας. Οι Πυγμαίοι ήταν ένας φανταστικός? λαός στο νότιο Ημισφαίριο στην ισημερινής Αφρική, όπου μετανάστευαν τα πουλιά Γερανοί να ξεχειμωνιάσουν. Επειδή οι Πυγμαίοι ήταν πολύ κοντοί, φοβόνταν τους Γερανούς που τους είχαν πάρει τον αέρα και τους επιτίθονταν. Εδώ ο Όμηρος παρομοιάζει τους Τρώες με τους Γερανούς καθώς ουρλιάζοντας ετοιμάζονταν να επιτεθούν στους Αχαιούς, οι οποίοι παρέμεναν σιωπηλοί και συντεταγμένοι.
ἠύτε περ κλαγγὴ γεράνων πέλει οὐρανόθι πρό,
αἵ τ’ ἐπεὶ οὖν χειμῶνα φύγον καὶ ἀθέσφατον ὄμβρον,
κλαγγῇ ταί γε πέτονται ἐπ’ Ὠκεανοῖο ῥοάων
ἀνδράσι Πυγμαίοισι φόνον καὶ κῆρα φέρουσαι·
ἠέριαι δ᾿ ἄρα ταί γε κακὴν ἔριδα προφέρονται.
οἱ δ᾿ ἄρ᾿ ἴσαν σιγῇ μένεα πνείοντες Ἀχαιοί,
ἐν θυμῷ μεμαῶτες ἀλεξέμεν ἀλλήλοισιν.
(Hom. Il. III, 3–6)
Κι αφού σιμά στους αρχηγούς εσυνταχθήκαν όλοι, οι Τρώες αλαλάζοντας, σαν τα πτηνά κινούντο.
Καθώς διαβαίνουν γερανοί και κρώζουν στον αιθέρα,
ως φεύγουν τες νεροποντές και τον βαρύν χειμώνα
να φθάσουν στον Ωκεανόν, κι άμα χαράξη αρχίζουν
πόλεμον φονικότατον στο γένος των Πυγμαίων.
Κι οι Αχαιοί, μ’ ανδρειάς πνοήν, σιωπηλοί κινούντο,
ένας τον άλλον πρόθυμοι στην μάχην να βοηθήσουν...
(ΙΛΙΑΔΑ, Ραψωδία Γ)
Το είδος Grus americana είναι ένα από τα πιο μεγαλόσωμα πουλιά της Βόρειας Αμερικής, με ύψος 1,5 μ. και άνοιγμα πτερύγων 2,3 μ. Το φτέρωμά του είναι λευκό, με μαύρες παρυφές στις φτερούγες· έχει κόκκινο στέμμα και μαύρα πόδια. Το σπάνιο αυτό πουλί, γνωστό με την κοινή ονομασία σαλπιγκτής, μεταναστεύει από τον Καναδά μέχρι τον Κόλπο του Μεξικού, διασχίζοντας τις ΗΠΑ. Στο πρόσφατο παρελθόν κινδύνευε με εξαφάνιση και αποτελεί πλέον προστατευόμενο είδος.
Στις τροπικές περιοχές της Αφρικής ζει ο γ. ο εστεμμένος, το κεφάλι του οποίου είναι σκεπασμένο με μία κουκούλα από μαύρα φτερά και η ινιακή περιοχή (πίσω από τη βάση της κεφαλής) με μία εντυπωσιακή φούντα από μεταξωτά φτερά σε κίτρινο ασημί χρώμα. Ο γ. της Νουμιδίας ζει σε σμήνη κοντά στις λίμνες και τα υδάτινα ρεύματα της βόρειας Αφρικής. Έχει κομψή εμφάνιση, γκρίζο φτέρωμα, ενώ το μπροστινό τμήμα, το στήθος, ο λαιμός και η άκρη των δευτερευόντων πτητικών πτερύγων είναι μαύρα. Στις πλευρές της κεφαλής βρίσκονται δύο χαρακτηριστικές φούντες με λευκά φτερά. Το ράμφος του είναι μικρό και καστανό και τα μάτια του κόκκινα. Τα πόδια του, μακριά, λεπτά, είναι μαύρα και καταλήγουν σε τέσσερα δάχτυλα, από τα οποία μόνο τα τρία ακουμπούν στο έδαφος, ενώ το τέταρτο βρίσκεται λίγο πιο ψηλά. Τρέφεται με φυτά, έντομα, μικρά θηλαστικά και φίδια.
Στη νότια Αφρική ζει το συγγενικό είδος Anthropoidea paradisea, ύψους περίπου 1 μ. Το σώμα του καλύπτεται από γκριζοκύανο φτέρωμα και φέρει λευκό στέμμα, ροζ ράμφος και μακριά σκούρα γκρίζα φτερά στην ουρά, τα οποία κρέμονται μέχρι το έδαφος. Το πουλί αυτό, όπως και το είδος Bugeranus carunculatus, που ζει επίσης στη νότια Αφρική, είναι από τα πιο σπάνια είδη γ. και κινδυνεύουν με πλήρη εξαφάνιση.
Τέλος, στις τροπικές περιοχές της Αφρικής ζουν τα πιο εντυπωσιακά και πιο πρωτόγονα είδη γ., που ανήκουν στο γένος Balearica.
Τα περισσότερα είδη γερανών είναι απειλούμενα είδη με εξαφάνιση.
Genus Grus
◾Γερανός, Common Crane (Grus grus)
Οι Γερανοί κατοικούν σε βάλτους και υγρότοπους σε πολλά μέρη της ανατολικής και βόρειας Ευρώπης αλλά και σε ορισμένες περιοχές στο βόρειο τμήμα της Ασίας...
Οι Γερανοί της Βόρειας Αμερικής (Γένος Grus / Antigone)
Οι γερανοί είναι από τα παλαιότερα επιζώντα είδη πουλιών στον πλανήτη. Στη Βόρεια Αμερική κυριαρχούν δύο είδη: ο πολυάριθμος Sandhill Crane και ο υπό εξαφάνιση Whooping Crane.Διατροφή και Βιότοπος
Και τα δύο είδη είναι παμφάγα. Τρέφονται με:🔸Φυτά: Σπόρους, καλαμπόκι (στα χωράφια κατά τη μετανάστευση), ρίζες.
🔸Ζωική τροφή: Έντομα, μικρά ερπετά, βατράχια και υδρόβια ασπόνδυλα.
Προτιμούν ανοιχτούς υγροτόπους, έλη και λιβάδια όπου έχουν καλή ορατότητα για να εντοπίζουν έγκαιρα τους θηρευτές.
◾Καναδικός γερανός Sandhill Crane, (Antigone/Grus canadensis)
Ο Sandhill Crane είναι διάσημος για τους δυνατούς του ήχους που μοιάζουν με κρώξιμο και τις τεράστιες συναθροίσεις του κατά τη μετανάστευση.🔸Εμφάνιση: Γκρίζο φτέρωμα (συχνά με λεκέδες στο χρώμα της σκουριάς από τη λάσπη), λευκά μάγουλα και ένα χαρακτηριστικό κόκκινο μέτωπο.
🔸Συμπεριφορά: Είναι γνωστοί για τους "χορούς" τους, που περιλαμβάνουν άλματα, υποκλίσεις και άνοιγμα των φτερών, τα οποία χρησιμοποιούν για να ενδυναμώσουν τους δεσμούς του ζευγαριού.
Υποείδη και Ομάδες
◾Lesser Sandhill Crane, Grus (canadensis) canadensis
Lesser Sandhill Crane (G. c. canadensis): Ο μικρότερος σε μέγεθος. Αναπαράγεται στην Αρκτική (Αλάσκα, Καναδάς, Σιβηρία) και διανύει τις μεγαλύτερες αποστάσεις κατά τη μετανάστευση.
◾Greater Sandhill Crane, Grus (canadensis) pratensis
Ο pratensis (Florida Sandhill Crane) είναι κυρίως μόνιμος κάτοικος της Φλόριντα και της Γεωργίας.Είναι αισθητά μεγαλύτεροι σε μέγεθος και βάρος από τους Lesser.
◾Λευκός αμερικανικός γερανός Whooping Crane, (Grus americana)
Πρόκειται για το ψηλότερο πουλί της Βόρειας Αμερικής και ένα από τα πιο σπάνια πουλιά στον κόσμο.🔸Εμφάνιση: Κατάλευκο φτέρωμα με μαύρες άκρες στις φτερούγες (ορατές μόνο στην πτήση). Έχει κόκκινο δέρμα στο κεφάλι και μαύρο "μουστάκι".
🔸Κατάσταση Διατήρησης: Το 1941 είχαν απομείνει μόνο 15 άτομα. Χάρη σε εντατικά προγράμματα προστασίας (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης υπερελαφρών αεροσκαφών για τη διδασκαλία των μεταναστευτικών οδών), ο πληθυσμός τους έχει ανακάμψει σε μερικές εκατοντάδες.
🔸Ήχος: Το όνομά του ("Whooping") προέρχεται από το δυνατό, διαπεραστικό κάλεσμα που μοιάζει με σάλπισμα και μπορεί να ακουστεί σε απόσταση χιλιομέτρων.
Οι Γερανοί της Ασίας και της Ωκεανίας
Οι γερανοί της Ασίας είναι βαθιά ριζωμένοι στην κουλτούρα και τη μυθολογία των λαών της Ανατολής, συμβολίζοντας τη μακροζωία, την πίστη και την ειρήνη.Sarus Crane, (Grus antigone)
Είναι το ψηλότερο πουλί στον κόσμο που μπορεί να πετάξει, φτάνοντας έως και τα 1,8 μέτρα ύψος.🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με έντονο κόκκινο δέρμα που καλύπτει ολόκληρο το κεφάλι και το πάνω μέρος του λαιμού.
🔸Γεωγραφία: Ινδία, Νοτιοανατολική Ασία και βόρεια Αυστραλία.
◾Brolga, (Grus rubicunda)
Γνωστός και ως "Γερανός της Αυστραλίας", είναι διάσημος για τους περίπλοκους ομαδικούς χορούς του.🔸Εμφάνιση: Μοιάζει με τον Sarus, αλλά το κόκκινο χρώμα περιορίζεται μόνο στο πίσω μέρος του κεφαλιού και έχει μια χαρακτηριστική μαύρη "δροσιά" (dewlap) κάτω από το πηγούνι.
◾Σιβηρικός Γερανός, Siberian Crane, (Grus leucogeranus)
Ένας από τους πιο απειλούμενους γερανούς παγκοσμίως, με σχεδόν ολόκληρο τον πληθυσμό να ξεχειμωνιάζει στη λίμνη Poyang της Κίνας.🔸Εμφάνιση: Κατάλευκος με κόκκινο "πρόσωπο" και μαύρες άκρες στις φτερούγες (ορατές μόνο στην πτήση). Το ράμφος του είναι οδοντωτό για να πιάνει ολισθηρά θηράματα.
◾Λευκοτράχηλος γερανός White-naped Crane, (Grus vipio)
🔸Εμφάνιση: Εντυπωσιακός συνδυασμός σκούρου γκρι σώματος, λευκού λαιμού και μεγάλου κόκκινου δέρματος γύρω από τα μάτια.🔸Γεωγραφία: Αναπαράγεται στη Μογγολία και τη Βορειοανατολική Κίνα.
◾Γερανός μοναχός Hooded Crane, (Grus monacha)
Ένας μικρότερος, "σεμνός" γερανός.🔸Εμφάνιση: Σχεδόν εξ ολοκλήρου σκούρο γκρίζο σώμα με λευκό κεφάλι και λαιμό, που θυμίζει την αμφίεση μοναχού.
◾Μελανοτράχηλος γερανός Black-necked Crane, (Grus nigricollis)
Ο μοναδικός γερανός στον κόσμο που ζει αποκλειστικά σε μεγάλα υψόμετρα, στο Θιβετιανό Οροπέδιο.🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με μαύρο κεφάλι και λαιμό, και μια μικρή κόκκινη κηλίδα στο κεφάλι.
◾Γερανός της Μαντσουρίας Red-crowned Crane, (Grus japonensis)
Ίσως ο πιο διάσημος γερανός, γνωστός και ως "Red-crowned Crane". Αποτελεί ιερό σύμβολο στην Ιαπωνία και την Κίνα.🔸Εμφάνιση: Κατάλευκο σώμα, μαύρος λαιμός και μια κηλίδα έντονου κόκκινου δέρματος στην κορυφή του κεφαλιού.
Genus Anthropoides & Bugeranus
1. Γένος Anthropoides (Ανθρωποειδείς Γερανοί)
Το γένος αυτό περιλαμβάνει τους πιο "κομψούς" γερανούς, με πιο λεπτά χαρακτηριστικά και ιδιαίτερα φτερώματα στο κεφάλι ή την ουρά.◾Νυφογερανός, Demoiselle Crane (Grus virgo)
Είναι ο μικρότερος από όλους τους γερανούς, γνωστός για την ομορφιά και τη χάρη του.🔸Εμφάνιση: Γκρίζο σώμα με μαύρο λαιμό και στήθος. Το πιο αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό του είναι οι μακριές λευκές τούφες φτερών που ξεκινούν πίσω από τα μάτια.
🔸Γεωγραφία: Αναπαράγεται στην Κεντρική Ασία (και σε μικρούς πληθυσμούς στην Τουρκία). Είναι διάσημος για την επικίνδυνη μετανάστευσή του πάνω από τα Ιμαλάια σε υψόμετρα άνω των 8.000 μέτρων.
🔸Βιότοπος: Προτιμά τις ανοιχτές στέπες και τα ξηρά λιβάδια, συχνά μακριά από μεγάλες πηγές νερού.
◾Blue Crane, (Anthropoides paradisea)
Ο εθνικός γερανός της Νότιας Αφρικής, γνωστός και ως "Γερανός του Παραδείσου".🔸Εμφάνιση: Ομοιόμορφο γαλαζωπό-γκρι φτέρωμα. Έχει πολύ μεγάλο κεφάλι και η ουρά του καταλήγει σε μακριά φτερά που ακουμπούν στο έδαφος, δίνοντάς του μια αριστοκρατική σιλουέτα.
🔸Γεωγραφία: Σχεδόν εξ ολοκλήρου περιορισμένος στη Νότια Αφρική.
🔸Συμπεριφορά: Είναι πολύ επιθετικός κατά την περίοδο της αναπαραγωγής και εκτελεί εντυπωσιακούς χορούς.
2. Βαλτογερανοί (Genus Bugeranus)
Περιλαμβάνει μόνο ένα είδος, το οποίο είναι από τα πιο εξειδικευμένα στους υγροτόπους.◾Wattled Crane, (Bugeranus carunculatus)
Ο μεγαλύτερος γερανός της Αφρικής και ένας από τους πιο εντυπωσιακούς παγκοσμίως.🔸Εμφάνιση: Λευκός λαιμός και στήθος, γκρίζα ράχη. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι τα δύο σαρκώδη "σκουλαρίκια" (wattles) που κρέμονται από τον λαιμό του, τα οποία καλύπτονται από λευκά πούπουλα.
🔸Γεωγραφία: Νότια και Ανατολική Αφρική (κυρίως στη Ζάμπια και την Μποτσουάνα).
🔸Βιότοπος: Εξαρτάται απόλυτα από τους παρθένους υγροτόπους και τους βάλτους. Είναι το πιο εξαρτημένο από το νερό είδος γερανού στην Αφρική.
Στεφανωμένοι Γερανοί, Βαλεαρική, Genus (Balearica)
Γένος γερανόμορφων πουλιών της οικογένειας των γερανιδών. Ζουν κυρίως στην κεντρική και βόρεια Αφρική, ενώ παλαιότερα ζούσαν στα νησιά της Μεσογείου (Σικελία και Βαλεαρίδες). Το σώμα τους έχει μήκος περίπου 1 μ., ενώ το χρώμα τους είναι ασημί με ασπρόμαυρες περιοχές στα φτερά και την ουρά. Στο κεφάλι τους υπάρχει ένα μαύρο σαρκώδες λειρί, ενώ πίσω από αυτό βρίσκεται ένα πολύ όμορφο λοφίο από ανοιχτόχρωμα σμηριγγόπτερα. Τα μάτια τους είναι άσπρα και αρκετά ιδιόμορφα, ενώ το ράμφος είναι μέτριο σε μέγεθος και αρκετά ισχυρό. Τα πόδια τους είναι πολύ ψηλά και μαύρα και καταλήγουν σε γαμψά νύχια. Ζουν κατά ζεύγη ή σε ομάδες και αποτελούν μόνιμα εκθέματα σε ζωολογικούς κήπους διαφόρων πόλεων. Βαδίζουν αρκετά αργά και κρατούν τη ράχη τους κυρτή· μόνο μπροστά σε μεγάλο κίνδυνο αναπτύσσουν μεγάλη ταχύτητα.Ζει σε ποικίλα περιβάλλοντα από υδροβιότοπους ως Σαβάνες, καλλιεργημένες εκτάσεις και φάρμες. Συχνά συμβιώνει με οπληφόρα ζώα όπως ζέβρες ή αντιλόπες. O συνολικός τους πληθυσμός εκτιμάται στα 90.000 πουλιά και μειώνεται συνεχώς κατά τα τελευταία 15 χρόνια.
Κοινά Χαρακτηριστικά
🔸Το Στέμμα: Διαθέτουν μια εντυπωσιακή "βεντάλια" από σκληρά, χρυσά φτερά στην κορυφή του κεφαλιού.🔸Δέρμα Προσώπου: Έχουν γυμνό λευκό και κόκκινο δέρμα στα μάγουλα, το οποίο μπορεί να αλλάζει ένταση χρώματος ανάλογα με τη διάθεση του πουλιού.
🔸Λάρυγγας: Διαθέτουν έναν κόκκινο σάκο κάτω από το πηγούνι, ο οποίος φουσκώνει κατά τη διάρκεια των καλεσμάτων τους.
◾Black Crowned Crane, (Balearica pavonina)
Αποτελεί το εθνικό πουλί της Νιγηρίας.🔸Εμφάνιση: Το φτέρωμα του σώματος είναι σκούρο γκρι έως μαύρο. Το κόκκινο χρώμα στο μάγουλο βρίσκεται πάνω από το λευκό.
🔸Γεωγραφία: Απαντάται στη Δυτική και Ανατολική Αφρική (νότια της Σαχάρας, στη ζώνη του Σαχέλ).
🔸Κατάσταση: Ταξινομείται ως Ευάλωτο (Vulnerable) λόγω της απώλειας υγροτόπων και του παράνομου εμπορίου.
◾Grey Crowned Crane, (Balearica regulorum)
Είναι ο εθνικό σύμβολο της Ουγκάντας (εμφανίζεται και στη σημαία της).🔸Εμφάνιση: Το φτέρωμα του σώματος είναι ανοιχτό γκρι. Στο μάγουλο, το λευκό χρώμα κυριαρχεί και το κόκκινο βρίσκεται στο πάνω μέρος. Ο σάκος στον λαιμό είναι μεγαλύτερος από του Black Crowned Crane.
🔸Γεωγραφία: Ζει στην Ανατολική και Νότια Αφρική.
🔸Κατάσταση: Ταξινομείται ως Κινδυνεύον (Endangered), καθώς ο πληθυσμός του έχει υποστεί ραγδαία μείωση τις τελευταίες δεκαετίες.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
