Μόλοθρος

Μόλοθρος (Μolothrus)
Γένος στρουθιόμορφων πτηνών της οικογένειας των ικτεριδών (Icteridae). Τα πουλιά αυτά, γνωστά και με την κοινή ονομασία ίκτερος των ποιμνίων, είναι διαδεδομένα κυρίως στη Βόρεια Αμερική και στο Μεξικό.
Χαρακτηρίζονται συνήθως από λαμπερό πολύχρωμο φτέρωμα και κοντό κωνικό ράμφος. Το πιο γνωστό είδος του γένους είναι το Μόλοθρος ο μέλας (Μolothrus ater), μήκους περίπου 20 εκατοστά, από τα οποία τα 8 εκατοστά καταλαμβάνει η ουρά. Το άνοιγμα φτερών κυμαίνεται από 30 έως 33 εκατοστά και το βάρος 35 έως 50 γραμμάρια. Τα αρσενικά έχουν συνήθως μαύρο φτέρωμα και καφετί κεφάλι, ενώ τα θηλυκά έχουν ομοιόμορφο καφέ φτέρωμα.

Οι Μολοθροί (Cowbirds) ανήκουν στην οικογένεια Icteridae. Το όνομά τους "Cowbird" προέρχεται από τη συνήθειά τους να ακολουθούν τα κοπάδια των βοοειδών για να τρέφονται με τα έντομα που ξεσηκώνονται από το βάδισμα των ζώων. Είναι τα αντίστοιχα των δικών μας Κούκων στην Αμερική.
Είναι κοινό σε πολλά μέρη της Βόρειας Αμερικής. Συναντάται στη νότια Αλάσκα, στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και φτάνει έως στο νότιο Μεξικό. Οι βόρειοι πληθυσμοί μεταναστεύουν νοτιότερα το φθινόπωρο στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ και στο Μεξικό.
Το είδος αυτό ζει κατά μικρά σμήνη κοντά στις στάνες και η συμπεριφορά του είναι όμοια με των Βουφάγων (Buphagus). Κάθεται στη ράχη των αλόγων, των προβάτων και των βοδιών και τρέφεται από τα παράσιτα που ζουν στο τρίχωμα των ζώων αυτών· τρέφεται, επίσης, με σπόρους και έντομα.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα του είδους είναι ότι τα θηλυκά γεννούν τα αβγά τους (περίπου 40) στις φωλιές πουλιών άλλων ειδών (σε 185 έως 200 διαφορετικά είδη πουλιών), τα οποία και αναλαμβάνουν το μεγάλωμα των νεοσσών. Τα αυγά είναι παρόμοια σε χρώμα με τα αυγά των άλλων πουλιών. Το θηλυκό αναζητάει φωλιές με μικρότερα αυγά. Η εκκόλαψη διαρκεί συνήθως από 12 έως 14 ημέρες. Τα αυγά του Μόλοθρου εκκολάπτονται νωρίτερα από τα υπόλοιπα και οι νεοσσοί πετάνε έξω από τη φωλιά τα υπόλοιπα αυγά. Οσοι νεοσσοί επιζήσουν συνήθως λιμοκτονούν ή πετάζονται έξω από τη φωλιά. Παρόμοια συμπεριφορά εμφανίζει και ο Ευρωπαικός Kούκος (Cuculus canorus).
μολοδρός «άπληστος άνθρωπος»
Άλλο γνωστό είδος του γένους είναι το μόλοθρος ο βοναριένσειος (Μolothrus bonariensis), διαδεδομένο νότια της Φλόριντα, στην Καραϊβική και στο μεγαλύτερο μέρος της Νοτίου Αμερικής. Διαφέρει από το προηγούμενο ως προς τις μεταλλικές ανταύγειες του φτερώματός του. Το φτέρωμα του αρσενικού λαμπυρίζει με έντονα χρώματα, όπως βιολετί, μώβ, μπλε και μαύρο. Τα φτερά και η ουρά έχουν ένα φωτεινό μπλε-πράσινο χρώμα.

Το γένος Μόλοθρος (Μolothrus) περιλαμβάνει έξι είδη:

◾1. Giant cowbird, (Molothrus oryzivorus)
Ο μεγαλύτερος εκπρόσωπος του γένους, ζει στο Μεξικό και τη Νότια Αμερική.
🔸Εμφάνιση: Μεγάλο μέγεθος, μαύρο φτέρωμα και κόκκινα μάτια.
🔸Στόχος: Παρασιτεί κυρίως στις φωλιές των Oropendolas και των Caciques. Σε αυτή την περίπτωση, ο νεοσσός του Μολοθρού μπορεί να είναι ωφέλιμος για τον ξενιστή, καθώς τρώει τις προνύμφες των μυγών που απειλούν τα άλλα μικρά.

◾2. Bronzed cowbird, (Molothrus aeneus)
🔸Απαντάται από τις Νότιες ΗΠΑ έως τον Παναμά.
🔸Εμφάνιση: Έχει χαρακτηριστικά κόκκινα μάτια και το φτέρωμά του έχει μια χάλκινη-πράσινη γυαλάδα. Τα αρσενικά έχουν έναν εντυπωσιακό "λόφο" από φτερά στον αυχένα.

◾3. Μολοθρός ο βοναριένσειος Shiny cowbird, (Molothrus bonariensis)
Κοινό είδος της Νότιας Αμερικής που έχει επεκταθεί στην Καραϊβική και τη Φλόριντα.
🔸Εμφάνιση: Το αρσενικό είναι εξ ολοκλήρου βαθύ μωβ-μαύρο με έντονη μεταλλική γυαλάδα.
🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι ένα "γενικευμένο" παρασιτικό είδος, χρησιμοποιώντας εκατοντάδες διαφορετικά είδη ως θετούς γονείς.

◾4. Μόλοθρος ο μέλας, Brown-headed cowbird, (Molothrus ater)
Το πιο διαδεδομένο είδος στη Βόρεια Αμερική.
🔸Εμφάνιση: Το αρσενικό έχει μαύρο ιριδίζον σώμα και χαρακτηριστικό καφέ κεφάλι. Το θηλυκό είναι απλό γκρίζο-καφέ.
🔸Ξενιστές: Παρασιτεί σε πάνω από 220 είδη πουλιών.

◾5. Bay winged Cowbird (Molothrus badius)
Παλαιότερα ταξινομημένο ως Agelaioides badius.
🔸Εμφάνιση: Γκριζοκάστανο σώμα με καφεκόκκινες (κανελί) φτερούγες.
🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι το μοναδικό είδος του γένους (αν θεωρηθεί μέλος του) που δεν είναι παρασιτικό. Χτίζει τη δική του φωλιά ή χρησιμοποιεί παλιές φωλιές άλλων πουλιών και ανατρέφει τα μικρά του μόνο του.

◾6. Screaming cowbird, (Molothrus rufoaxillaris)
Ζει στη Νότια Αμερική και είναι το πιο "εξειδικευμένο" παρασιτικό είδος του γένους.
🔸Εμφάνιση: Σχεδόν εξ ολοκλήρου μαύρο με μια μικρή κοκκινωπή κηλίδα κάτω από τη φτερούγα (μασχάλη).
🔸Στόχος: Παρασιτεί σχεδόν αποκλειστικά στις φωλιές του Molothrus badius.

Οικολογική Επίδραση

Οι Μολοθροί θεωρούνται συχνά "πρόβλημα" για τη διατήρηση των ειδών, καθώς η επέκτασή τους (λόγω της αποδάσωσης και της γεωργίας) τους έφερε σε επαφή με πουλιά του δάσους που δεν έχουν αναπτύξει αμυντικούς μηχανισμούς κατά του παρασιτισμού.
Ικτερίδες (Icteridae)
Οικογένεια στρουθιόμορφων πουλιών, που αποτελείται από 24 γένη και περίπου 100 είδη, με μεγάλη ποικιλία στο μέγεθος, τις συνήθειες και τη διατροφή, που συναντούνται σε όλη την Αμερική. Το μέγεθος κυμαίνεται ανάλογα με το είδος από 16 έως 54 εκατοστά μήκος, τα θηλυκά είναι μικρότερα από τα αρσενικά. Το μεγαλύτερο είδος είναι το Psarocolius viridis που φτάνει έως 45 εκατοστά μήκος. Το μικρότερο είδος είναι ο δολιχόνυξ ο ορυζοφάγος (Dolichonyx oryzivorus) με μήκος περίπου από 18 έως 20 εκατοστά.
Έχουν κωνικό ράμφος, ισχυρά πόδια και μακριές μυτερές φτερούγες. Στα περισσότερα είδη ο χρωματισμός που κυριαρχεί, είναι οι αποχρώσεις του μαύρου.
Κάποια είδη εμφανίζουν παρόμοια παρασιτική συμπεριφορά όπως ο ευρωπαικός κούκος, εναποθέτουν τα αυγά τους σε φωλιές άλλων πουλιών, χαρακτηριστικό παράδειγμα τα είδη του γένους Μόλοθρος (Μolothrus).
Τυπικός αντιπρόσωπος της οικογένειας είναι το γένος Icterus, στο οποίο ανήκουν περίπου 30 είδη με ευρεία εξάπλωση στην αμερικανική ήπειρο. Τα πουλιά αυτά μοιάζουν εκπληκτικά με τους ορίολους του Παλαιού Κόσμου (οικογένεια oriolidae), στις διατροφικές συνήθειες, στο μέγεθος, στη συμπεριφορά και στο κιτρινόμαυρο φτέρωμα· για το λόγο αυτό ονομάζονται και ορίολοι του Νέου Κόσμου.
Τα αρσενικά έχουν μαύρο και κίτρινο ή πορτοκαλί φτέρωμα με λευκά σημάδια, ενώ τα θηλυκά και οι νεοσσοί φέρουν πιο μουντά χρώματα.
Τα περισσότερα είδη των ψυχρότερων περιοχών, ιδιαίτερα της Βόρειας Αμερικής, μεταναστεύουν νοτιότερα το χειμώνα. Πιο διαδεδομένα είναι τα είδη Icterus icterus και Icterus galbula.
Το πρώτο έχει μαύρο και ζωηρό πορτοκαλί φτέρωμα, με γαλάζια σημάδια γύρω από τα μάτια και στη βάση του ράμφους· το δεύτερο, γνωστό με την κοινή ονομασία ορίολος της Βαλτιμόρης, έχει κιτρινόμαυρο φτέρωμα.
Μεταξύ των υπόλοιπων μελών της οικογένειας, το γένος Euphagus περιλαμβάνει τα είδη Euphagus cyanocephalus και Euphagus carolinus, γνωστά και ως μαυροπούλια, λόγω του σκουρόχρωμου φτερώματός τους.
Η οικογένεια περιλαμβάνει τα εξής γένη
Dolichonyx, Agelaius (5 είδη), Xanthopsar, Agelasticus (3 είδη), Chrysomus (2 είδη), Nesopsar, Sturnella (7 είδη), Xanthocephalus, Dives (3 είδη), Euphagus (2 είδη), Quiscalus (5 είδη), Agelaioides (2 είδη), Molothrus (5 είδη), Icterus (25-30 είδη), Amblycercus, Ocyalus, Clypicterus, Cacicus (10 είδη), Psarocolius (10 είδη), Gymnomystax, Pseudoleistes (2 είδη), Amblyramphus, Hypopyrrhus, Curaeus, Anumara, Gnorimopsar, Oreopsar, Lampropsar, Macroagelaius (2 είδη).
Τα κυριότερα είδη είναι τα εξής:
✔ ο ευφάγος ο κυανοκέφαλος, που ζει στη βορειοδυτική Αμερική και τρέφεται με βλαβερά έντομα και σπόρους φυτών·
✔ ο ευφάγος ο καρολίνιος, που φωλιάζει σε τέλματα· το καλοκαίρι, το φτέρωμά του έχει γυαλιστερό μαύρο χρώμα, ενώ τον χειμώνα τα περισσότερα φτερά του παίρνουν το χρώμα της σκουριάς·
✔ οι αγελαίοι, με ανοιχτόχρωμο και γυαλιστερό φτέρωμα· περνούν το καλοκαίρι στους βαλτότοπους της ανατολικής Αμερικής και του νοτιοανατολικού Καναδά, ενώ τον χειμώνα μεταναστεύουν στη Φλόριντα·
✔ ο ξανθοκέφαλος ο κοινός, που ζει στη δυτική Αμερική και στον Καναδά·
✔ ο δολιχόνυξ ο ορυζοφάγος, το φτέρωμα του οποίου αλλάζει από τόπο σε τόπο, καθώς ταξιδεύει κάθε χρόνο από τη Βόρεια μέχρι τη Νότια Αμερική και αντίστροφα· έχει γοητευτικό κελάδημα με ωραίους λαρυγγισμούς·
✔ οι δολιχόνυχες, που προτού ξεκινήσουν για το μεταναστευτικό τους ταξίδι παθαίνουν έκδυση, απορρίπτουν δηλαδή όλα τα φτερά τους και φτάνουν το φθινόπωρο γυμνοί στη Νότια Καρολίνα και στη Γεωργία· τέλος,
✔ οι μολοβροί είναι τα μόνα μέλη της οικογένειας με καστανό κεφάλι· περιφέρονται συνεχώς σε ομάδες, ακολουθώντας το κοπάδι και τρώγοντας έντομα.
Ετικέτες: Οριολίδες

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Μόλοθρος

Back To Top