Οριολίδες (Oriolidae) 
Οικογένεια πτηνών την τάξης των στρουθιόμορφων (Passeriformes). Περιλαμβάνει διάφορα είδη ζωηρόχρωμων πολύχρωμων πτηνών, στο μέγεθος του κότσυφα, τα οποία ζουν κυρίως στις τροπικές περιοχές της Ασίας και της Αφρικής. Το μοναδικό είδος που αναπαράγεται στις εύκρατες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου είναι ο χλωρίων ο γνήσιος (Oriolus oriolus).
Είναι μεσαίου μεγέθους πουλιά περίπου 18-30 εκατοστά, με επίμηκες και στιβαρό σώμα, με τα θηλυκά να είναι ελαφρώς μικρότερα από τα
αρσενικά. Έχουν μακριές, μυτερές φτερούγες με 10 πρωτεύοντα ερετικά φτερά. Μεσαία έως μακριά ουρά που αποτελείται από 12 φτερά. Η πτήση τους είναι κυματιστή και γρήγορη.
Χαρακτηριστικά
Τα είδη της οικογένειας έχουν έντονο φυλετικό διμορφισμό. Τα αρσενικά είναι πολύχρωμα με έντονη αντίθεση χρωμάτων, στα περισσότερα είδη, το σώμα είναι έντονο κίτρινο με μαύρες περιοχές στο κεφάλι, στα φτερά ή στην ουρά, λαδί ή μαύρα. Τα θηλυκά έχουν παρόμοια χρώματα με τα αρσενικά, διαφέρουν όμως από τα αρσενικά για το λιγότερο εντυπωσιακό φτέρωμά τους στο οποίο, στη θέση του ζωηρού κίτρινου και μαύρου, κυριαρχεί το λαδί χρώμα στη ράχη και το ανοιχτό γκρίζο στο στήθος και στην κοιλιά, γενικά οι αντιθέσεις στα χρώματα δεν είναι τόσο έντονες. Τα αρσενικά ορισμένων ειδών στη Νοτιοανατολική Ασία είναι μαύρα και έχουν κόκκινα ή ασημί-λευκά σημάδια. Παρόμοια με τα θηλυκά είναι τα ανήλικα πουλιά, συχνά με ραβδώσεις. Παρά το εντυπωσιακό φτέρωμά τους, σπάνια διακρίνονται.
Ενδιαίτημα
Τα περίπου 28 είδη της οικογένειας ζουν κυρίως στις τροπικές περιοχές του Παλαιού Κόσμου, 6 είδη συναντούνται στην Αφρική, 16 στη Νοτιοανατολική Ασία και 4 στην Αυστραλία. Μόνο ένα είδος αναπαράγεται στις εύκρατες και μεσογειακές ζώνες στα ανατολικά και δυτικά της Παλεαρκτικής. Στα δυτικά συναντάται ο χλωρίων ο γνήσιος (Oriolus Oriolus), στα ανατολικά το Oriolus chinensis. Φυσικός του βιότοπος είναι δάση φυλλοβόλων και κωνοφόρων, περιοχές με διάσπαρτα δένδρα, άλση και οπωρώνες, ζουν σχεδόν αποκλειστικά σε περιοχές με δέντρα.
Διατροφή
Η τροφή αποτελείται κυρίως από έντομα, ιδίως κάμπιες, ορισμένα είδη τρέφονται επίσης με φρούτα και νέκταρ.
Αναπαραγωγή
Οι οριολίδες είναι μονογαμικά είδη. Φτιάχνουν κρεμαστές φωλιές σε σχήμα πανεριού, ο πυθμένας της βρίσκεται συνήθως στον αέρα, στις κορυφές δέντρων σε μια διχάλα των κλαδιών, ανάμεσα στο φύλλωμα. Eπιλέγουν τοποθεσίες για φώλιασμα κοντά σε επιθετικά είδη όπως δικρουρίδες, ή αετοµαχίδες, τα οποία παρέχουν ένα βαθμό προστασίας. Τα αυγά είναι λευκά ή κιτρινωπά με σκούρες κηλίδες. Οι νεοσσοί έχουν καφετί φτέρωμα.
Συκοφάγος ο κοινός (Eurasian Golden Oriole - Oriolus oriolus)
🔸Περιγραφή: Το αρσενικό έχει εκτυφλωτικό κίτρινο φτέρωμα με μαύρες φτερούγες και ουρά, ενώ το θηλυκό είναι λαδοπράσινο με ραβδώσεις στο στήθος. Είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί μέσα στις φυλλωσιές παρά το έντονο χρώμα του.
🔸Γεωγραφία: Ευρώπη και Δυτική Ασία. Στην Ελλάδα είναι καλοκαιρινός επισκέπτης που αναπαράγεται σε όλη τη χώρα.
🔸Βιότοπος: Φυλλοβόλα δάση, άλση, οπωρώνες και ψηλά δέντρα κοντά σε ποτάμια.
Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)
🔸Περιγραφή: Παρόμοιο με τον κοινό Συκοφάγο αλλά με μια χαρακτηριστική μαύρη λωρίδα που ξεκινά από το ράμφος και καταλήγει στο πίσω μέρος του κεφαλιού.
🔸Γεωγραφία: Ανατολική Ασία και Νοτιοανατολική Ασία.
🔸Βιότοπος: Δάση, κήποι και πάρκα.
Australasian Figbird (Sphecotheres vieilloti)
🔸Περιγραφή: Διαθέτει μια χαρακτηριστική περιοχή με γυμνό, έντονο κόκκινο δέρμα γύρω από το μάτι. Το φτέρωμά του ποικίλλει από ελαιοπράσινο έως κίτρινο ανάλογα με το υποείδος.
🔸Γεωγραφία: Βόρεια και Ανατολική Αυστραλία, Νέα Γουινέα.
🔸Βιότοπος: Τροπικά δάση, μαγγρόβια και προαστιακά πάρκα.
Hooded Pitohui (Pitohui dichrous)
🔸Περιγραφή: Έχει εντυπωσιακό πορτοκαλί και μαύρο φτέρωμα. Το δέρμα και τα πούπουλά του περιέχουν μια ισχυρή νευροτοξίνη (βατραχοτοξίνη), την οποία πιθανότατα αποκτά από τη διατροφή του με συγκεκριμένα σκαθάρια.
🔸Γεωγραφία: Ενδημικό της Νέας Γουινέας.
🔸Βιότοπος: Τροπικά δάση και θαμνώδεις εκτάσεις.
✓Sphecotheres: Εξειδικευμένοι καρποφάγοι με γυμνό δέρμα στο πρόσωπο.
✓Pitohui: Τα "τοξικά" πουλιά του Ειρηνικού, με έντονα προειδοποιητικά χρώματα.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
Οικογένεια πτηνών την τάξης των στρουθιόμορφων (Passeriformes). Περιλαμβάνει διάφορα είδη ζωηρόχρωμων πολύχρωμων πτηνών, στο μέγεθος του κότσυφα, τα οποία ζουν κυρίως στις τροπικές περιοχές της Ασίας και της Αφρικής. Το μοναδικό είδος που αναπαράγεται στις εύκρατες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου είναι ο χλωρίων ο γνήσιος (Oriolus oriolus).
Είναι μεσαίου μεγέθους πουλιά περίπου 18-30 εκατοστά, με επίμηκες και στιβαρό σώμα, με τα θηλυκά να είναι ελαφρώς μικρότερα από τα
αρσενικά. Έχουν μακριές, μυτερές φτερούγες με 10 πρωτεύοντα ερετικά φτερά. Μεσαία έως μακριά ουρά που αποτελείται από 12 φτερά. Η πτήση τους είναι κυματιστή και γρήγορη.
Χαρακτηριστικά
Τα είδη της οικογένειας έχουν έντονο φυλετικό διμορφισμό. Τα αρσενικά είναι πολύχρωμα με έντονη αντίθεση χρωμάτων, στα περισσότερα είδη, το σώμα είναι έντονο κίτρινο με μαύρες περιοχές στο κεφάλι, στα φτερά ή στην ουρά, λαδί ή μαύρα. Τα θηλυκά έχουν παρόμοια χρώματα με τα αρσενικά, διαφέρουν όμως από τα αρσενικά για το λιγότερο εντυπωσιακό φτέρωμά τους στο οποίο, στη θέση του ζωηρού κίτρινου και μαύρου, κυριαρχεί το λαδί χρώμα στη ράχη και το ανοιχτό γκρίζο στο στήθος και στην κοιλιά, γενικά οι αντιθέσεις στα χρώματα δεν είναι τόσο έντονες. Τα αρσενικά ορισμένων ειδών στη Νοτιοανατολική Ασία είναι μαύρα και έχουν κόκκινα ή ασημί-λευκά σημάδια. Παρόμοια με τα θηλυκά είναι τα ανήλικα πουλιά, συχνά με ραβδώσεις. Παρά το εντυπωσιακό φτέρωμά τους, σπάνια διακρίνονται.
Ενδιαίτημα
Τα περίπου 28 είδη της οικογένειας ζουν κυρίως στις τροπικές περιοχές του Παλαιού Κόσμου, 6 είδη συναντούνται στην Αφρική, 16 στη Νοτιοανατολική Ασία και 4 στην Αυστραλία. Μόνο ένα είδος αναπαράγεται στις εύκρατες και μεσογειακές ζώνες στα ανατολικά και δυτικά της Παλεαρκτικής. Στα δυτικά συναντάται ο χλωρίων ο γνήσιος (Oriolus Oriolus), στα ανατολικά το Oriolus chinensis. Φυσικός του βιότοπος είναι δάση φυλλοβόλων και κωνοφόρων, περιοχές με διάσπαρτα δένδρα, άλση και οπωρώνες, ζουν σχεδόν αποκλειστικά σε περιοχές με δέντρα.
Διατροφή
Η τροφή αποτελείται κυρίως από έντομα, ιδίως κάμπιες, ορισμένα είδη τρέφονται επίσης με φρούτα και νέκταρ.
Αναπαραγωγή
Οι οριολίδες είναι μονογαμικά είδη. Φτιάχνουν κρεμαστές φωλιές σε σχήμα πανεριού, ο πυθμένας της βρίσκεται συνήθως στον αέρα, στις κορυφές δέντρων σε μια διχάλα των κλαδιών, ανάμεσα στο φύλλωμα. Eπιλέγουν τοποθεσίες για φώλιασμα κοντά σε επιθετικά είδη όπως δικρουρίδες, ή αετοµαχίδες, τα οποία παρέχουν ένα βαθμό προστασίας. Τα αυγά είναι λευκά ή κιτρινωπά με σκούρες κηλίδες. Οι νεοσσοί έχουν καφετί φτέρωμα.
Οικογένεια Οριολίδες (Oriolidae) χωρίζεται στα εξής γένη
Η οικογένεια των Οριολιδών περιλαμβάνει μεσαίου μεγέθους στρουθιόμορφα πουλιά, γνωστά για τα λαμπερά τους χρώματα (κυρίως κίτρινο και μαύρο) και τα μελωδικά τους σφυρίγματα. Ζουν κυρίως στις κορυφές των δέντρων και τρέφονται με έντομα και καρπούς.◾1. Γένος: Oriolus (Συκοφάγοι - 29 είδη)
Είναι το πιο διαδεδομένο γένος της οικογένειας, με είδη που απαντώνται στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία.Συκοφάγος ο κοινός (Eurasian Golden Oriole - Oriolus oriolus)
🔸Περιγραφή: Το αρσενικό έχει εκτυφλωτικό κίτρινο φτέρωμα με μαύρες φτερούγες και ουρά, ενώ το θηλυκό είναι λαδοπράσινο με ραβδώσεις στο στήθος. Είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί μέσα στις φυλλωσιές παρά το έντονο χρώμα του.
🔸Γεωγραφία: Ευρώπη και Δυτική Ασία. Στην Ελλάδα είναι καλοκαιρινός επισκέπτης που αναπαράγεται σε όλη τη χώρα.
🔸Βιότοπος: Φυλλοβόλα δάση, άλση, οπωρώνες και ψηλά δέντρα κοντά σε ποτάμια.
Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)
🔸Περιγραφή: Παρόμοιο με τον κοινό Συκοφάγο αλλά με μια χαρακτηριστική μαύρη λωρίδα που ξεκινά από το ράμφος και καταλήγει στο πίσω μέρος του κεφαλιού.
🔸Γεωγραφία: Ανατολική Ασία και Νοτιοανατολική Ασία.
🔸Βιότοπος: Δάση, κήποι και πάρκα.
◾2. Γένος: Σφηκοθήρας, Sphecotheres (Figbirds - 3 είδη)
Αυτά τα πουλιά είναι πιο κοινωνικά από τους κοινούς Συκοφάγους και τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με σύκα και άλλους καρπούς.Australasian Figbird (Sphecotheres vieilloti)
🔸Περιγραφή: Διαθέτει μια χαρακτηριστική περιοχή με γυμνό, έντονο κόκκινο δέρμα γύρω από το μάτι. Το φτέρωμά του ποικίλλει από ελαιοπράσινο έως κίτρινο ανάλογα με το υποείδος.
🔸Γεωγραφία: Βόρεια και Ανατολική Αυστραλία, Νέα Γουινέα.
🔸Βιότοπος: Τροπικά δάση, μαγγρόβια και προαστιακά πάρκα.
◾3. Γένος: Πιτόχουι - 4 είδη (Pitohui)
Τα Πιτοχούι είναι μοναδικά στον κόσμο των πτηνών καθώς είναι από τα ελάχιστα δηλητηριώδη πουλιά.Hooded Pitohui (Pitohui dichrous)
🔸Περιγραφή: Έχει εντυπωσιακό πορτοκαλί και μαύρο φτέρωμα. Το δέρμα και τα πούπουλά του περιέχουν μια ισχυρή νευροτοξίνη (βατραχοτοξίνη), την οποία πιθανότατα αποκτά από τη διατροφή του με συγκεκριμένα σκαθάρια.
🔸Γεωγραφία: Ενδημικό της Νέας Γουινέας.
🔸Βιότοπος: Τροπικά δάση και θαμνώδεις εκτάσεις.
Σύνοψη Γενών
✓Oriolus: Κλασικοί συκοφάγοι, εξαιρετικοί τραγουδιστές.✓Sphecotheres: Εξειδικευμένοι καρποφάγοι με γυμνό δέρμα στο πρόσωπο.
✓Pitohui: Τα "τοξικά" πουλιά του Ειρηνικού, με έντονα προειδοποιητικά χρώματα.
Κείμενο: Ζιάκας Ηλίας
