Κοτιγκίδες

Κοτιγκίδες (cotingidae)
Οικογένεια πτηνών της τάξης των στρουθιομόρφων. Περιλαμβάνει περίπου 90 είδη, ιθαγενή των τροπικών περιοχών της Αμερικής, τα οποία αναφέρονται γενικά με την κοινή ονομασία Κοτίγκα.
Η οικογένεια εμφανίζει μεγάλη ποικιλομορφία σε ό,τι αφορά το μέγεθος, που μπορεί να ποικίλει από 9 έως 45 εκατοστά, καθώς και τον χρωματισμό του φτερώματος των διαφόρων ειδών. Γενικά, οι Κοτιγκίδες φέρουν πλατύ ράμφος με ελαφρά γαμψή άκρη, κοντά και δυνατά πόδια και στρογγυλεμένες φτερούγες.
Τα αρσενικά έχουν εντονότερα χρώματα, ενώ συχνή είναι η παρουσία σε αυτά λοφίων, παράξενων φτερών, λειριών ή θυλάκων.
Τα πουλιά αυτά συναντώνται κυρίως στα τροπικά δάση, όπου τρέφονται με φρούτα και διάφορα έντομα.
Τα θηλυκά γεννούν από ένα έως τέσσερα αυγά και επωάζονται μόνο από το θηλυκό. Η επώαση διαρκεί συνήθως 15-28 ημέρες. Οι νεοσσοί μπορούν να πετάξουν συνήθως σε 28 έως 33 ημέρες.
Παραδείγματα των πιο πολύχρωμων κοτιγκίδων είναι το γαλάζιο είδος, κοτίγκα η ζωστή (Cotinga amabilis), που ζει από το Μεξικό έως την Κόστα Ρίκα, και το κοκκινωπό Xipholena punicea που ζει στα ορεινά της Γουιάνας και στη Βραζιλία. Το Carpodectes nitidus συναντάται στην κεντρική Αμερική και είναι ένα από τα λίγα λευκά τροπικά πουλιά.
Παραδείγματα των πιο πολύχρωμων κοτιγκίδων
Cotinga amabilis

Xipholena punicea

Carpodectes nitidus



Ανήκουν στην υπόταξη των Υποωδικών (Suboscines), πράγμα που σημαίνει ότι οι φωνητικές τους χορδές (σύριγγα) είναι ανατομικά πιο απλές από αυτές των τυπικών ωδικών πτηνών, όμως αυτό δεν τις εμποδίζει να παράγουν μερικούς από τους πιο δυνατούς και παράξενους ήχους στη φύση. Μορφολογία και το «Θαύμα» των Χρωμάτων
Οι Κοτιγκίδες παρουσιάζουν ακραίο φυλετικό διμορφισμό. Ενώ τα θηλυκά είναι συνήθως διακριτικά, με λαδί ή καφετί χρώματα για να προστατεύονται κατά το κλώσημα, τα αρσενικά είναι αληθινά έργα τέχνης:
Δομικά Χρώματα: Τα εκθαμβωτικά μπλε, τυρκουάζ και πορφυρά χρώματα των γενών Cotinga και Xipholena δεν οφείλονται σε χρωστικές ουσίες, αλλά στη μικροσκοπική δομή των φτερών τους, η οποία αντανακλά το φως με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργεί έναν μοναδικό, μεταλλικό ιριδισμό.
Καροτενοειδή Χρώματα: Τα έντονα πορτοκαλί και κατακόκκινα χρώματα (όπως στους Πετεινούς των Βράχων) παράγονται από χρωστικές ουσίες που τα πουλιά προσλαμβάνουν απευθείας από τη διατροφή τους με τροπικούς καρπούς.
Ακραία Στολίδια: Πολλά είδη φέρουν εξαιρετικά περίεργα ανατομικά στοιχεία, όπως:
Λοφία σε σχήμα ημισελήνου που καλύπτουν ολόκληρο το ράμφος (Rupicola).
Σαρκώδη λοβία και γενειάδες που κρέμονται από τον λαιμό ή το ράμφος (Procnias).
«Ομπρέλες» από πούπουλα στο κεφάλι και τεράστιους, καλυμμένους με φτερά σάκους στον λαιμό (Cephalopterus).
Οι Πιο Δυνατές Φωνές στη Γη
Καθώς ζουν στο πυκνό και θορυβώδες τροπικό δάσος, ορισμένα είδη έχουν αναπτύξει απίστευτη ηχητική ισχύ για να προσελκύουν τα θηλυκά από μεγάλες αποστάσεις:
Προκάπνη, White Bellbird (Procnias albus): Είναι επίσημα το πιο δυνατό πουλί στον κόσμο. Παράγει ένα μεταλλικό κάλεσμα που μοιάζει με χτύπημα καμπάνας ή σφυρηλάτηση σιδήρου, η ένταση του οποίου έχει μετρηθεί στο απίστευτο επίπεδο των 125.4 dB (εντονότερο από μια συναυλία ροκ ή ένα κομπρεσέρ!).
Screaming Piha (Lipaugus vociferans): Ο «θρυλικός» ήχος του τροπικού δάσους του Αμαζονίου. Το τριπλό, διαπεραστικό του σφύριγμα φτάνει τα 116 dB και αποτελεί το σήμα κατατεθέν κάθε ταινίας που διαδραματίζεται στη ζούγκλα.
Το Τελετουργικό των Αρενών (Leks)
Πολλά είδη (με πιο διάσημα τους Πετεινούς των Βράχων) χρησιμοποιούν το σύστημα αναπαραγωγής Lek. Δεκάδες αρσενικά συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα σημεία του δάσους (αρένες), καθαρίζουν το έδαφος από ξερά φύλλα και εκτελούν ομαδικούς, άκρως ανταγωνιστικούς χορούς, παίρνοντας περίεργες στάσεις και επιδεικνύοντας τα φωτεινά τους φτερά. Τα θηλυκά επισκέπτονται την αρένα, παρακολουθούν βουβά και επιλέγουν μόνο το πιο εντυπωσιακό αρσενικό για να ζευγαρώσουν.
Τα Πιο Εμβληματικά Γένη και Είδη
Α. Γένος Rupicola (Πετεινοί των Βράχων - Cocks-of-the-rock)
Ίσως τα πιο αναγνωρίσιμα πουλιά της Νότιας Αμερικής. Περιλαμβάνει 2 είδη:
Andean Cock-of-the-rock (Rupicola peruvianus): Το εθνικό πουλί του Περού. Το αρσενικό έχει ένα εκθαμβωτικό, βαθύ κόκκινο-πορτοκαλί σώμα, μαύρες φτερούγες και ένα μεγάλο, στρογγυλεμένο λοφίο που καλύπτει εντελώς το ράμφος του.
Guianan Cock-of-the-rock (Rupicola rupicola): Φωτεινό, χρυσό-πορτοκαλί φτέρωμα με ένα εξαιρετικά λεπτό, ημικυκλικό λοφίο.
Βιολογία: Φωλιάζουν αποκλειστικά σε βραχώδεις ορθοπλαγιές, σπήλαια και φαράγγια των Άνδεων, χτίζοντας λασπωμένες φωλιές πάνω στα βράχια.
Β. Γένος Cephalopterus (Κεφαλόπτεροι ή Πουλιά-Ομπρέλες - Umbrellabirds)
Μεγαλόσωμα, κατάμαυρα πουλιά (35-50 εκατοστά) με δύο μοναδικά χαρακτηριστικά:
Ένα μεγάλο, αναδιπλούμενο λοφίο-ομπρέλα που εκτείνεται πάνω από το ράμφος τους.
Ένα μακρύ, σαρκώδες λοβίο (wattle) που κρέμεται από τον λαιμό τους, καλυμμένο με φτερά, το οποίο μπορεί να φουσκώσει κατά τη διάρκεια των επιδείξεων για να λειτουργήσει ως αντηχείο.
Είδη: Cephalopterus ornatus (Amazonian), C. penduliger (Long-wattled), και C. glabricollis (Bare-necked).
Γ. Γένος Procnias (Καμπανόπουλα - Bellbirds)
Πουλιά διάσημα για τις μεταλλικές φωνές τους και τα περίεργα δερματικά εξογκώματα στο πρόσωπό τους.
Three-wattled Bellbird (Procnias tricarunculatus): Το αρσενικό έχει καστανό σώμα, λευκό κεφάλι και τρία μακριά, μαύρα, σκουληκοειδή λοβία που κρέμονται από τη βάση του ράμφους του.
White Bellbird (Procnias albus): Ολόλευκο πουλί με ένα μοναδικό, σαρκώδες, καλυμμένο με λευκά στίγματα λοβίο που ορθώνεται πάνω από το ράμφος του σαν μικρό κέρατο.
Δ. Γένος Cotinga (Τυπικές Κοτίνγκες)
Μικρά-μεσαία πουλιά (18-22 εκατοστά) που αποτελούν τον ορισμό της χρωματικής τελειότητας.
Τα αρσενικά (όπως στο Cotinga cayana και Cotinga cotinga) έχουν ένα απίστευτο, φωτεινό ηλεκτρίκ-μπλε/τυρκουάζ φτέρωμα με μια μεγάλη, βαθιά πορφυρή ή βιολετί κηλίδα στον λαιμό και το στήθος. Ζουν ψηλά στον θόλο (canopy) του τροπικού δάσους.
Διατροφή, Οικολογικός Ρόλος και Απειλές
Οι «Κηπουροί» του Δάσους: Οι Κοτιγκίδες είναι σχεδόν αποκλειστικά φρουτοφάγα (frugivorous) πτηνά. Έχουν ασυνήθιστα πλατύ λαιμό, που τους επιτρέπει να καταπίνουν ολόκληρους μεγάλους καρπούς (όπως της οικογένειας Lauraceae). Καθώς χωνεύουν μόνο τη σάρκα και αποβάλλουν ανέπαφους τους σπόρους σε μεγάλες αποστάσεις, αποτελούν τους σημαντικότερους διασπορείς σπόρων για την αναγέννηση των τροπικών δασών.
Απειλές:
Απώλεια Βιοτόπων: Η συνεχιζόμενη αποδάσωση του Αμαζονίου και ο κατακερματισμός των δασών της οροσειράς των Άνδεων λόγω της γεωργίας και της κτηνοτροφίας αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή.
Λαθροθηρία: Λόγω των εξαιρετικά φωτεινών χρωμάτων τους, πολλά είδη (ιδιαίτερα οι Κοτίνγκες και οι Πετεινοί των Βράχων) συλλαμβάνονται παράνομα για το εμπόριο εξωτικών κατοικίδιων ή θανατώνονται για τα φτερά τους.
Η οικογένεια αριθμεί 66 είδη χωρισμένα σε 25 γένη.
Ορισμένα από τα γνωστότερα γένη της οικογένειας είναι τα: κοτίγκα Cotinga, ο κεφαλόπτερος Cephalopterus, Φυτότομα Phytotoma, ο γυμνοκέφαλος Gymnoderus, η τίτιρα Rupicola, Pipreola κ.ά. Ειδικότερα το γένος Cotinga περιλαμβάνει πουλιά με μικρό αλλά δυνατό σώμα και κοντά φτερά με ζωηρά χρώματα.
Το είδος κοτίγκα η ζωστή, συνηθισμένο στην ανατολική Βραζιλία, έχει σκούρο μπλε χρώμα στη ράχη του και μοβ ή κόκκινο στην κοιλιά του.

Ετικέτες: Αμερική, Εξωτικά, Τύραννοι

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Κοτιγκίδες

Back To Top