Οικογένεια Αιγιθαλίδες, Παρίδες (Paridae) 
Oνομάζονται και αιγιθαλίδες. Κυμαίνονται σε μήκος 10 έως 22 εκατοστά. Φωλιάζουν συνήθως στα δέντρα και ορισμένα είδη στο έδαφος. Γεννούν 3 - 19 διάστικτα άσπρα αυγά, ανάλογα με το είδος.
Είναι ευρέως διαδεδομένα στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, της Ασίας, της Βόρειας Αμερικής και της Αφρικής.
Είναι κατεξοχήν εντομοφάγα πουλιά για αυτό και θεωρούνται ιδιαίτερα χρήσιμα στην γεωργία μιας και τρέφονται με έντομα, ζωύφια και παράσιτα που καταστρέφουν τα φυτά.
Επίσης τρώνε συχνά μπουμπούκια δέντρων από τους
οπωρώνες, ελπίζοντας να συλλέξουν μαζί και διάφορα έντομα αλλά επιλέγουν και κάποια μαλακά φρούτα και σε μικρότερο ποσοστό σπόρους.
Εντυπωσιακές είναι οι ακροβατικές ικανότητες που επιδεικνύουν, αφού είναι από τα ευέλικτα εκείνα πουλιά που κρέμονται ανάποδα από τα κλαδιά προκειμένου να αναζητήσουν την τροφή τους.
Tον χειμώνα πηγαίνουν κοντά στα σπίτια και δεν διστάζουν να δεχτούν από τους ενοίκους τροφές με λιπαρές ουσίες, που τους αρέσουν πολύ.
Φυσικοί τους εχθροί είναι οι σκίουροι, οι δρυοκολάπτες, και διάφορα άλλα αρπαχτικά όπως νυφίτσες, γάτες κτλ.
Υπάρχουν πολλά είδη α., ευρύτατα διαδεδομένα κυρίως στις εύκρατες και θερμές περιοχές της Ευρασίας: α. ομέγας ή παπαδίτσα, α. ο λοφιοφόρος, που οφείλει το όνομά του στα ανασηκωμένα μαύρα και γύρω γύρω άσπρα φτερά που στολίζουν το κεφάλι του, α. ο μακρόουρος ή ορίτης, μικρό πουλί,μαύρο στο λαιμό και τη ράχη και άσπρο στην κοιλιά, α. ο μέγας ή μελισσουργός, πρασινωπός στη ράχη, με γκριζογάλαζες φτερούγες, κίτρινη κοιλιά, κεφάλι μαύρο στην κορυφή και άσπρο στα μάγουλα, α. ο κυανούς ή καλόγηρος, με κεφάλι γαλάζιο στην κορυφή και μαύρο γύρω γύρω στον λαιμό, με πρασινοκιτρινωπή ράχη, ουρά και γαλάζιες φτερούγες και κίτρινη κοιλιά. Ο αιγίθαλος ο κυανούς ή καλόγηρος ζει στην Ευρασία και τη βόρεια Αφρική. Ο μελισσουργός είναι στρουθιόμορφο πουλί, γνωστό και με το όνομα αιγίθαλος ο μέγας.
Οι π. είναι χρήσιμα πουλιά για τον άνθρωπο, γιατί καταστρέφουν τα έντομα που βλάπτουν τα οπωροφόρα δέντρα.
Υπάρχουν τα ακόλουθα είδη στην οικογένεια:
◾1. Γαλαζοπαπαδίτσα (Cyanistes caeruleus)
🔸Εμφάνιση: Μικρότερη από τον Καλόγερο, με πανέμορφο γαλάζιο χρώμα στο πάνω μέρος του κεφαλιού, τις φτερούγες και την ουρά.
🔸Ηθολογία: Πολύ θαραλλέο πουλί που επισκέπτεται συχνά ταΐστρες. Είναι διαδεδομένη σε όλη την Ευρώπη και την Ελλάδα.
◾2. Καλόγερος, Μεγαλοπαπαδίτσα (Parus major)
🔸Εμφάνιση: Ο μεγαλύτερος και πιο κοινός εκπρόσωπος. Έχει γυαλιστερό μαύρο κεφάλι, λευκά μάγουλα και κίτρινο στήθος με μια χαρακτηριστική μαύρη κάθετη λωρίδα ("γραβάτα"), η οποία είναι φαρδύτερη στα αρσενικά.
🔸Βιότοπος: Πανταχού παρών στην Ελλάδα, από δάση μέχρι κήπους πόλεων.
◾3. Σκουφοπαπαδίτσα, Λοφιοπαπαδίτσα (Lophophanes cristatus ή Parus cristatus)
🔸Εμφάνιση: Ξεχωρίζει αμέσως από το μυτερό, ασπρόμαυρο λοφίο της.
🔸Βιότοπος: Στην Ελλάδα τη συναντάμε κυρίως σε ορεινά δάση κωνοφόρων (π.χ. Πίνδος, Ροδόπη). Προτιμά την αρκτική και εύκρατη ζώνη.
◾4. Ελατοπαπαδίτσα, Λευκοσβερκοπαπαδίτσα (Periparus ater)
🔸Εμφάνιση: Μοιάζει με μικρό Καλόγερο, αλλά στερείται το κίτρινο χρώμα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι το λευκό μπάλωμα στον σβέρκο.
🔸Βιότοπος: Ζει κυρίως σε ελατοδάση και πευκοδάση.
◾5. Κλειδωνάς, Μαυρολαιμοπαπαδίτσα (Poecile lugubris)
🔸Εμφάνιση: Μεγαλύτερος από τη Βουνοπαπαδίτσα, με πιο "βαρύ" ράμφος και σκούρο καφέ/μαύρο λαιμό.
🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι είδος των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής, με έντονη παρουσία στην ελληνική ύπαιθρο.
◾6. Βουνοπαπαδίτσα (Poecile montana)
🔸Διαφορές: Πολύ όμοια είδη. Η Βουνοπαπαδίτσα έχει πιο θαμπό μαύρο σκούφο και ένα ανοιχτόχρωμο μπάλωμα στις φτερούγες, ενώ η Καστανοπαπαδίτσα έχει γυαλιστερό σκούφο και πιο ομοιόμορφο χρώμα.
◾7. Καστανοπαπαδίτσα, Μαυροσκουφοπαπαδίτσα (Poecile palustris)
🔸Έχει μαύρο κεφάλι με μια διακριτική λευκή λωρίδα στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Οι πλευρές του λαιμού επίσης έχουν ένα λευκό έως υπόλευκο μπάλωμα...
◾8. Siberian Tit (Poecile cincta)
🔸Ο βόρειος συγγενής τους, προσαρμοσμένος στα ψυχρά κλίματα της Λαπωνίας και της Σιβηρίας.
🔸Εμφάνιση: Ένα από τα πιο χαριτωμένα πουλιά. Μοιάζει με μια μικρή μπάλα από πούπουλα (λευκά, μαύρα και ροζ) με μια δυσανάλογα μακριά ουρά.
🔸Κοινωνική Ζωή: Ζουν σε στενές οικογενειακές ομάδες. Είναι εντυπωσιακό το πώς επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους με λεπτές φωνές καθώς μετακινούνται από δέντρο σε δέντρο.
🔸Φωλιά: Χτίζει μια αριστουργηματική, κλειστή, ωοειδή φωλιά από βρύα και λειχήνες, επενδυμένη εσωτερικά με χιλιάδες πούπουλα.
Oνομάζονται και αιγιθαλίδες. Κυμαίνονται σε μήκος 10 έως 22 εκατοστά. Φωλιάζουν συνήθως στα δέντρα και ορισμένα είδη στο έδαφος. Γεννούν 3 - 19 διάστικτα άσπρα αυγά, ανάλογα με το είδος.
Είναι ευρέως διαδεδομένα στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, της Ασίας, της Βόρειας Αμερικής και της Αφρικής.
Είναι κατεξοχήν εντομοφάγα πουλιά για αυτό και θεωρούνται ιδιαίτερα χρήσιμα στην γεωργία μιας και τρέφονται με έντομα, ζωύφια και παράσιτα που καταστρέφουν τα φυτά.
Επίσης τρώνε συχνά μπουμπούκια δέντρων από τους
Παρίδες (Paridae)
Γαλαζοπαπαδίτσα
Καλόγερος
Σκουφοπαπαδίτσα
Ελατοπαπαδίτσα
Βουνοπαπαδίτσα
Καστανοπαπαδίτσα
Κλειδωνάς
Αιγιθαλοειδή
Αιγιθαλίδες
ΑιγίθαλοςΕντυπωσιακές είναι οι ακροβατικές ικανότητες που επιδεικνύουν, αφού είναι από τα ευέλικτα εκείνα πουλιά που κρέμονται ανάποδα από τα κλαδιά προκειμένου να αναζητήσουν την τροφή τους.
Tον χειμώνα πηγαίνουν κοντά στα σπίτια και δεν διστάζουν να δεχτούν από τους ενοίκους τροφές με λιπαρές ουσίες, που τους αρέσουν πολύ.
Φυσικοί τους εχθροί είναι οι σκίουροι, οι δρυοκολάπτες, και διάφορα άλλα αρπαχτικά όπως νυφίτσες, γάτες κτλ.
Υπάρχουν πολλά είδη α., ευρύτατα διαδεδομένα κυρίως στις εύκρατες και θερμές περιοχές της Ευρασίας: α. ομέγας ή παπαδίτσα, α. ο λοφιοφόρος, που οφείλει το όνομά του στα ανασηκωμένα μαύρα και γύρω γύρω άσπρα φτερά που στολίζουν το κεφάλι του, α. ο μακρόουρος ή ορίτης, μικρό πουλί,μαύρο στο λαιμό και τη ράχη και άσπρο στην κοιλιά, α. ο μέγας ή μελισσουργός, πρασινωπός στη ράχη, με γκριζογάλαζες φτερούγες, κίτρινη κοιλιά, κεφάλι μαύρο στην κορυφή και άσπρο στα μάγουλα, α. ο κυανούς ή καλόγηρος, με κεφάλι γαλάζιο στην κορυφή και μαύρο γύρω γύρω στον λαιμό, με πρασινοκιτρινωπή ράχη, ουρά και γαλάζιες φτερούγες και κίτρινη κοιλιά. Ο αιγίθαλος ο κυανούς ή καλόγηρος ζει στην Ευρασία και τη βόρεια Αφρική. Ο μελισσουργός είναι στρουθιόμορφο πουλί, γνωστό και με το όνομα αιγίθαλος ο μέγας.
Οι π. είναι χρήσιμα πουλιά για τον άνθρωπο, γιατί καταστρέφουν τα έντομα που βλάπτουν τα οπωροφόρα δέντρα.
Υπάρχουν τα ακόλουθα είδη στην οικογένεια:◾1. Γαλαζοπαπαδίτσα (Cyanistes caeruleus)
🔸Εμφάνιση: Μικρότερη από τον Καλόγερο, με πανέμορφο γαλάζιο χρώμα στο πάνω μέρος του κεφαλιού, τις φτερούγες και την ουρά.
🔸Ηθολογία: Πολύ θαραλλέο πουλί που επισκέπτεται συχνά ταΐστρες. Είναι διαδεδομένη σε όλη την Ευρώπη και την Ελλάδα.
◾2. Καλόγερος, Μεγαλοπαπαδίτσα (Parus major)
🔸Εμφάνιση: Ο μεγαλύτερος και πιο κοινός εκπρόσωπος. Έχει γυαλιστερό μαύρο κεφάλι, λευκά μάγουλα και κίτρινο στήθος με μια χαρακτηριστική μαύρη κάθετη λωρίδα ("γραβάτα"), η οποία είναι φαρδύτερη στα αρσενικά.
🔸Βιότοπος: Πανταχού παρών στην Ελλάδα, από δάση μέχρι κήπους πόλεων.
◾3. Σκουφοπαπαδίτσα, Λοφιοπαπαδίτσα (Lophophanes cristatus ή Parus cristatus)
🔸Εμφάνιση: Ξεχωρίζει αμέσως από το μυτερό, ασπρόμαυρο λοφίο της.
🔸Βιότοπος: Στην Ελλάδα τη συναντάμε κυρίως σε ορεινά δάση κωνοφόρων (π.χ. Πίνδος, Ροδόπη). Προτιμά την αρκτική και εύκρατη ζώνη.
◾4. Ελατοπαπαδίτσα, Λευκοσβερκοπαπαδίτσα (Periparus ater)
🔸Εμφάνιση: Μοιάζει με μικρό Καλόγερο, αλλά στερείται το κίτρινο χρώμα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι το λευκό μπάλωμα στον σβέρκο.
🔸Βιότοπος: Ζει κυρίως σε ελατοδάση και πευκοδάση.
◾5. Κλειδωνάς, Μαυρολαιμοπαπαδίτσα (Poecile lugubris)
🔸Εμφάνιση: Μεγαλύτερος από τη Βουνοπαπαδίτσα, με πιο "βαρύ" ράμφος και σκούρο καφέ/μαύρο λαιμό.
🔸Ιδιαιτερότητα: Είναι είδος των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής, με έντονη παρουσία στην ελληνική ύπαιθρο.
◾6. Βουνοπαπαδίτσα (Poecile montana)
🔸Διαφορές: Πολύ όμοια είδη. Η Βουνοπαπαδίτσα έχει πιο θαμπό μαύρο σκούφο και ένα ανοιχτόχρωμο μπάλωμα στις φτερούγες, ενώ η Καστανοπαπαδίτσα έχει γυαλιστερό σκούφο και πιο ομοιόμορφο χρώμα.
◾7. Καστανοπαπαδίτσα, Μαυροσκουφοπαπαδίτσα (Poecile palustris)
🔸Έχει μαύρο κεφάλι με μια διακριτική λευκή λωρίδα στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Οι πλευρές του λαιμού επίσης έχουν ένα λευκό έως υπόλευκο μπάλωμα...
◾8. Siberian Tit (Poecile cincta)
🔸Ο βόρειος συγγενής τους, προσαρμοσμένος στα ψυχρά κλίματα της Λαπωνίας και της Σιβηρίας.
Οικογένεια Αιγιθαλίδες (Aegithalidae)
◾Αιγίθαλος (Aegithalos caudatus)🔸Εμφάνιση: Ένα από τα πιο χαριτωμένα πουλιά. Μοιάζει με μια μικρή μπάλα από πούπουλα (λευκά, μαύρα και ροζ) με μια δυσανάλογα μακριά ουρά.
🔸Κοινωνική Ζωή: Ζουν σε στενές οικογενειακές ομάδες. Είναι εντυπωσιακό το πώς επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους με λεπτές φωνές καθώς μετακινούνται από δέντρο σε δέντρο.
🔸Φωλιά: Χτίζει μια αριστουργηματική, κλειστή, ωοειδή φωλιά από βρύα και λειχήνες, επενδυμένη εσωτερικά με χιλιάδες πούπουλα.
