Ορνιθοπανίδα: Καρυδοθραύστης

Καρυδοθραύστης, Καρυοθραύστης ο καρυοκατάκτης (Nucifraga caryocatactes)

Ο Καρυδοθραύστης (Spotted Nutcracker) είναι ένας "ορεινός" συγγενής της καρακάξας και του κόρακα. Είναι στενά συνδεδεμένος με τα δάση της ορεινής Ευρώπης και της Ασίας, όπου διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην εξάπλωση των δέντρων. Ο Καρυδοθραύστης έχει μήκος σώματος από 32 μέχρι 35 εκατοστά άνοιγμα φτερών 50 -58 εκατοστά και βάρος 120 -170 γραμμάρια. Το σώμα του έχει σκούρο καφέ χρώμα με λευκές κηλίδες εκτός από το κάλυμμα της κεφαλής που είναι μόνο σκούρο καφέ. Το δυνατό ράμφος είναι ανοιχτό γκρι. Επίσης δεν υπάρχει φυλετικός διμορφισμός αρσενικά και θηλυκά έχουν ίδιο χρωματισμό.
Βιότοπος – εμφάνιση: Ο Καρυοθραύστης ζεί κυρίως σε πυκνά μεγάλα κωνοφόρα δάση από έλατα πεύκα, στη Σκανδιναβία, στις χώρες της Βαλτικής από την Πολωνία μέχρι την Σιβηρία, στις Άλπεις, τα Βαλκάνια και τον Καύκασο και περιλαμβάνει 9 υποείδη. Στην Ελλάδα απαντάται το υποείδος Nucifraga caryocatactes caryocatactes (Linnaeus, 1758).

Μορφολογία και Διαστάσεις

Μέγεθος: Είναι μεσαίου μεγέθους κορακοειδές, με μήκος σώματος από 32 μέχρι 35 εκατοστά.
Άνοιγμα Φτερών: Κυμαίνεται από 50 έως 58 εκατοστά.
Βάρος: Ζυγίζει περίπου 120 - 170 γραμμάρια.
Χρωματισμός: Το φτέρωμά του είναι κυρίως σκούρο καφέ, καλυμμένο με πολυάριθμες λευκές κηλίδες (σαν πιτσιλιές). Η κορυφή του κεφαλιού είναι ομοιόμορφα καφέ χωρίς κηλίδες. Η ουρά του είναι σκούρα με λευκή άκρη, η οποία φαίνεται έντονα κατά την πτήση.
Ράμφος: Διαθέτει ένα πολύ ισχυρό, μακρύ και μυτερό ράμφος, ειδικά προσαρμοσμένο για να σπάει σκληρούς καρπούς.

Βιότοπος και Εξάπλωση

Προτιμήσεις: Ζει αποκλειστικά σε δάση κωνοφόρων (έλατα, πεύκα, ερυθρελάτες), ειδικά εκεί όπου υπάρχει αφθονία καρπών.
Στην Ελλάδα: Τον συναντάμε κυρίως στα ψηλά βουνά της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας (Πίνδος, Ροδόπη, Όλυμπος), σε υψόμετρα συνήθως πάνω από τα 1000 μέτρα.

Διατροφή και η "Στρατηγική της Αποταμίευσης"

Ο Καρυδοθραύστης είναι διάσημος για τη σχέση του με τους καρπούς:
Κύρια Τροφή: Τρέφεται κυρίως με σπόρους από κώνους (κουκουνάρια), φουντούκια και καρύδια. Το καλοκαίρι τρώει επίσης έντομα και μικρά τρωκτικά.
Αποθήκευση: Το φθινόπωρο, συγκεντρώνει χιλιάδες σπόρους (έως και 30.000!) και τους θάβει σε διάφορα σημεία στο έδαφος για να έχει τροφή τον χειμώνα.
Μνήμη: Διαθέτει εκπληκτική χωρική μνήμη, καταφέρνοντας να βρει τις κρυψώνες του ακόμη και κάτω από βαθύ χιόνι.
Οικολογικός Ρόλος: Όσοι σπόροι δεν ανασυρθούν από το πουλί, φυτρώνουν την άνοιξη, συμβάλλοντας έτσι καθοριστικά στην αναγέννηση του δάσους.

Φωνή και Συμπεριφορά

Κάλεσμα: Η φωνή του είναι τραχιά και δυνατή, ένας ήχος που μοιάζει με "κρε-κρε-κρε" ή "κράακ-κράακ", θυμίζοντας κάπως την κίσσα αλλά πιο βραχνή.
Κοινωνικότητα: Είναι λιγότερο κοινωνικός από άλλα κορακοειδή, συχνά τον βλέπουμε μόνο του ή σε ζευγάρια, αν και τον χειμώνα μπορεί να σχηματίσει μικρές ομάδες.