Γλαυκόμορφα (Strigiformes) 
Τα Γλαυκόμορφα αποτελούν μια τάξη της ομοταξίας των πτηνών (Aves), η οποία περιλαμβάνει περίπου 200 είδη αρπακτικών και στην πλειονότητά τους νυκτόβιων πουλιών. Κατανέμονται σε όλες τις ηπείρους εκτός της Ανταρκτικής και έχουν αναπτύξει αξιόλογες προσαρμογές στη νυχτερινή διαβίωση.
Διακρίνουμε δυο οικογένειες γλαυκών. Η οικογένεια των Τυτονιδών (Tytonidae) περιλαμβάνει λιγοστά (17) είδη, ενώ η πλειονότητα των γλαυκών ανήκει στην οικογένεια των Στριγγιδών (Strigidae).
Πρέπει να τονιστεί, ότι με τον όρο "γλαύκα" εννοούμε όλα τα είδη της τάξεως των Γλαυκόμορφων, ενώ με τον όρο "κουκουβάγια" χαρακτηρίζουμε μονάχα τη γλαύκα του είδους "Αθηνά η νυκτία" (Athene noctua). Η ονομασία "κουκουβάγια" για τα υπόλοιπα πουλιά της τάξης θα πρέπει να αποφεύγεται.
Ανατομικά χαρακτηριστικά: Οι γλαύκες έχουν ιδιαίτερη μορφή, η οποία χαρακτηρίζεται από αξιοσημείωτες προσαρμογές στις ανάγκες ενός νυκτόβιου θηρευτή. Έχουν μακριές και στρογγυλεμένες φτερούγες, κοντή ουρά και ένα δυσαναλόγως μεγάλο κεφάλι με ένα δισκοειδές μεγάλο πρόσωπο. Τα ράμφη τους είναι κυρτά και γαμψά. Όλες οι γλαύκες έχουν ιδιαίτερα οξυμένες τις αισθήσεις της ακοής και της οράσεως. Τα μάτια είναι τοποθετημένα μπροστά, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται στερεοσκοπική όραση, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο σε κάθε θηρευτή, ώστε να μπορεί να κάνει σωστή εκτίμηση αποστάσεων και ταχυτήτων.
Τα όργανα της ακοής είναι τοποθετημένα ασύμμετρα στο κεφάλι του πτηνού και η διαμόρφωση του προσώπου είναι τέτοια, ώστε να κατευθύνει τα ακουστικά κύματα στους ακουστικούς πόρους. Πάρα πολλές γλαύκες έχουν στην κορυφή της κεφαλής χαρακτηριστικές τούφες, οι οποίες ονομάζονται αντία. Τα αντία αποτελούνται από φτερά και δεν έχουν καμία σχέση με την ακοή. Η λειτουργία τους δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί.
Οι γλαύκες έχουν σε σχέση με το σωματικό τους βάρος δυσαναλόγως μεγάλη επιφάνεια πτερύγων. Σε συνδυασμό με το μαλακό και πυκνό πτέρωμα επιτυχγάνουν έτσι μια σχεδόν απολύτως αθόρυβη πτήση.
Γεωγραφική εξάπλωση: Γλαύκες υπάρχουν σε όλες τις ηπείρους με εξαίρεση την Ανταρκτική. Τις συναντούμε σε όλα τα ενδιαιτήματα, τα περισσότερα είδη βρίσκονται όμως στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές της Ν. Αμερικής και της Ασίας. Την βορειότερη εξάπλωση έχει η χιονόγλαυκα (Nyctea scandiaca), η οποία επιβιώνει ακόμα και στις ακτές της Γροιλανδίας.
Οι γλαύκες της Ελλάδος: Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 8 είδη Γλαυκόμορφων πτηνών, εκ των οποίων το ένα ανήκει στην οικογένεια των Τυτονιδών και τα υπόλοιπα 7 στη οικογένεια των Στριγγιδών.
🔸Περιγραφή: Η πιο ανοιχτόχρωμη γλαύκα. Έχει λευκό πρόσωπο και στήθος, ενώ η ράχη της είναι χρυσοκαστανή.
🔸Ήχος: Δεν "χουχουρίζει", αλλά βγάζει μια ανατριχιαστική κραυγή που μοιάζει με σύρσιμο.
Βιότοπος: Συχνά φωλιάζει σε καμπαναριά, αποθήκες και εγκαταλελειμμένα κτίρια.
🔸Χαρακτηριστικά: Μικρόσωμη, με επίπεδο κεφάλι και κίτρινα μάτια. Το σύμβολο της σοφίας στην Αρχαία Αθήνα.
Συμπεριφορά: Συχνά τη βλέπουμε την ημέρα να κάθεται σε στύλους ή πέτρινους τοίχους.
🔸Χαρακτηριστικά: Ο "γίγαντας" των νυχτόβιων αρπακτικών. Έχει μεγάλα "αυτιά" (τούφες φτερών) και πορτοκαλί μάτια.
Διατροφή: Μπορεί να κυνηγήσει από τρωκτικά μέχρι λαγούς ή και άλλα αρπακτικά πουλιά.
🔸Χαρακτηριστικά: Μοιάζει με μικρογραφία του Μπούφου λόγω των μεγάλων "αυτιών" του. Είναι πολύ λεπτός όταν αμύνεται για να μοιάζει με κλαδί.
🔸Βιότοπος: Ανοιχτές εκτάσεις, βάλτοι και αμμόλοφοι. Πετάει χαμηλά στο έδαφος σαν γεράκι.
🔸Χαρακτηριστικά: Η κλασική "κουκουβάγια του δάσους" με το χαρακτηριστικό μελωδικό χουχούρισμα. Έχει μεγάλα μαύρα μάτια.
🔸Χαρακτηριστικά: Ο μικρότερος της οικογένειας. Το φτέρωμά του μοιάζει απόλυτα με φλοιό δέντρου.
🔸Ήχος: Η μονότονη κραυγή του "γκιον" είναι ο ήχος των ελληνικών καλοκαιρινών νυχτών.
🔸Χαρακτηριστικά: Μικρή κουκουβάγια των βόρειων δασών κωνοφόρων. Στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπάνιος.
🔸Σημείωση: Σπάνια μετακινείται τόσο νότια όσο η Ελλάδα, αλλά είναι διάσημη παγκοσμίως.
Τα Γλαυκόμορφα αποτελούν μια τάξη της ομοταξίας των πτηνών (Aves), η οποία περιλαμβάνει περίπου 200 είδη αρπακτικών και στην πλειονότητά τους νυκτόβιων πουλιών. Κατανέμονται σε όλες τις ηπείρους εκτός της Ανταρκτικής και έχουν αναπτύξει αξιόλογες προσαρμογές στη νυχτερινή διαβίωση.
Διακρίνουμε δυο οικογένειες γλαυκών. Η οικογένεια των Τυτονιδών (Tytonidae) περιλαμβάνει λιγοστά (17) είδη, ενώ η πλειονότητα των γλαυκών ανήκει στην οικογένεια των Στριγγιδών (Strigidae).
Γλαυκόμορφα
Κουκουβάγια
Χουχουριστής
Χιονόγλαυκα
Νανόμπουφος
Βαλτόμπουφος
Ιερακογλαύξ
Αιγωλιός
Μπούφος
Γκιώνης
Τυτώ
Ονομασία: Σύμφωνα με τις επικρατέστερες ετυμολογικές προσεγγίσεις η λέξη "γλαυξ" έχει άμεση σχέση με το "γλαυκός" (ο έχων ανοιχτό γαλάζιο χρώμα) και δόθηκε στα συγκεκριμένα πτηνά από τους αρχαίους έλληνες εξαιτίας του λαμπερού και σπινθηροβόλου βλέμματος του πουλιού. Η επιστημονική ονομασία Strigiformes (Στριγγόμορφα), καθώς και το όνομα της οικογένειας των Στριγγιδών, ετυμολογούνται από το αρχαίο ελλ. στρίγξ, λατ. strix, το οποίο αποτελεί ηχομιμητικό της εκφραστικής φωνής του πουλιού και έχει άμεση σχέση με το ρήμα "τρίζω", καθώς και με το νεοελληνικό "στρίγγλα". "Τυτώ" ήταν στην αρχαιότητα, όπως και σήμερα, το όνομα της γλαύκας "Τυτώ η λευκή" (Tyto alba).Κουκουβάγια
Χουχουριστής
Χιονόγλαυκα
Νανόμπουφος
Βαλτόμπουφος
Ιερακογλαύξ
Αιγωλιός
Μπούφος
Γκιώνης
Τυτώ
Πρέπει να τονιστεί, ότι με τον όρο "γλαύκα" εννοούμε όλα τα είδη της τάξεως των Γλαυκόμορφων, ενώ με τον όρο "κουκουβάγια" χαρακτηρίζουμε μονάχα τη γλαύκα του είδους "Αθηνά η νυκτία" (Athene noctua). Η ονομασία "κουκουβάγια" για τα υπόλοιπα πουλιά της τάξης θα πρέπει να αποφεύγεται.
Ανατομικά χαρακτηριστικά: Οι γλαύκες έχουν ιδιαίτερη μορφή, η οποία χαρακτηρίζεται από αξιοσημείωτες προσαρμογές στις ανάγκες ενός νυκτόβιου θηρευτή. Έχουν μακριές και στρογγυλεμένες φτερούγες, κοντή ουρά και ένα δυσαναλόγως μεγάλο κεφάλι με ένα δισκοειδές μεγάλο πρόσωπο. Τα ράμφη τους είναι κυρτά και γαμψά. Όλες οι γλαύκες έχουν ιδιαίτερα οξυμένες τις αισθήσεις της ακοής και της οράσεως. Τα μάτια είναι τοποθετημένα μπροστά, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται στερεοσκοπική όραση, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο σε κάθε θηρευτή, ώστε να μπορεί να κάνει σωστή εκτίμηση αποστάσεων και ταχυτήτων.
Τα όργανα της ακοής είναι τοποθετημένα ασύμμετρα στο κεφάλι του πτηνού και η διαμόρφωση του προσώπου είναι τέτοια, ώστε να κατευθύνει τα ακουστικά κύματα στους ακουστικούς πόρους. Πάρα πολλές γλαύκες έχουν στην κορυφή της κεφαλής χαρακτηριστικές τούφες, οι οποίες ονομάζονται αντία. Τα αντία αποτελούνται από φτερά και δεν έχουν καμία σχέση με την ακοή. Η λειτουργία τους δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί.
Οι γλαύκες έχουν σε σχέση με το σωματικό τους βάρος δυσαναλόγως μεγάλη επιφάνεια πτερύγων. Σε συνδυασμό με το μαλακό και πυκνό πτέρωμα επιτυχγάνουν έτσι μια σχεδόν απολύτως αθόρυβη πτήση.
Γεωγραφική εξάπλωση: Γλαύκες υπάρχουν σε όλες τις ηπείρους με εξαίρεση την Ανταρκτική. Τις συναντούμε σε όλα τα ενδιαιτήματα, τα περισσότερα είδη βρίσκονται όμως στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές της Ν. Αμερικής και της Ασίας. Την βορειότερη εξάπλωση έχει η χιονόγλαυκα (Nyctea scandiaca), η οποία επιβιώνει ακόμα και στις ακτές της Γροιλανδίας.
Οι γλαύκες της Ελλάδος: Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 8 είδη Γλαυκόμορφων πτηνών, εκ των οποίων το ένα ανήκει στην οικογένεια των Τυτονιδών και τα υπόλοιπα 7 στη οικογένεια των Στριγγιδών.
◾Οικογένεια Τυτονίδαι (Tytonidae)
Περιλαμβάνει γλαύκες με χαρακτηριστικό πρόσωπο σε σχήμα καρδιάς.1. Τυτώ η λευκή (Tyto alba).
🔸Κοινές ονομασίες: Κλαψοπούλι, Πεπλόγλαυκα, Ανθρωποπούλι.🔸Περιγραφή: Η πιο ανοιχτόχρωμη γλαύκα. Έχει λευκό πρόσωπο και στήθος, ενώ η ράχη της είναι χρυσοκαστανή.
🔸Ήχος: Δεν "χουχουρίζει", αλλά βγάζει μια ανατριχιαστική κραυγή που μοιάζει με σύρσιμο.
Βιότοπος: Συχνά φωλιάζει σε καμπαναριά, αποθήκες και εγκαταλελειμμένα κτίρια.
◾Οικογένεια Στριγγίδαι (Strigidae)
Περιλαμβάνει τις περισσότερες γνωστές κουκουβάγιες και μπούφους.1. Κουκουβάγια, Αθηνά η νυκτία (Athene noctua).
🔸Κοινή ονομασία: Κουκουβάγια.🔸Χαρακτηριστικά: Μικρόσωμη, με επίπεδο κεφάλι και κίτρινα μάτια. Το σύμβολο της σοφίας στην Αρχαία Αθήνα.
Συμπεριφορά: Συχνά τη βλέπουμε την ημέρα να κάθεται σε στύλους ή πέτρινους τοίχους.
2. Μπούφος, Βύας ο γνήσιος (Bubo bubo).
🔸Κοινή ονομασία: Μπούφος.🔸Χαρακτηριστικά: Ο "γίγαντας" των νυχτόβιων αρπακτικών. Έχει μεγάλα "αυτιά" (τούφες φτερών) και πορτοκαλί μάτια.
Διατροφή: Μπορεί να κυνηγήσει από τρωκτικά μέχρι λαγούς ή και άλλα αρπακτικά πουλιά.
3. Νανόμπουφος, Άσιος ο ώτος (Asio otus).
🔸Κοινή ονομασία: Νανόμπουφος.🔸Χαρακτηριστικά: Μοιάζει με μικρογραφία του Μπούφου λόγω των μεγάλων "αυτιών" του. Είναι πολύ λεπτός όταν αμύνεται για να μοιάζει με κλαδί.
4. Βαλτόμπουφος, Άσιος ο φλογώδης (Asio flammeus).
🔸Κοινή ονομασία: Βαλτόμπουφος.🔸Βιότοπος: Ανοιχτές εκτάσεις, βάλτοι και αμμόλοφοι. Πετάει χαμηλά στο έδαφος σαν γεράκι.
5. Χουχουριστής, Στριγξ η αείσκωψ (Strix aluco).
🔸Κοινή ονομασία: Χουχουριστής, Στριγγοπούλι.🔸Χαρακτηριστικά: Η κλασική "κουκουβάγια του δάσους" με το χαρακτηριστικό μελωδικό χουχούρισμα. Έχει μεγάλα μαύρα μάτια.
6. Γκιώνης, Ώτος ο σκώψ (Otus scops).
🔸Κοινή ονομασία: Γκιώνης.🔸Χαρακτηριστικά: Ο μικρότερος της οικογένειας. Το φτέρωμά του μοιάζει απόλυτα με φλοιό δέντρου.
🔸Ήχος: Η μονότονη κραυγή του "γκιον" είναι ο ήχος των ελληνικών καλοκαιρινών νυχτών.
7. Αιγωλιός ο πένθιμος (Aegolius funereus).
🔸Κοινή ονομασία: Χαροπούλι.🔸Χαρακτηριστικά: Μικρή κουκουβάγια των βόρειων δασών κωνοφόρων. Στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπάνιος.
8. Χιονόγλαυκα (Nyctea scandiaca).
🔸Χαρακτηριστικά: Μεγάλη, κατάλευκη γλαύκα της Αρκτικής. Είναι ημερόβια γιατί στο περιβάλλον της ο ήλιος δεν δύει το καλοκαίρι.🔸Σημείωση: Σπάνια μετακινείται τόσο νότια όσο η Ελλάδα, αλλά είναι διάσημη παγκοσμίως.
