Γένος Σκαλίδρες, καλίδρις (Calidris) 
Οι Σκαλίδρες είναι ένα γένος παρυδάτιων πουλιών που ανήκουν στη οικογένεια Σκολοπακίδες. Αναπαράγονται στο βόρειο τμήμα του βόρειου ημισφαιρίου και είναι κυρίως μεταναστευτικά πουλιά μεγάλων αποστάσεων. Οι Σκαλίδρες έχουν σχετικά μακριά πόδια, κοντές φτερούγες και ουρά. Το σχήμα του ράμφους είναι μεταβλητό από είδος σε είδος ανάλογα με τον τρόπο διατροφής. Μερικά είδη έχουν σχετικά κοντά και ευθεία ράμφη, σε άλλα είδη το ράμφος είναι μακρύτερο και στην άκρη κυρτό πρός τα κάτω, χαρακτηριστικό παράδειγμα με κυρτό ράμφος η Δρεπανοσκαλίδρα (Calidris ferruginea). Το μικρότερο είδος είναι η (Calidris minutilla) που φτάνει σε μήκος σώματος από 10 έως 12 εκατοστά. Έχει άνοιγμα φτερών από 32 έως 35 εκατοστά και ζυγίζει 16 έως 25 γραμμάρια. Το μεγαλύτερο είδος είναι η (Calidris tenuirostris), η οποία φτάνει σε μήκος σώματος μεταξύ 25 και 28 εκατοστών, άνοιγμα φτερών από 60 με 67 εκατοστά και ζυγίζει 140 έως 200 γραμμάρια.
Οικότοπος ενδιαίτημα: Οι Σκαλίδρες αναπαράγονται στην τούνδρα και είναι αποδημητικά πουλιά κυρίως μεγάλων αποστάσεων. Μεταναστεύουν στο σύντομο αλλά θρεπτικό καλοκαίρι στο μακρινό Βορρά για τον πολλαπλασιασμό τους. Μερικά είδη έχουν πολύ μεγάλες μεταναστευτικές οδούς, για παράδειγμα η Red-necked Stint (Calidris ruficollis) αναπαράγεται στον Βερίγγειο Πορθμό και διαχειμάζει στη Νέα Ζηλανδία.
Αναπαραγωγή: Οι αναπαραγωγικές συνήθειες διαφέρουν από είδος σε είδος. Κάποια είδη έχουν μονογαμική σεζόν, στην οποία συμμετέχουν και τα δύο φύλα στην επώαση και στη διατροφή των νεοσσών. Σε άλλα είδη τα αρσενικά είναι πολυγαμικά και μόνο το θηλυκό φροντίζει τους νεοσσούς. Η φωλιά είναι συνήθως μια απλή τρύπα στο έδαφος, μερικά είδη την επενδύουν με φυτικό υλικό.
Οι Σκαλίδρες είναι ένα γένος παρυδάτιων πουλιών που ανήκουν στη οικογένεια Σκολοπακίδες. Αναπαράγονται στο βόρειο τμήμα του βόρειου ημισφαιρίου και είναι κυρίως μεταναστευτικά πουλιά μεγάλων αποστάσεων. Οι Σκαλίδρες έχουν σχετικά μακριά πόδια, κοντές φτερούγες και ουρά. Το σχήμα του ράμφους είναι μεταβλητό από είδος σε είδος ανάλογα με τον τρόπο διατροφής. Μερικά είδη έχουν σχετικά κοντά και ευθεία ράμφη, σε άλλα είδη το ράμφος είναι μακρύτερο και στην άκρη κυρτό πρός τα κάτω, χαρακτηριστικό παράδειγμα με κυρτό ράμφος η Δρεπανοσκαλίδρα (Calidris ferruginea). Το μικρότερο είδος είναι η (Calidris minutilla) που φτάνει σε μήκος σώματος από 10 έως 12 εκατοστά. Έχει άνοιγμα φτερών από 32 έως 35 εκατοστά και ζυγίζει 16 έως 25 γραμμάρια. Το μεγαλύτερο είδος είναι η (Calidris tenuirostris), η οποία φτάνει σε μήκος σώματος μεταξύ 25 και 28 εκατοστών, άνοιγμα φτερών από 60 με 67 εκατοστά και ζυγίζει 140 έως 200 γραμμάρια.
Υδρόβια & Παρυδάτια | Οικογένεια: Σκολοπακίδες (Scolopacidae)
Σκαλίδρες
Χοντροσκαλίδρα
Λευκοσκαλίδρα
Λασποσκαλίδρα
Δρεπανοσκαλίδρα
Σταχτοσκαλίδρα
Νανοσκαλίδρα
Βραχοσκαλίδρα
Το φτέρωμα είναι συνήθως ανοιχτόχρωμο ή καφετί. Σε πολλά είδη το κεφάλι έχει σκούρες καφέ ρίγες, συνήθως μία σκουρόχρωμη λωρίδα ξεκινάει από τη βάση του ράμφους η οποία περνάει στην περιοχή των ματιών και πάνω από τα μάτια μία ανοιχτόχρωμη φαρδύτερη λωρίδα. Η διαφορά ανάμεσα στο φτέρωμα αναπαραγωγής και στο κανονικό φτέρωμα δεν είναι πολύ έντονη. Σε πολλά είδη στο κανονικό φτέρωμα έχουν τον χαρακτηριστικό γκριζοκαφετί χρωματισμό, λείπουν μόνο οι καφεκόκκινες αποχρώσεις.
Χοντροσκαλίδρα
Λευκοσκαλίδρα
Λασποσκαλίδρα
Δρεπανοσκαλίδρα
Σταχτοσκαλίδρα
Νανοσκαλίδρα
Βραχοσκαλίδρα
Οικότοπος ενδιαίτημα: Οι Σκαλίδρες αναπαράγονται στην τούνδρα και είναι αποδημητικά πουλιά κυρίως μεγάλων αποστάσεων. Μεταναστεύουν στο σύντομο αλλά θρεπτικό καλοκαίρι στο μακρινό Βορρά για τον πολλαπλασιασμό τους. Μερικά είδη έχουν πολύ μεγάλες μεταναστευτικές οδούς, για παράδειγμα η Red-necked Stint (Calidris ruficollis) αναπαράγεται στον Βερίγγειο Πορθμό και διαχειμάζει στη Νέα Ζηλανδία.
Ορισμένα είδη κατά την αποδημία τους, καλύπτουν τις μέγιστες αποστάσεις μεταξύ όλων των πουλιών. Ειδικότερα, η νανοσκαλίδρα, παρά το μικρό της μέγεθος και η δρεπανοσκαλίδρα μεταναστεύουν από την τούνδρα στις απώτατες ακτές του Ινδικού Ωκεανού, από τη Νότια Αφρική μέχρι τη Σρι Λάνκα, πρωταθλήτρια όμως στην κάλυψη της μέγιστης απόστασης ανακηρύσσεται η κοκκινοσκαλίδρα που αναπαράγεται στην τούνδρα του Καναδά και μεταναστεύει στο απώτατο άκρο της νοτίου Αμερικής, στη Γη του Πυρός 30.000 χιλιόμετρα μακριά.
Λαμβανομένου υπόψη ότι ζουν περί τα 13 χρόνια, συνάγεται ότι κατά τη διάρκεια της ζωής τους καλύπτουν συνολικά απόσταση 390.000 χιλιομέτρων ή και μεγαλύτερη, όση είναι δηλαδή η απόσταση μεταξύ της γης και της σελήνης.
Διατροφή: Τρέφονται με σκουλήκια, μικρά μύδια, σαλιγκάρια, έντομα και προνύμφες και κάποια είδη με διάφορους σπόρους. Κατά τη περίοδο της αναπαραγωγής τρέφονται κυρίως με έντομα και διάφορα αρθρόποδα.
Λαμβανομένου υπόψη ότι ζουν περί τα 13 χρόνια, συνάγεται ότι κατά τη διάρκεια της ζωής τους καλύπτουν συνολικά απόσταση 390.000 χιλιομέτρων ή και μεγαλύτερη, όση είναι δηλαδή η απόσταση μεταξύ της γης και της σελήνης.
Αναπαραγωγή: Οι αναπαραγωγικές συνήθειες διαφέρουν από είδος σε είδος. Κάποια είδη έχουν μονογαμική σεζόν, στην οποία συμμετέχουν και τα δύο φύλα στην επώαση και στη διατροφή των νεοσσών. Σε άλλα είδη τα αρσενικά είναι πολυγαμικά και μόνο το θηλυκό φροντίζει τους νεοσσούς. Η φωλιά είναι συνήθως μια απλή τρύπα στο έδαφος, μερικά είδη την επενδύουν με φυτικό υλικό.
Τα παρακάτω είδη ανήκουν στο γένος Σκαλίδρες:
Το γένος Calidris περιλαμβάνει μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά παρυδάτια πουλιά που συναντάμε στους υγροτόπους της Ελλάδας, κυρίως κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης. Παρακάτω παρατίθενται τα κυριότερα είδη με τα βασικά χαρακτηριστικά τους.
◾Χοντροσκαλίδρα ή Κοκκινοσκαλίδρα (Calidris canutus)
Η Χοντροσκαλίδρα είναι ένα κοντόχοντρο στο μέγεθος του Κότσυφα, είδος παρυδάτιου πουλιού με κοντό λαιμό.
Περιγραφή: Ένα κοντόχοντρο είδος στο μέγεθος του κότσυφα. Διαθέτει κοντό λαιμό και ευθύ, μεσαίου μεγέθους ράμφος.
Μέγεθος: Μήκος σώματος 23-25 εκατοστά.
Πτέρωμα: Το καλοκαίρι το στήθος και η κοιλιά αποκτούν ένα βαθύ κεραμιδί (κοκκινωπό) χρώμα, ενώ το χειμώνα είναι ομοιόμορφα γκρίζα.
Παρουσία: Σπάνιος προς τακτικός περαστικός μετανάστης στην Ελλάδα.
Η Χοντροσκαλίδρα είναι ένα κοντόχοντρο στο μέγεθος του Κότσυφα, είδος παρυδάτιου πουλιού με κοντό λαιμό.
Περιγραφή: Ένα κοντόχοντρο είδος στο μέγεθος του κότσυφα. Διαθέτει κοντό λαιμό και ευθύ, μεσαίου μεγέθους ράμφος.
Μέγεθος: Μήκος σώματος 23-25 εκατοστά.
Πτέρωμα: Το καλοκαίρι το στήθος και η κοιλιά αποκτούν ένα βαθύ κεραμιδί (κοκκινωπό) χρώμα, ενώ το χειμώνα είναι ομοιόμορφα γκρίζα.
Παρουσία: Σπάνιος προς τακτικός περαστικός μετανάστης στην Ελλάδα.
◾Λευκοσκαλίδρα (Calidris alba)
Περιγραφή: Χαρακτηρίζεται από το πολύ ανοιχτόχρωμο, σχεδόν λευκό πτέρωμά της το χειμώνα. Είναι το πουλί που συχνά βλέπουμε να τρέχει πάνω-κάτω στην άμμο ακολουθώντας το σκάσιμο του κύματος.
Μετρήσεις: Μήκος 20-22 εκατοστά, άνοιγμα φτερών 40-45 εκατοστά, βάρος 45-110 γραμμάρια.
Παρουσία: Κοινός μετανάστης και τοπικά διαχειμάζον είδος σε αμμώδεις ακτές.
Περιγραφή: Χαρακτηρίζεται από το πολύ ανοιχτόχρωμο, σχεδόν λευκό πτέρωμά της το χειμώνα. Είναι το πουλί που συχνά βλέπουμε να τρέχει πάνω-κάτω στην άμμο ακολουθώντας το σκάσιμο του κύματος.
Μετρήσεις: Μήκος 20-22 εκατοστά, άνοιγμα φτερών 40-45 εκατοστά, βάρος 45-110 γραμμάρια.
Παρουσία: Κοινός μετανάστης και τοπικά διαχειμάζον είδος σε αμμώδεις ακτές.
◾Λασποσκαλίδρα (Calidris alpina)
Η Λασποσκαλίδρα είναι ένα μικρό είδος παρυδάτιου πουλιού του γένους Calidris, με έξι έως δέκα υποείδη, σε τρεις γενετικά σαφώς διαφοροποιημένες ομάδες.
Περιγραφή: Το πιο κοινό είδος του γένους. Το καλοκαίρι αναγνωρίζεται εύκολα από τη μεγάλη μαύρη κηλίδα στην κοιλιά, ενώ το χειμώνα έχει γκριζωπή ράχη και λευκή κοιλιά.
Χαρακτηριστικό: Το ράμφος της είναι ελαφρώς κυρτό προς τα κάτω στην άκρη του.
Παρουσία: Πολύ κοινός μετανάστης και ο πολυπληθέστερος εκπρόσωπος του γένους που διαχειμάζει στην Ελλάδα (π.χ. Δέλτα Έβρου, Αξιού).
Η Λασποσκαλίδρα είναι ένα μικρό είδος παρυδάτιου πουλιού του γένους Calidris, με έξι έως δέκα υποείδη, σε τρεις γενετικά σαφώς διαφοροποιημένες ομάδες.
Περιγραφή: Το πιο κοινό είδος του γένους. Το καλοκαίρι αναγνωρίζεται εύκολα από τη μεγάλη μαύρη κηλίδα στην κοιλιά, ενώ το χειμώνα έχει γκριζωπή ράχη και λευκή κοιλιά.
Χαρακτηριστικό: Το ράμφος της είναι ελαφρώς κυρτό προς τα κάτω στην άκρη του.
Παρουσία: Πολύ κοινός μετανάστης και ο πολυπληθέστερος εκπρόσωπος του γένους που διαχειμάζει στην Ελλάδα (π.χ. Δέλτα Έβρου, Αξιού).
◾Δρεπανοσκαλίδρα (Calidris ferruginea)
Η Δρεπανοσκαλίδρα είναι ένα μικρό είδος παρυδάτιου πουλιού του γένους Calidris που αναπαράγεται στις τούνδρες της Σιβηρίας.
Περιγραφή: Μοιάζει με τη Λασποσκαλίδρα αλλά έχει μακρύτερο, πιο κυρτό ράμφος (δρεπανόσχημο) και λευκό ουροπύγιο που διακρίνεται στην πτήση.
Αναπαραγωγή: Αναπαράγεται στις τούνδρες της Σιβηρίας.
Παρουσία: Τακτικός μετανάστης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς και από την Αφρική.
Η Δρεπανοσκαλίδρα είναι ένα μικρό είδος παρυδάτιου πουλιού του γένους Calidris που αναπαράγεται στις τούνδρες της Σιβηρίας.
Περιγραφή: Μοιάζει με τη Λασποσκαλίδρα αλλά έχει μακρύτερο, πιο κυρτό ράμφος (δρεπανόσχημο) και λευκό ουροπύγιο που διακρίνεται στην πτήση.
Αναπαραγωγή: Αναπαράγεται στις τούνδρες της Σιβηρίας.
Παρουσία: Τακτικός μετανάστης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς και από την Αφρική.
◾Σταχτοσκαλίδρα (Calidris temminckii)
Παρόμοιο στην εμφάνιση με τη Νανοσκαλίδρα (Calidris minuta), αλλά με κοντύτερα πόδια και μακρύτερα φτερά.
Περιγραφή: Μικροσκοπική σκαλίδρα, παρόμοια με τη Νανοσκαλίδρα.
Διαγνωστικά Στοιχεία: Έχει κοντύτερα πόδια χρώματος κιτρινοπράσινου (ποτέ μαύρα) και τα εξωτερικά φτερά της ουράς είναι λευκά.
Παρουσία: Λιγότερο κοινή από τη Νανοσκαλίδρα, προτιμά εσωτερικούς υγροτόπους με γλυκό νερό.
Παρόμοιο στην εμφάνιση με τη Νανοσκαλίδρα (Calidris minuta), αλλά με κοντύτερα πόδια και μακρύτερα φτερά.
Περιγραφή: Μικροσκοπική σκαλίδρα, παρόμοια με τη Νανοσκαλίδρα.
Διαγνωστικά Στοιχεία: Έχει κοντύτερα πόδια χρώματος κιτρινοπράσινου (ποτέ μαύρα) και τα εξωτερικά φτερά της ουράς είναι λευκά.
Παρουσία: Λιγότερο κοινή από τη Νανοσκαλίδρα, προτιμά εσωτερικούς υγροτόπους με γλυκό νερό.
◾Νανοσκαλίδρα (Calidris minuta)
Είναι είδος παρυδάτιου πουλιού που αναζητά τροφή σε πολύ ρηχά νερά. Αναπαράγεται κοντά στον Αρκτικό Κύκλο και ξεχειμωνιάζει νότια.
Περιγραφή: Ένα από τα μικρότερα παρυδάτια παγκοσμίως. Αναζητά τροφή σε πολύ ρηχά νερά με γρήγορες κινήσεις.
Παρουσία: Πολύ κοινός μετανάστης κατά σμήνη την άνοιξη και το φθινόπωρο. Πολλοί πληθυσμοί ξεχειμωνιάζουν στη Νότια Ελλάδα.
Είναι είδος παρυδάτιου πουλιού που αναζητά τροφή σε πολύ ρηχά νερά. Αναπαράγεται κοντά στον Αρκτικό Κύκλο και ξεχειμωνιάζει νότια.
Περιγραφή: Ένα από τα μικρότερα παρυδάτια παγκοσμίως. Αναζητά τροφή σε πολύ ρηχά νερά με γρήγορες κινήσεις.
Παρουσία: Πολύ κοινός μετανάστης κατά σμήνη την άνοιξη και το φθινόπωρο. Πολλοί πληθυσμοί ξεχειμωνιάζουν στη Νότια Ελλάδα.
◾Βραχοσκαλίδρα Purple Sandpiper (Calidris maritima)
Περιγραφή: Ελαφρώς μεγαλύτερη από τη Λασποσκαλίδρα, με πιο σκούρο, «καπνισμένο» πτέρωμα και πορτοκαλοκίτρινη βάση ράμφους και πόδια.
Μέγεθος: Μήκος 20-22 εκατοστά, άνοιγμα φτερών 38-44 εκατοστά.
Παρουσία: Εξαιρετικά σπάνιος επισκέπτης στην Ελλάδα, καθώς προτιμά τις βραχώδεις ακτές του Βόρειου Ατλαντικού.
Περιγραφή: Ελαφρώς μεγαλύτερη από τη Λασποσκαλίδρα, με πιο σκούρο, «καπνισμένο» πτέρωμα και πορτοκαλοκίτρινη βάση ράμφους και πόδια.
Μέγεθος: Μήκος 20-22 εκατοστά, άνοιγμα φτερών 38-44 εκατοστά.
Παρουσία: Εξαιρετικά σπάνιος επισκέπτης στην Ελλάδα, καθώς προτιμά τις βραχώδεις ακτές του Βόρειου Ατλαντικού.
Β. Σπάνιοι και Τυχαίοι Επισκέπτες (Vagrants)
Αυτά τα είδη έχουν καταγραφεί ελάχιστες φορές στην Ελλάδα ή την Ευρώπη και η ταυτοποίησή τους απαιτεί μεγάλη προσοχή.
Αυτά τα είδη έχουν καταγραφεί ελάχιστες φορές στην Ελλάδα ή την Ευρώπη και η ταυτοποίησή τους απαιτεί μεγάλη προσοχή.
🔸Θωρακοσκαλίδρα (Calidris melanotos): Μεσαίου μεγέθους, με έντονη αντίθεση μεταξύ του γραμμωτού στήθους και της λευκής κοιλιάς.
🔸Μεγαλοσκαλίδρα (Calidris tenuirostris): Το μεγαλύτερο είδος του γένους, πολύ σπάνιο από την Ασία.
🔸Λευκόουρη Σκαλίδρα (Calidris fuscicollis): Αμερικανικό είδος. Διακρίνεται από τις πολύ μακριές φτερούγες που εξέχουν από την ουρά.
🔸Σκαλίδρα του Μπερντ (Calidris bairdii): Παρόμοια με τη Λευκόουρη αλλά με λέπια στη ράχη και σκούρο ουροπύγιο.
🔸Κοκκινόλαιμη Σκαλίδρα (Calidris ruficollis): Ασιατικός "αντίστοιχος" της Νανοσκαλίδρας.
🔸Μακρυδάχτυλη Σκαλίδρα (Calidris subminuta): Θυμίζει Σταχτοσκαλίδρα αλλά με πολύ μακριά δάχτυλα και πιο όρθια στάση.
🔸Ημιμεμβρανώδης Σκαλίδρα (Calidris pusilla): Πολύ δύσκολη στην αναγνώριση, διαθέτει μικρή μεμβράνη ανάμεσα στα δάχτυλα.
🔸Δασοσκαλίδρα / Stilt Sandpiper (Calidris himantopus): Χαρακτηριστικά μακριά, ανοιχτόχρωμα πόδια που θυμίζουν Τρύγγα.
🔸Calidris mauri (Western Sandpiper): Μακρύτερο ράμφος, λεπτότερη άκρη, σπάνια από Αμερική.
🔸Calidris minutilla (Least Sandpiper): Η μικρότερη σκαλίδρα στον κόσμο, με κιτρινωπά πόδια.
