Κυανοκόραξ (Cyanocorax) 
Γένος πουλιών της οικογένειας των κορακίδων (Corvidae). Ζουν σε χώρες της Νότιας Αμερικής.
Το γένος Cyanocorax (ελληνική απόδοση: Κυανοκόραξ) περιλαμβάνει μερικά από τα πιο εντυπωσιακά, πολύχρωμα και ευφυή πτηνά της Αμερικής. Ανήκει στην τάξη των Πασσερίμορφων (Passeriformes) και στην οικογένεια των Κορακιδών (Corvidae), γεγονός που τα καθιστά στενούς συγγενείς των κορακιών, των καρακάξων και των ευρωπαϊκών κισσών.
Τα πουλιά αυτά, γνωστά στην αγγλική βιβλιογραφία ως Neotropical jays (Κίσσες του Νέου Κόσμου), φημίζονται για τον έντονο κοινωνικό τους χαρακτήρα, την πολυπλοκότητα των φωνητικών τους προειδοποιήσεων και τις εξαιρετικές γνωστικές τους ικανότητες.
Τα μέλη του γένους Cyanocorax παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ποικιλομορφία, αλλά μοιράζονται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά:
Φτέρωμα: Τα περισσότερα είδη έχουν ένα εντυπωσιακό μοτίβο με κυρίαρχα χρώματα το βαθύ μπλε, το μοβ, το μαύρο και το λευκό. Ωστόσο, μια συγκεκριμένη ομάδα (Inca jay group) παρουσιάζει μια μοναδική εξαίρεση, έχοντας έντονα πράσινα και κίτρινα χρώματα στο σώμα της.
Το Λοφίο: Πολλά είδη φέρουν χαρακτηριστικά φτερωτά λοφία ή βελούδινες «βούρτσες» από κοντά, όρθια πούπουλα στο μέτωπο και πάνω από το ράμφος (όπως ο Cyanocorax chrysops).
Τα Μάτια: Η ίριδα των ματιών τους παρουσιάζει εντυπωσιακή ποικιλία ανάλογα με το είδος και την ηλικία, κυμαινόμενη από λαμπερό κίτρινο έως βαθύ καφέ ή γαλάζιο.
Ράμφος & Πόδια: Διαθέτουν ισχυρό, ευθύ και μαύρο ράμφος, κατάλληλο για παμφάγο διατροφή, και δυνατά πόδια για κράτημα σε κλαδιά και περπάτημα στο έδαφος. Δεν υπάρχει ιδιαίτερος φυλετικός διμορφισμός.
Ζουν στα δάση και φωλιάζουν στα φυλλώματα των δέντρων. Τρέφονται με έντομα, σκουλήκια, σαύρες, αυγά και νεοσσούς άλλων πουλιών και διάφορα φρούτα, γενικά είναι παμφάγα.
Γεννούν 2 έως 3 φορές τον χρόνο, συνήθως από τρία έως 7 αβγά, ανάλογα με το είδος.
Το μικρότερο είδος είναι το Cyanocorax yncas, με περίπου 25-27 εκατοστά μήκος, το μεγαλύτερο είδος είναι το Cyanocorax beecheii με μήκος από 35–41 εκατοστά.
Κυανός (dark blue): Αναφέρεται στο βαθύ μπλε ή κυανό χρώμα που κυριαρχεί στο φτέρωμα των περισσότερων ειδών του γένους.
Κόραξ (raven/crow): Αναφέρεται στη συγγένειά τους με την οικογένεια των κορακιδών.
Αποθήκευση τροφής: Συνηθίζουν να κρύβουν σπόρους (όπως βελανίδια) στο έδαφος ή σε σχισμές δέντρων για τις περιόδους έλλειψης, συμβάλλοντας έτσι στη φυσική αναδάσωση.
Χρήση εργαλείων: Έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα είδη (π.χ. ο Πράσινος Κυανοκόραξ) χρησιμοποιούν μικρά ξυλάκια ως μοχλούς ή λαβίδες για να βγάλουν έντομα και προνύμφες μέσα από τον φλοιό των δέντρων.
✔ 1. Τέσσερα είδη αποτελούν την υποομάδα Cissilopha. Όλα έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι, το κάτω μέρος στήθος κοιλιά, μαύρα το πάνω μέρος και η ουρά μπλε. Ζούν από το Μεξικό έως τη Νικαράγουα. Η γεωγραφική σειρά της διανομής τους: C. beecheii, C. sanblasianus, C. yucatanicus και C. melanocyaneus.
✔ 2. Στην τροπική Νότια Αμερική, υπάρχει η μεγαλύτερη βιοποικιλότητα του Κυανοκόραξ με δέκα διαφορετικά είδη. Όλα τα είδη έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι. Τα περισσότερα είδη στο κάτω μέρος του σώματος, έχουν λευκό, γκρι, μπλε ή μοβ φτέρωμα.
C. chrysops, C. cayanus, C. cristatellus, C. cyanomelas, C. cyanopogon, C. heilprini, C. mystacalis, C. violaceus, C. caeruleus και Cyanocorax hafferi.
✔ 3. Τα υπόλοιπα τέσσερα είδη διανέμονται στο Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και τη βόρεια Νότια Αμερική. Επίσης, όλα τα είδη έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι και μια ανοιχτόχρωμη κάτω πλευρά.
C. affinis, C. dickeyi, C. yncas και C. morio.
Είναι το μοναδικό είδος με κυρίως πράσινο και κίτρινο φτέρωμα. Το κεφάλι του είναι έντονο μπλε με μαύρη «μάσκα» και κίτρινο στήθος/κοιλιά. Απαντάται στις Άνδεις (Βενεζουέλα, Κολομβία, Περού, Βολιβία) και είναι γνωστό στην περιοχή ως querrequerre λόγω της χαρακτηριστικής, θορυβώδους κραυγής του.
Χαρακτηρίζεται από ένα εντυπωσιακό βελούδινο μαύρο λοφίο στο κεφάλι, κίτρινα μάτια και κρεμ/κίτρινη κοιλιά που έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη σκούρα μπλε ράχη του. Είναι εξαιρετικά κοινό είδος στα δάση της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της βόρειας Αργεντινής.
Γένος πουλιών της οικογένειας των κορακίδων (Corvidae). Ζουν σε χώρες της Νότιας Αμερικής.
Το γένος Cyanocorax (ελληνική απόδοση: Κυανοκόραξ) περιλαμβάνει μερικά από τα πιο εντυπωσιακά, πολύχρωμα και ευφυή πτηνά της Αμερικής. Ανήκει στην τάξη των Πασσερίμορφων (Passeriformes) και στην οικογένεια των Κορακιδών (Corvidae), γεγονός που τα καθιστά στενούς συγγενείς των κορακιών, των καρακάξων και των ευρωπαϊκών κισσών.
Τα πουλιά αυτά, γνωστά στην αγγλική βιβλιογραφία ως Neotropical jays (Κίσσες του Νέου Κόσμου), φημίζονται για τον έντονο κοινωνικό τους χαρακτήρα, την πολυπλοκότητα των φωνητικών τους προειδοποιήσεων και τις εξαιρετικές γνωστικές τους ικανότητες.
Μορφολογικά Χαρακτηριστικά
Έχουν μεσαίο μέγεθος, δυνατό ράμφος και μακριές φτερούγες. Όλα τα είδη έχουν σκουρόχρωμο, κυρίως μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι. Ο χρωματισμός της κοιλιάς ποικίλει από μπλε, μοβ, μαύρο, λευκό και κίτρινο. Ορισμένα είδη έχουν φουντωτό φτέρωμα στο μέτωπο.Τα μέλη του γένους Cyanocorax παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ποικιλομορφία, αλλά μοιράζονται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά:
Φτέρωμα: Τα περισσότερα είδη έχουν ένα εντυπωσιακό μοτίβο με κυρίαρχα χρώματα το βαθύ μπλε, το μοβ, το μαύρο και το λευκό. Ωστόσο, μια συγκεκριμένη ομάδα (Inca jay group) παρουσιάζει μια μοναδική εξαίρεση, έχοντας έντονα πράσινα και κίτρινα χρώματα στο σώμα της.
Το Λοφίο: Πολλά είδη φέρουν χαρακτηριστικά φτερωτά λοφία ή βελούδινες «βούρτσες» από κοντά, όρθια πούπουλα στο μέτωπο και πάνω από το ράμφος (όπως ο Cyanocorax chrysops).
Τα Μάτια: Η ίριδα των ματιών τους παρουσιάζει εντυπωσιακή ποικιλία ανάλογα με το είδος και την ηλικία, κυμαινόμενη από λαμπερό κίτρινο έως βαθύ καφέ ή γαλάζιο.
Ράμφος & Πόδια: Διαθέτουν ισχυρό, ευθύ και μαύρο ράμφος, κατάλληλο για παμφάγο διατροφή, και δυνατά πόδια για κράτημα σε κλαδιά και περπάτημα στο έδαφος. Δεν υπάρχει ιδιαίτερος φυλετικός διμορφισμός.
Ζουν στα δάση και φωλιάζουν στα φυλλώματα των δέντρων. Τρέφονται με έντομα, σκουλήκια, σαύρες, αυγά και νεοσσούς άλλων πουλιών και διάφορα φρούτα, γενικά είναι παμφάγα.
Γεννούν 2 έως 3 φορές τον χρόνο, συνήθως από τρία έως 7 αβγά, ανάλογα με το είδος.
Το μικρότερο είδος είναι το Cyanocorax yncas, με περίπου 25-27 εκατοστά μήκος, το μεγαλύτερο είδος είναι το Cyanocorax beecheii με μήκος από 35–41 εκατοστά.
Ετυμολογία
Το επιστημονικό όνομα Cyanocorax είναι μια σύνθετη λέξη με αμιγώς ελληνική προέλευση:Κυανός (dark blue): Αναφέρεται στο βαθύ μπλε ή κυανό χρώμα που κυριαρχεί στο φτέρωμα των περισσότερων ειδών του γένους.
Κόραξ (raven/crow): Αναφέρεται στη συγγένειά τους με την οικογένεια των κορακιδών.
Νοημοσύνη και Χρήση Εργαλείων
Όπως και οι ευρωπαϊκές καρακάξες, οι κυανοκόρακες θεωρούνται εξαιρετικά ευφυή πουλιά.Αποθήκευση τροφής: Συνηθίζουν να κρύβουν σπόρους (όπως βελανίδια) στο έδαφος ή σε σχισμές δέντρων για τις περιόδους έλλειψης, συμβάλλοντας έτσι στη φυσική αναδάσωση.
Χρήση εργαλείων: Έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα είδη (π.χ. ο Πράσινος Κυανοκόραξ) χρησιμοποιούν μικρά ξυλάκια ως μοχλούς ή λαβίδες για να βγάλουν έντομα και προνύμφες μέσα από τον φλοιό των δέντρων.
Χωρίζονται σε 3 υποομάδες
✔ 1. Τέσσερα είδη αποτελούν την υποομάδα Cissilopha. Όλα έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι, το κάτω μέρος στήθος κοιλιά, μαύρα το πάνω μέρος και η ουρά μπλε. Ζούν από το Μεξικό έως τη Νικαράγουα. Η γεωγραφική σειρά της διανομής τους: C. beecheii, C. sanblasianus, C. yucatanicus και C. melanocyaneus.
C. melanocyaneus
C. yucatanicus
C. sanblasianus
✔ 2. Στην τροπική Νότια Αμερική, υπάρχει η μεγαλύτερη βιοποικιλότητα του Κυανοκόραξ με δέκα διαφορετικά είδη. Όλα τα είδη έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι. Τα περισσότερα είδη στο κάτω μέρος του σώματος, έχουν λευκό, γκρι, μπλε ή μοβ φτέρωμα.
C. chrysops, C. cayanus, C. cristatellus, C. cyanomelas, C. cyanopogon, C. heilprini, C. mystacalis, C. violaceus, C. caeruleus και Cyanocorax hafferi.
C. chrysops
C. cristatellus
C. cyanopogon
C. cristatellus
C. cyanopogon
C. yucatanicus
C. mystacalis
C. cyanomelas
C. mystacalis
C. cyanomelas
C. violaceus
C. cristatellus
C. cayanus
C. cristatellus
C. cayanus
✔ 3. Τα υπόλοιπα τέσσερα είδη διανέμονται στο Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και τη βόρεια Νότια Αμερική. Επίσης, όλα τα είδη έχουν μαύρο φτέρωμα στο κεφάλι και μια ανοιχτόχρωμη κάτω πλευρά.
C. affinis, C. dickeyi, C. yncas και C. morio.
C. dickeyi
C. affinis
C. yncas
C. morio
Αντιπροσωπευτικά Είδη του Γένους
Το γένος Cyanocorax περιλαμβάνει περίπου 17 έως 20 αναγνωρισμένα είδη. Τρία από τα πιο εμβληματικά είναι:1. Cyanocorax yncas (Πράσινος Κυανοκόραξ / Inca Jay)
Είναι το μοναδικό είδος με κυρίως πράσινο και κίτρινο φτέρωμα. Το κεφάλι του είναι έντονο μπλε με μαύρη «μάσκα» και κίτρινο στήθος/κοιλιά. Απαντάται στις Άνδεις (Βενεζουέλα, Κολομβία, Περού, Βολιβία) και είναι γνωστό στην περιοχή ως querrequerre λόγω της χαρακτηριστικής, θορυβώδους κραυγής του.
2. Cyanocorax chrysops (Λοφιοφόρος Κυανοκόραξ / Plush-crested Jay)
Χαρακτηρίζεται από ένα εντυπωσιακό βελούδινο μαύρο λοφίο στο κεφάλι, κίτρινα μάτια και κρεμ/κίτρινη κοιλιά που έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη σκούρα μπλε ράχη του. Είναι εξαιρετικά κοινό είδος στα δάση της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της βόρειας Αργεντινής.
