Σπιζαετός, Ιερακαετός ο ταινιωτός (Aquila fasciata), (παλιότερα Hieraaetus fasciatus) 
Είναι επιδημητικό είδος. Ο συνολικός πληθυσμός στην Ελλάδα εκτιμάται σε 100-120 ζευγάρια που κατανέμονται στα νησιά του Αιγαίου, την Ήπειρο, την Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο ενώ είναι σπάνιος στη βόρεια Ελλάδα. Οι επικράτειες του βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο (300-500μ.) στις παρυφές των μεγάλων ορεινών όγκων συνήθως σε μικρά φαράγγια. Φωλιάζει στην άκρη των βράχων σε πεζούλες. Είναι είδος σπάνιο, με ακανόνιστη κατανομή στη Μεσόγειο. Ο πληθυσμός του στη Ευρώπη, που υπολογίζεται σε λιγότερο από 1000 ζευγάρια, έχει υποστεί δραστική μείωση. Ειδικότερα για τη δεκαετία 1980-90, η μείωση έχει υπολογιστεί σε 25% στην Ισπανία, όπου και βρίσκεται το 75% του Ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Μεσαίου μεγέθους ευκίνητος αετός, έχει μήκος 65-72 εκατοστά και άνοιγμα φτερούγων 150 -180 εκ. Ο ενήλικος ξεχωρίζει εύκολα, όταν πετάει, από το ανοιχτόχρωμο κάτω μέρος του σώματος και τις σκοτεινόχρωμες στενές και μακριές φτερούγες. Από πιο κοντά είναι πολύ χαρακτηριστικές οι σκούρες πιτσιλιές πάνω από το λευκό στήθος. Το ανήλικο είναι ξανθοκάστανο στο κάτω μέρος.
Στην Κρήτη και σε ορισμένα νησιά είναι γνωστός ως Φιλάδελφος, ίσως επειδή απαντά πάντοτε σε ζεύγη. Ο πληθυσμός του έχει μειωθεί πολύ στη χώρα μας και υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνάει πλέον τα 60 ζευγάρια.
Ενδιαίτημα
Ζει γενικά σε ζεστά και ξηρά μέρη, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 1.500 μέτρα ή και ψηλότερα, και σε μέρη όπου υπάρχει ανοιχτός χώρος για να κυνηγάει. Όπως και όλα τα άλλα αρπακτικά, δεν προξενεί ζημιές στους πληθυσμούς των ειδών που αποτελούν την τροφή του γιατί συλλαμβάνει τα πιο αδύνατα και άρρωστα άτομα, εξυγιαίνοντας έτσι τον πληθυσμό τους. Εξάλλου, ένα ζευγάρι ζει σε μια περιοχή τουλάχιστον 30-40 τ. χλμ. την οποία υπερασπίζεται από κάθε παρείσακτο, ακόμα και από τα ίδια τα μικρά του, όταν αυτά μεγαλώσουν.
Η φωνή του Σπιζαετού είναι ένα κακαριστό «κάι, κάι-κι, κι, κι». Μέχρι τα μέσα του αιώνα μας ο Σπιζαετός φώλιαζε ακόμα και στην Αττική αλλά είναι αμφίβολο εάν εξακολουθεί να φωλιάζει στον Ταΰγετο και στον Έβρο, όπως παλιά. Σήμερα αναπαράγεται σε λίγες περιοχές της Στερεάς και της Πελοποννήσου, στην Κρήτη και το Αιγαίο ( Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Σάμος, Χίος κ.τ.λ.) ενώ σπανίζουν oι φωλιές του στη βόρεια χώρα. Απειλείται κυρίως από το κυνήγι, ιδίως στα νησιά που οι πληθυσμοί είναι απομονωμένοι και ιδιαίτερα ευάλωτοι. Τα ζευγάρια είναι μόνιμα και μένουν στην ίδια περιοχή όλο το χρόνο.
Αναπαραγωγή
Κατασκευάζουν μεγάλες φωλιές σε δέντρα ή απόκρημνα βράχια. Μπορεί να έχουν 2-5 φωλιές, τις οποίες χρησιμοποιούν εναλλάξ κάθε χρόνο. Η κατασκευή αρχίζει 3-4 μήνες πριν από τη γέννηση των αβγών και από τους δύο γονείς, αν και καμιά φορά μπορεί το αρσενικό να φέρνει κλαδιά και το θηλυκό να χτίζει. Γεννάει συνήθως 2 αβγά, που κλωσσούν και οι δύο γονείς αλλά περισσότερο το θηλυκό για περίπου 40 μέρες. Κανονικά επιζεί μόνο το ένα μικρό. Το άλλο, όταν η τροφή δεν είναι αρκετή , συνήθως πεθαίνει. Τα μικρά μπορούν να πετάξουν μετά από 60-65 μέρες αλλά παραμένουν μαζί με τους γονείς τους για άλλες 8 βδομάδες ή και περισσότερο.
Οικολογία. Είναι τυπικός αετός των μεσογειακών οικοσυστημάτων. Φωλιάζει σε απότομους βράχους. Τρέφεται με μεσαίου μεγέθους πτηνά (Φάσες, Αγριοπερίστερα, Πέρδικες κ.λπ.), μικρά θηλαστικά (π.χ. ποντίκια) και σπανιότερα με ερπετά, που βρίσκει σε εκτάσεις με αραιή θαμνώδη βλάστηση και κοντά σε καλλιεργημένες εκτάσεις.
Πιθανές απειλές. Η ενόχληση στις περιοχές αναπαραγωγής από δραστηριότητες όπως διάνοιξη ή χρήση δασικών δρόμων, υλοτομίες κλπ. αποτελούν τους κυριότερους κινδύνους για τη διατήρηση του είδους.
Θηλυκός Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)
Είναι επιδημητικό είδος. Ο συνολικός πληθυσμός στην Ελλάδα εκτιμάται σε 100-120 ζευγάρια που κατανέμονται στα νησιά του Αιγαίου, την Ήπειρο, την Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο ενώ είναι σπάνιος στη βόρεια Ελλάδα. Οι επικράτειες του βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο (300-500μ.) στις παρυφές των μεγάλων ορεινών όγκων συνήθως σε μικρά φαράγγια. Φωλιάζει στην άκρη των βράχων σε πεζούλες. Είναι είδος σπάνιο, με ακανόνιστη κατανομή στη Μεσόγειο. Ο πληθυσμός του στη Ευρώπη, που υπολογίζεται σε λιγότερο από 1000 ζευγάρια, έχει υποστεί δραστική μείωση. Ειδικότερα για τη δεκαετία 1980-90, η μείωση έχει υπολογιστεί σε 25% στην Ισπανία, όπου και βρίσκεται το 75% του Ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Μεσαίου μεγέθους ευκίνητος αετός, έχει μήκος 65-72 εκατοστά και άνοιγμα φτερούγων 150 -180 εκ. Ο ενήλικος ξεχωρίζει εύκολα, όταν πετάει, από το ανοιχτόχρωμο κάτω μέρος του σώματος και τις σκοτεινόχρωμες στενές και μακριές φτερούγες. Από πιο κοντά είναι πολύ χαρακτηριστικές οι σκούρες πιτσιλιές πάνω από το λευκό στήθος. Το ανήλικο είναι ξανθοκάστανο στο κάτω μέρος.
Στην Κρήτη και σε ορισμένα νησιά είναι γνωστός ως Φιλάδελφος, ίσως επειδή απαντά πάντοτε σε ζεύγη. Ο πληθυσμός του έχει μειωθεί πολύ στη χώρα μας και υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνάει πλέον τα 60 ζευγάρια.
Ενδιαίτημα
Ζει γενικά σε ζεστά και ξηρά μέρη, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι τα 1.500 μέτρα ή και ψηλότερα, και σε μέρη όπου υπάρχει ανοιχτός χώρος για να κυνηγάει. Όπως και όλα τα άλλα αρπακτικά, δεν προξενεί ζημιές στους πληθυσμούς των ειδών που αποτελούν την τροφή του γιατί συλλαμβάνει τα πιο αδύνατα και άρρωστα άτομα, εξυγιαίνοντας έτσι τον πληθυσμό τους. Εξάλλου, ένα ζευγάρι ζει σε μια περιοχή τουλάχιστον 30-40 τ. χλμ. την οποία υπερασπίζεται από κάθε παρείσακτο, ακόμα και από τα ίδια τα μικρά του, όταν αυτά μεγαλώσουν.
Η φωνή του Σπιζαετού είναι ένα κακαριστό «κάι, κάι-κι, κι, κι». Μέχρι τα μέσα του αιώνα μας ο Σπιζαετός φώλιαζε ακόμα και στην Αττική αλλά είναι αμφίβολο εάν εξακολουθεί να φωλιάζει στον Ταΰγετο και στον Έβρο, όπως παλιά. Σήμερα αναπαράγεται σε λίγες περιοχές της Στερεάς και της Πελοποννήσου, στην Κρήτη και το Αιγαίο ( Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Σάμος, Χίος κ.τ.λ.) ενώ σπανίζουν oι φωλιές του στη βόρεια χώρα. Απειλείται κυρίως από το κυνήγι, ιδίως στα νησιά που οι πληθυσμοί είναι απομονωμένοι και ιδιαίτερα ευάλωτοι. Τα ζευγάρια είναι μόνιμα και μένουν στην ίδια περιοχή όλο το χρόνο.
Αναπαραγωγή
Κατασκευάζουν μεγάλες φωλιές σε δέντρα ή απόκρημνα βράχια. Μπορεί να έχουν 2-5 φωλιές, τις οποίες χρησιμοποιούν εναλλάξ κάθε χρόνο. Η κατασκευή αρχίζει 3-4 μήνες πριν από τη γέννηση των αβγών και από τους δύο γονείς, αν και καμιά φορά μπορεί το αρσενικό να φέρνει κλαδιά και το θηλυκό να χτίζει. Γεννάει συνήθως 2 αβγά, που κλωσσούν και οι δύο γονείς αλλά περισσότερο το θηλυκό για περίπου 40 μέρες. Κανονικά επιζεί μόνο το ένα μικρό. Το άλλο, όταν η τροφή δεν είναι αρκετή , συνήθως πεθαίνει. Τα μικρά μπορούν να πετάξουν μετά από 60-65 μέρες αλλά παραμένουν μαζί με τους γονείς τους για άλλες 8 βδομάδες ή και περισσότερο.
Οικολογία. Είναι τυπικός αετός των μεσογειακών οικοσυστημάτων. Φωλιάζει σε απότομους βράχους. Τρέφεται με μεσαίου μεγέθους πτηνά (Φάσες, Αγριοπερίστερα, Πέρδικες κ.λπ.), μικρά θηλαστικά (π.χ. ποντίκια) και σπανιότερα με ερπετά, που βρίσκει σε εκτάσεις με αραιή θαμνώδη βλάστηση και κοντά σε καλλιεργημένες εκτάσεις.
Πιθανές απειλές. Η ενόχληση στις περιοχές αναπαραγωγής από δραστηριότητες όπως διάνοιξη ή χρήση δασικών δρόμων, υλοτομίες κλπ. αποτελούν τους κυριότερους κινδύνους για τη διατήρηση του είδους.
Ιερακόμορφα | Αξιπιτρίδες, (Accipitridae) | Αετίδαι, (Aquila)
Αρσενικός Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)
Θηλυκός Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)
